Archiwum Państwowe w Krakowie
Zgadnienia i tematy lekcji oraz pokazów prowadzonych w Archiwum Państwowym w Krakowie:
- Pokazy dla studentów historii (Oddz. I - Wawel)
- Pokazy dla studentów historii sztuki (Oddz. I - Wawel)
- Pokazy ogólnoinformacyjne (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
- Pozkazy dla studentów w ramach wstępu do badań historycznych (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
- Pozkazy dla studentów z omówieniem zasad funkcjonowania kancelarii austriackiej (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
- Pokazy ogólnoinformacyjne (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- Pozkazy dla studentów w ramach wstępu do badań historycznych (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- Fortyfikacje dawnego Krakowa (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- Żydzi w Kazimierzu pod Krakowem (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- W poszukiwaniu przodków - genealogia (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- Rachunki dworu królewskiego 1544-1567 (Oddz. III - ul. Sienna 16)
- Krowodrza (Oddz. II - ul. Sienna 16)
- Kleparz (Oddz. II - ul. Sienna 16)
- Włosi w Krakowie XV – XVII w. (Oddz. II - ul. Sienna 16)
- Pokazy ogólnoinformacyjne (Oddz.V - ul. Lubicz 25B)
- Lekcje dla studentów w ramach nauk pomocniczych historii (Oddz.V - ul. Lubicz 25B)
- Pokazy ogólnoinformacyjne
- Pokazy dla studentów w ramach wstępu do badań historycznych
- Lekcje tematyczne:
- Bochnia w okresie staropolskim
- Bochnia w epoce saskiej
- Bochnia w czasach króla Kazimierza Wielkiego
- Bochnia w czasach księcia Bolesława Wstydliwego
- Obraz św. Kingi w XIII wiecznych dokumentach archiwalnych
- Zabudowa Bochni na przełomie XV i XVI wieku
- Dzieje Gimnazjum w Bochni
- Życie i działalność ks. A. Czaplińskiego
- Żydzi bocheńscy w XIX i XX wieku
- Bochnia w latach 1900-1945
- Wrzesień `39 na ziemi bocheńskiej
- Getto bocheńskie
- Wpływ cudzoziemców na dzieje Bochni
- Bochnia w PRL-u
- Historia wodociągów bocheńskich
- Wykorzystanie baz komputerowych w pracy Archiwum
- Proponowany przez nauczyciela historii
- Konserwacja materiałów archiwalnych
- Dokumentacja techniczna i kartograficzna w zasobie Oddziału
- Najstarsze zachowane materiały do dziejów Bochni
- W poszukiwaniu przodków - genealogia
- Insygnia władzy miejskiej
- Nowy Wiśnicz w dokumentach
- 11 listopada w dokumentach
- Działalność dobroczynna i charytatywna w Bochni
- Historia św. Mikołaja w świetle dokumentów
- Poznaj swoje najbliższe miasto
- Pokazy dla studentów wydziału nauk politycznych
- Pokazy dla uczniów szkół średnich
- Pokazy ogólnoinformacyjne
- Pokazy prowadzone dla alumnów Seminarium Duchownego w Tarnowie
Kraków
Temat 1:
Pokazy dla studentów historii (Oddz. I - Wawel)
|
Czas trwania
|
ok. 120 minut
|
|
Zwiedzający
|
Studenci historii
|
|
Plan
|
1. Wstęp. Przedstawienie Archiwum i jego dziejów, celów działania, zasad udostępniania. Ogólna charakterystyka i podział akt przechowywanych w Oddziale (księgi sądowe z okresu staropolskiego; „archiwa podworskie”; kolekcje i zbiory). Prezentacja wybranych publikacji naukowych i wydawnictw źródłowych.
2. Sądownictwo staropolskie – prezentacja.
· Informacje o pracownikach, funkcjonowaniu, zasobie i pomocach archiwalnych dawnego Krajowego Archiwum Aktów Grodzkich i Ziemskich.
· Przykładowe księgi będące wytworem różnych sądów z okresu I Rzeczypospolitej i okresu zaborów do końca XVIII w.: sądy ziemskie i grodzkie (różne serie ksiąg: indukta, dekreta, protokoły etc.), sąd kapturowy, wielkorządy krakowskie, sąd podkomorski, księgi „smolne”, sąd wojewodziński żydowski, rejestry poborowe, c.k. sąd ziemski. Prezentacja ciekawszych zapisek sądowych (np. przysięga Jana Strasza oskarżonego o spotwarzenie królowej Zofii, autograf Mikołaja Reya, oblata testamentu, oblata uniwersału rokoszowego, fikcyjna arenda rzeki Nil).
· Przykładowe akta miejskie i wiejskie przyjęte przez Krajowe Archiwum w charakterze depozytów (także jako przykład zniszczeń materiału aktowego i jego konserwacji).
3. Archiwalia prywatne (tzw. „archiwa podworskie”, kolekcje i zbiory) – prezentacja.
· Informacja o sposobach, w jakich archiwalia prywatne trafiały do zasobu Oddziału (prywatyzacja, dary, zakupy). Problemy porządkowania przejętych po wojnie akt, przykłady ewidencji powstałej poza i w Archiwum (inwentarze robocze i książkowe, wypisy, indeksy).
· Praktyka wyszukiwania informacji, zwłaszcza w zależności od stopnia uszczegółowienia ewidencji (zespół, jednostka archiwalna, pojedynczy dokument). Jako przykłady prezentowane są jednostki tematycznie jednorodne, sformowane w Archiwum (jednostka dot. powstania listopadowego), lub składające się z akt z różnych czasów i dotyczące różnych spraw, utworzone w archiwum prywatnym i w tej formie zachowane (teki arabskie i rzymskie Sanguszków, teki A. Schneidra). Przykłady ostatnio dokonanych podczas ewidencjonowania „odkryć” czy identyfikacji (list A. Fredry) i możliwości, jakie w tym względzie daje dostęp do internetu (identyfikacja nadawcy listu po adresie zamieszkania w Londynie w poł. XIX w., internetowe strony genealogiczne).
· Prezentacja wybranych ciekawszych obiektów, świadcząca o ogromnej różnorodności i bogactwie archiwów i zbiorów prywatnych, szczególnie w przypadku rodzin magnackich: akta gospodarcze i majątkowe („księga Bony”, spis Żydów w Zasławiu), akta osobiste (gen. Józefa Załuskiego), akta o charakterze państwowym (akta wojskowe z Archiwum Chodkiewiczów), korespondencja (Potoccy), autografy znanych osób (Długosz, Matejko, Bem, Santa Anna, Dumas, księga gości pałacu w Gumniskach), dzieła literackie (Jan Potocki, Karol Żera), silva rerum, curiosa (fartuszek masoński), fotografie, mapy i plany, dokumenty pergaminowe (Jagiełło, Kazimierz Wielki, bulle papieskie, dokument sądu ziemskiego).
|
Temat 2:
Pokazy dla studentów historii sztuki (Oddz. I - Wawel)
|
Czas trwania
|
ok. 120 minut
|
|
Zwiedzający
|
Studenci historii sztuki
|
|
Plan
|
1. Skrótowe przedstawienie Archiwum i jego dziejów, celów działania, zasad udostępniania. Ogólna charakterystyka i podział akt przechowywanych w Oddziale (księgi sądowe z okresu staropolskiego; „archiwa podworskie”; kolekcje i zbiory prywatne).
2. Praktyka wyszukiwania informacji, zwłaszcza w zależności od stopnia uszczegółowienia ewidencji (zespół, jednostka archiwalna, pojedynczy dokument). Jako przykłady prezentowane są jednostki tematycznie jednorodne Archiwum (jednostka dot. zbiorów sztuki Potockich) lub składające się z akt z różnych czasów i dotyczące różnych spraw (teki arabskie Sanguszków, teki A. Schneidra). Przykłady konkretnych informacji interesujących historyków sztuki, tak w księgach sądowych (zapisy dla klasztoru na wypadek zgonu w wojnie z Krzyżakami, wpis dot. Jana Marii Padovano, oblata testamentu zawierająca spis ruchomości, oblata przywileju na założenie fabryki pasów słuckich w Krakowie, opisy zamku wawelskiego, inwentarze dóbr ziemskich), jak i w archiwach prywatnych (spisy i rejestry galerii, zbiorów sztuki, korespondencja).
3. Prezentacja pojedynczych dokumentów bądź całych jednostek archiwalnych zawierających elementy atrakcyjne wizualnie: oprawy ksiąg, rysunki, malunki, inicjały, herby, fotografie, plany i projekty, druki.
|
Temat 3:
Pokazy ogólnoinformacyjne (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
|
Czas trwania
|
90 minut
|
|
Zwiedzający
|
Studenci historii, którzy nie mieli jeszcze styczności z Archiwum i aktami
|
|
Plan
|
Pokaz taki składa się z 3 części:
1. Przedstawienie Archiwum, jego dziejów, oddziałów, zasobu. Omówienie podstawowych terminów archiwalnych jakimi się operuje, przedstawienie oddziału – jego zasobu (w liczbach jednostek, metrów), historii budynku (ok. 15-20 min.).
2. Przedstawienie zasobu – w trakcie zwiedzania magazynów omawiane są kolejno akta przechowywane w oddziale. Omawiane są dzieje instytucji, zespołów, też informujemy o celach, charakterze czy częstotliwości udostępnienia konkretnych akt. Zwiedzający mogą się zapoznać z magazynami i pracami w nich wykonywanymi (ok. 45-60 min.).
3. Prezentacja wybranych materiałów oddziału. Ponieważ zasób oddziału to przede wszystkim akta sądowo-administracyjne, takie też są eksponowane. Są to akta znanych procesów (procesu Gorgonowej, Adama Doboszyńskiego, Ludwika Waryńskiego), ciekawych obyczajowo spraw (wykroczeń przeciwko moralności, łamania przepisów ruchu drogowego), nadzoru policyjnego nad szpiegami czy prostytutkami. Oprócz tego prezentowane są inne rodzaje akt przechowywanych w oddziale – stare księgi wieczyste, akta metrykalne, (pozostały czas).
|
Temat 4:
Pozkazy dla studentów w ramach wstępu do badań historycznych (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
Temat 5:
Pozkazy dla studentów z omówieniem zasad funkcjonowania kancelarii austriackiej (Oddz. II - ul. Grodzka 52)
|
Czas trwania
|
90 minut
|
|
Zwiedzający
|
Studenci historii w ramach zajęć omawiających zasady funkcjonowania kancelarii austriackiej
|
|
Plan
|
Pokaz taki składa się z 2 części:
|
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl