"Kalisia 18,5". Historia Kalisza w pigułce na wirtualnej wystawie AP w Kaliszu

Archiwum Państwowe w Kaliszu zaprasza do obejrzenia wystawy on-line pt. KALISIA 18,5. Została ona przygotowana na podstawie ekspozycji plenerowej pod tym samym tytułem,  zorganizowanej z okazji jubileuszu osiemnastu i pół wieku Kalisza. Przez najbliższy rok będzie ona rozmieszczona na najbardziej uczęszczanych ulicach miasta. 15  prezentowanych tematów dotyczących dziejów Kalisza zostało opracowanych przez pracowników Archiwum Państwowego w Kaliszu.

Podobnie jak wystawa  plenerowa jej wirtualna wersja składa się z 15 tematów i opisuje historię Kalisza od czasów najdawniejszych po współczesne. Pozwala ona na zapoznanie się z dziejami najstarszego miasta w Polsce.

Wszystkich chętnych do obejrzenia wystawy on-line serdecznie zapraszamy na stronę internetową: Archiwum Państwowego w Kaliszu 

Scenariusz ekspozycji:

Najstarsze dzieje miasta ukryto pod tytułami: Pradzieje Kalisza, Celtycki Kalisz, Kalisia Ptolemeusza, Od pierwszych Słowian do pierwszych Piastów, Kalisz wczesnolokacyjny. Cofamy się wstecz do ok. 10 tys. lat p.n.e., gdy zaludniały  się tereny dzisiejszego Zawodzia. W barwny sposób nakreślono wpływ kultury Celtów na rozwój osady. Zainteresowani językiem polskim z zaciekawieniem przeczytają skąd wzięły się takie polskie słowa jak: broń, taran, tyniec, czy skok. Nie pominięto w końcu słynnego szlaku bursztynowego, którym Kalisz szczyci się do dziś właśnie dzięki Celtom. Tablica pt. Kalisia Ptolemeusza daje odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące szlaku bursztynowego za czasów rzymskich. Wtedy to pierwszy raz w dziejach Klaudiusz Ptolemeusz użył nazwy „Kalisia” w swojej „Geografii”. Po tych sławetnych czasach pozostało nam wiele pamiątek w formie znalezisk archeologicznych opisanych na tablicy i zademonstrowanych na ilustracjach.

Kalisz jednak to nie tylko dawne inspiracje rzymskie. Ogromny wpływ na jego rozwój mieli Słowianie i pierwsi Piastowie (tablica pt. Od pierwszych Słowian do pierwszych Piastów). Wystawa on-line bardzo przystępnie tłumaczy na czym polegała świetność Kalisza za czasów Mieszka III Starego. Świadczy o tym chociażby fakt posiadania własnej mennicy. Monety z czasów pierwszych Piastów były na tym terenie już wcześniej. Nie trzeba iść do muzeum, by móc je obejrzeć. Na stronie internetowej zamieszczono na ilustracjach zarówno rewersy i awersy. Opracowanie pt. Kalisz wczesnolokacyjny podpowie nam jaki związek ma bratanek Bolesława Pobożnego, Przemysł II ze Świętem Miasta ustanowionym przez Radę Miejską w dniu 11 czerwca 1991 roku, skąd w Kaliszu wzięli się Franciszkanie i czym był statut kaliski.

Archiwum Państwowe popatrzyło także na Kalisz oczami znanych dziejopisarzy: Galla Anonima i Jana Długosza (Kalisz w oczach Długosza i innych dziejopisów). Przytoczono fragmenty ich kronik mówiące o najstarszym mieście w Polsce.

Miasto to zapewne wyglądałoby inaczej gdyby nie wybitni ludzie, którzy przyczynili się do jego rozwoju. Tym osobom poświęcono osobną tablicę pt. Sławni Kaliszanie. Wyeksponowano związki znanych osób z Kaliszem. Możemy np. dowiedzieć się czym interesował się Karol Malapert, jakie zasługi dla regionu mieli Stanisław Karnkowski, Adam Chodyński, Alfons Parczewski, Bonawentura Niemojowski, Stefan Szolc-Rogoziński, Stanisław Wojciechowski i o. Stefan Dzierżek. Wiele osób zapewne wie, gdzie znajduje się Aleja Wolności. Niewielu jednak zdaje sobie sprawę jakie były wcześniejsze nazwy tej ulicy, kiedy uruchomiono pierwszą miejską elektrownię, skąd wzięła się nazwa Złoty Róg. Odpowiedzi na te i inne pytania są zawarte w ekspozycji pt. Aleja Wolności.

Osobne miejsce poświęcono mniejszościom narodowym i ich stosunkom z miejscową ludnością polską (Kalisz wielonarodowościowy). Nadmieniono o historii Żydów kaliskich, wspomniano o uregulowaniu ich spraw w statucie kaliskim. Opisano miejsca dawnych świątyń prawosławnych, cmentarzy żydowskich, ewangelickich.

Historia XX wieku jest reprezentowana od momentu zburzenia miasta w sierpniu 1914 roku, poprzez jego odbudowę i odzyskanie niepodległości (Zniszczenie Kalisza, Odbudowa i rozbudowa Kalisza, Odzyskanie niepodległości). Wyszczególniono zniszczenia roku 1914, budynki powstałe w dwudziestoleciu międzywojennym. Przedstawiono co działo się w mieście w listopadzie 1918 r. Wiele miejsca poświęcono sprawom kultury. Poznajemy historię kaliskiego teatru nie tylko jako gmachu, ale też instytucji, zawierającej w sobie tradycje i inicjatywy jezuitów, Wojciecha Bogusławskiego czy Tadeusza Kubalskiego (tytuł Teatr kaliski). Nie zapomniano o literatach. Barwnie nakreślono sylwetki Adama Asnyka, Marii Dąbrowskiej, Marii Konopnickiej, podając przy tym ich związki z Kaliszem na planszy Kalisz literacki. Ekspozycja uwidacznia nam ileż pamiątek po tych osobach po dzień dzisiejszy znajduje się w mieście. Chronologicznie najmłodszym wydarzeniem upamiętnionym na wystawie jest wizyta papieża Jana Pawła II w roku 1997.

Organizatorzy: zespół kaliskiego AP pod kierunkiem dr Grażyny Schlender (Edyta Pietrzak, Maria Doktór, Anna Bestian-Zając, Grzegorz Waliś) oraz: Iwona Duda z Biura Promocji i Współpracy Zagranicznej Urzędu Miejskiego w Kaliszu, Agata Wierzejska-Holewska z Biura Obsługi Jubileuszu "18,5", Tomasz Wolff (grafik), i Wojciech Stefaniak – twórca projektu.

Link do wystawy: http://www.kalisz.ap.gov.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=658&Itemid=119

Share Link: