Archiwum Państwowe w Szczecinie

Tematy lekcji w Archiwum Państwowym w Szczecinie :

• Trzy odsłony losów Pomorza Zachodniego w XIX i XX wieku
• Archiwum trzech państw. Dzieje i zasób Archiwum Państwowego w Szczecinie
• Na tropach zapomnianych przodków. Dzieje mojej rodziny, czyli genealogia dla początkujących
• Społeczne życie książki na podstawie księgozbioru biblioteki Archiwum Państwowego w Szczecinie
• Stare druki z zasobu bibliotecznego Archiwum Państwowego w Szczecinie jako rzeczowa dokumentacja pomorskiego drukarstwa
• Szczecin i Pomorze Zachodnie w „starym kinie”
• Prezentacja najcenniejszych zbiorów archiwalnych
• Źródło historyczne jako podstawa do odtwarzania dziejów i rola archiwów
  
• Co to jest archiwum?
• Stargard – powojenna historia miasta w dokumencie archiwalnym

Temat 1
Trzy odsłony losów Pomorza Zachodniego w XIX i XX wieku

1.    Położenie, ludność i zarys dziejów regionu do czasów pruskich (losy słowiańsko-pomorskie i niemiecko-
        pomorskie).
2.    Odsłona pierwsza – okres pruski. Rewolucja przemysłowa i jej skutki społeczne, polityczne, mentalne (od
        zjednoczenia Niemiec po drugą wojnę światową).
3.    Odsłona druga – doba drugiej wojny światowej
a)    Przemysł militarny regionu i jego skutki.
b)    Bombardowania miast regionu.
c)    Propaganda nazistowska.
d)    Walki o Pomorze Zachodnie – 1945.
e)    Dlaczego region przyznano Polsce?
4.    Odsłona trzecia – Pomorze Zachodnie w Polsce.
a)    Periodyzacja.
b)    Blaski i cienie naszej obecności.
c)    Co jest trwałe, a co zmienne.

Temat 2
Archiwum trzech państw. Dzieje i zasób Archiwum Państwowego w Szczecinie

1.Powstanie nowożytnych archiwów w Prusach.
2. Od Archiwum Książęcego do Archiwum Państwowego w Szczecinie.
3. Budynek Archiwum Państwowego w Szczecinie jako przykład budownictwa archiwalnego początków XX wieku.
4. Archiwalia pomorskie i ich charakterystyka.
5. Lata przełomu – losy archiwum Państwowego w Szczecinie w dobie drugiej wojny światowej.
6. Polskie dzieje Archiwum Państwowego w Szczecinie.
7. Współczesne wyzwania dla archiwów.

Temat 3
Na tropach zapomnianych przodków. Dzieje mojej rodziny, czyli genealogia dla początkujących

1. Wprowadzenie do genealogii: podstawowe pojęcia.
2. Historia rodziny zaczyna się w domu.
3.  Źródła do badań genealogicznych.
4. Genealogiczne systemy zapisu i numerowania.
5. O nazwiskach.
6. Co można znaleźć w archiwach?
7. Genealogiczne bazy danych.
8.  Instytucje i towarzystwa genealogiczne.
9. Jak stworzyć drzewo genealogiczne lub tablicę ascendentów.

Temat 4
Społeczne życie książki na podstawie księgozbioru biblioteki Archiwum Państwowego w Szczecinie

1.  Wyjaśnienie terminu proweniencja w znaczeniu księgoznawczym.
2.  Omówienie rodzajów proweniencji w oparciu o konkretne przykłady książek:
a)   –ekslibris,
b)    -dedykacja, (pojęcie dedykacji trwałej i ulotnej, ofiarowanie, listy i przedmowy dedykacyjne),
c)    –podpis,
d)    –zapiski rękopiśmienne, marginalia,
e)    –pieczątka.
3. Znaki własnościowe drukarzy i księgarzy z zasobu biblioteki AP.
4. Inne elementy życia społecznego książki:(pozostawione w dawnych książkach listy i dokumenty życia społecznego (bilety, banknoty, wizytówki, pocztówki, znaczki itp.).
5. Znaczenie proweniencji w księgoznawstwie i życiu społecznym (przykłady proweniencji dzisiaj).

Temat 5
Stare druki z zasobu bibliotecznego Archiwum Państwowego w Szczecinie jako rzeczowa dokumentacja pomorskiego drukarstwa

1. Od rękopisu do książki drukowanej (przykłady występowania w Szczecinie ksiąg rękopiśmiennych.
2.  Pojęcie starego druku i inkunabułu.
3.  Wynalazek druku i jego znaczenie.
4.  Pierwsi drukarze w Szczecinie i na Pomorzu. Mecenat książąt pomorskich w zakresie rozwoju sztuki typograficznej z uwzględnieniem dziedzictwa piśmienniczego Gryfitów oraz produkcji wydawniczej Pedagogium Szczecińskiego (funeralia, epitalamia, sztuki dramatyczne, podręczniki).
5.  Dawna szczecińska książka (cechy wydawnicze) w oparciu o reprezentowane w zbiorach biblioteki AP szczecińskie oficyny.

Temat 6
Szczecin i Pomorze Zachodnie w „starym kinie”

    Archiwum Państwowe w Szczecinie posiada w swoim zasobie kilkanaście filmów dokumentalnych z lat 50., 60. i 70. zapisanych na taśmie 16 mm, wyświetlanych z oryginalnego projektora, prezentowanych grupom młodzieży i pasjonatom pomorskich dziejów. Projekcje filmów poprzedzone są kilkunastominutowym wprowadzeniem historycznym, a także komentarzem w trakcie ich trwania. Najczęściej emitowane filmy to:
1.  „Szczecin – pierwsze dni”
2.  „Nasz Szczecin”
3.  „Szczecin. Barwy miasta”
4.  „Etiuda szczecińska”
5.  „Przyjaciele Szczecina”
6.  „Szczecińskie skarby” – o dziejach i zasobie Archiwum Państwowego w Szczecinie

Temat 7
Prezentacja najcenniejszych zbiorów archiwalnych

Prezentacja opatrzona komentarzem historycznym najcenniejszych dokumentów ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie, a także kartografików, zbiorów specjalnych, pieczęci obrazujących kolejne etapy dziejów Pomorza Zachodniego.
    Prezentacja filmów nagranych we współpracy z Ośrodkiem Telewizji Szczecin, TVN TURBO, Telewizja Regionalną z Trzcinki (do wyboru, w zależności od odbiorców, tematyki i przyjętej konwencji):
1. Seria „Strażnicy kultury (dwie części)” nagranie z 2000 r.
2. „Najstarszy dokument miasta Trzcinki” – ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie
3. Odcinek z cyklu „Legendy PRL-u” poświęcony motocyklowi „Junak”.
4. „Listy do PRL-u’ – cykl audycji przygotowanych przez Ośrodek Telewizji Szczecin, na podstawie materiałów archiwalnych zgromadzonych w Archiwum Państwowym w Szczecinie), emitowanych przez telewizję publiczną na antenie ogólnopolskiej i regionalnej.

Archiwum w Szczecinie przygotowuje dwie wersje (jednogodzinną i półgodzinną) prezentacji multimedialnej zeskanowanych dokumentów archiwalnych.

Spotkania „Lekcje historii w stargardzkim Arsenale”

Temat 8
Źródło historyczne jako podstawa do odtwarzania dziejów i rola archiwów

1. Definicja źródła historycznego.
2. Rodzaje źródeł historycznych: materialne (pisane, niepisane), niematerialne, potencjalne, efektywne, bezpośrednie, adresowane, nieadresowane.
3.  Wiedza źródłowa – co to takiego?
4.  Korzystanie z archiwów: metodyka korzystania z zasobów archiwalnych i możliwości wykorzystania zdobytych informacji do własnych badań.

Temat 9
Co to jest archiwum?
1. Znaczenie terminu „archiwum” w czasach historycznych i obecnie.
2. Znaczenie, rola i zadania archiwów na przestrzeni wieków.
3. Podstawowe pojęcia: zasób archiwalny, zespół archiwalny, jednostka archiwalna, inwentarz zespołu, udostępnianie akt, źródło archiwalne
4. Współczesne archiwa jako instytucje naukowe.
5.  Archiwa państwowe i ich zasoby w internetowym świecie.

Temat 10
Stargard – powojenna historia miasta w dokumencie archiwalnym
1.Rodzaje zachowanej dokumentacji (dokument, fotografia, ikonografia, dokumentacja audiowizualna).
2.Twórcy dokumentacji i granice chronologiczne zachowanych zespołów archiwalnych.
3.Stargard jako ośrodek administracji, Stargard „oświatowy”, Stargard „przemysłowy”, Stargard „rzemieślniczy i spółdzielczy”, jedna społeczność wiele kultur (nawiązanie do powojennego osadnictwa).
4. Możliwości wykorzystania zachowanych materiałów archiwalnych do badań regionalnych.

 Oprac. zbior. Archiwum Państwowe w Szczecinie 

Share Link: