Relacja z konferencji naukowej pt. „Umowa suwalska – fakty i interpretacje”

10-11 września w Archiwum Państwowym w Suwałkach odbyła się konferencja naukowa pt. „Umowa suwalska – fakty i interpretacje” , zorganizowana przez Prezydenta Miasta Suwałki, Archiwum Państwowe w Suwałkach, Instytut Historii Litwy, Muzeum Okręgowe w Suwałkach, Polskie Towarzystwo Historyczne – Oddział w Białymstoku.

Treści zawarte w referatach oraz dyskusja wykazały, że konferencja poświęcona umowie suwalskiej, innym wydarzeniom z historii stosunków polsko-litewskich w okresie międzywojennym, a także problemom wykraczającym poza ścisłą jej tematykę, była bardzo potrzebna.

Choć wiedza o faktach z 1920 r., czyli z trudnego, wręcz dramatycznego okresu konfliktu polsko-litewskiego jest nadal niewystarczająca, to umowa suwalska i łączone z nią zajęcie przez „zbuntowane” wojska gen. Lucjana Żeligowskiego Wilna i Wileńszczyzny przez dziesięciolecia miały niezwykle istotny wpływ na kształt stosunków polsko-litewskich w wymiarze państwowym i społecznym. Chodzi nie tylko o rozstrzygnięcia terytorialne, ale też o to, że w świadomości wielu Litwinów i Polaków obok, a nawet zamiast wiedzy funkcjonowały i jeszcze funkcjonują ukształtowane po 1920 r., zbyt często szkodliwe mity. W trakcie konferencji okazało się jednak, że można podjąć rzeczowy i konstruktywny dialog w trudnych i budzących wiele kontrowersji, a nawet emocji, sprawach.

W toku obrad referat prof. dr. hab. Grzegorza Nowika z Warszawy pt. „Marszałka Józefa Piłsudskiego koncepcja prowadzenia wojny z bolszewicką Rosją” przedstawił dr hab. J. Snopko, a referat prof. dr. hab. Krzysztofa Buchowskiego z Białegostoku pt. „Recepcja konfliktu polsko-litewskiego (1919-1920) w polskim społeczeństwie w latach międzywojennych i współcześnie” dr Jan J. Milewski. Referaty swego autorstwa wygłosili: mgr Krzysztof Skłodowski z Suwałk „Rada Ludowa Okręgu Suwalskiego jako reprezentacja polskiej społeczności na Suwalszczyźnie w okresie lipiec – wrzesień 1920 r.”, dr Česlovas Laurinavičius z Wilna „Kwestie sporne w historii stosunków litewsko-polskich w r. 1920”, mgr Tadeusz Radziwonowicz z Suwałk „Polsko-litewskie rokowania w Suwałkach 30 września – 7 października 1920 r.”, dr Edmundas Gimžauskas z Wilna „Rokowania w Suwałkach i umowa suwalska we wspomnieniach: M. Biržiški i B. K. Balutisa”, dr R. Miknys „Umowa suwalska w dzienniku i ocenach publiczno - prawnych Michała Römera”, dr Wiesław Bolesław Łach z Olsztyna „Rola Ligi Narodów w próbie rozstrzygnięcia polsko-litewskiego sporu terytorialnego i wytyczeniu wspólnej granicy – próba oceny”, prof. dr hab. Alvydas Nikžentaitis z Wilna „Kultura pamięci jako obiekt polityki zagranicznej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej”, dr Halina Łach z Olsztyna „Od linii Focha do ustanowienia współczesnej polsko-litewskiej granicy państwowej”, dr Vladas Siratavičius z Wilna „Rola ocen umowy suwalskiej w przygotowaniu umowy polsko-litewskiej r. 1994 w Litwie”.

Warto nadmienić, że w związku z konferencją pracownicy Archiwum Państwowego w Suwałkach przygotowali niewielką wystawę materiałów archiwalnych oraz ich kopii, dotyczących obecnych terenów Litwy, a zwłaszcza stosunków polsko-litewskich, w okresie od XVII wieku po czasy nam współczesne.

Na konferencji obecni byli między innymi: Zastępca Prezydenta Miasta Suwałki Marek Buczyński, Dyrektor Instytutu Historii Litwy dr Rimantas Miknys, Prezes Zarządu Fundacji Wspierania Współpracy Litewsko-Polskiej im. A. Mickiewicza Gražina Dremaitė, reprezentująca Departament Dziedzictwa Kulturowego przy Ministerstwie Kultury Litwy Główny Inspektor Państwowy Audronė Vyšniauskaitė, Dyrektor Archiwum Powiatowego w Mariampolu Rimvydas Urbonavičius, Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddziału w Białymstoku prof. dr hab. Cezary Kuklo, Dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu w Białymstoku prof. dr hab. Wojciech Śleszyński, Zastępca Dyrektora Instytutu Historii UwB dr hab. Jan Snopko.

Orgnizatorzy: Prezydent Miasta Suwałki, Archiwum Państwowe w Suwałkach, Instytut Historii Litwy, Muzeum Okręgowe w Suwałkach, Polskie Towarzystwo Historyczne – Oddział w Białymstoku
Wsparcie: Departament Dziedzictwa Kulturowego, Fundacja Wspierania Kultury przy Ministerstwie Kultury Litwy.
Honorowy patronat: Wicemarszałek Sejmu RP Pani Ewa Kierzkowska.

Share Link: