Siedziba AP w Przemyślu

Archiwum Państwowe w Przemyślu

www.przemysl.ap.gov.pl

     Początki archiwum miejskiego w Przemyślu sięgają średniowiecza, gdy dokumenty wytworzone przez władze miasta przechowywano w ratuszu. Austriacy, którym po I rozbiorze Rzeczypospolitej przypadł Przemyśl, zlikwidowali archiwum miejskie, ale w 1874r. ponownie podjęło ono działalność. W 1951 r. archiwum miejskie zostało podporządkowane Wojewódzkiemu Archiwum Państwowemu w Rzeszowie (od 1970 r. jako jego oddział terenowy).

Liber Legum – kodeks zawierający przepisy prawa miejskiego, ok. 1473 r. (Akta miasta Przemyśla, sygn. 428).

    W roku 1976 utworzono Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Przemyślu, obejmujące swym zasięgiem obszar nowo utworzonego województwa przemyskiego. W 1983r. Archiwum przemyskie, na mocy decyzji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, zmieniło nazwę na Archiwum Państwowe w Przemyślu. Archiwum prowadzi obecnie działalność na terenie miasta Przemyśla, powiatów: Jarosław, Lubaczów, Przemyśl i Przeworsk oraz gminy Dynów.

     Archiwum przechowuje ponad 3700 m.b. akt. z lat 1291–2007. Cenną część zasobu stanowią akta miast, wsi i cechów. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje zespół Akta miasta Przemyśla z lat 1402–1944. Z grupy akt instytucji wyznaniowych największym i najbogatszym zespołem jest Archiwum Greckokatolickiego Biskupstwa w Przemyślu. W zasobie Archiwum znajdują się ponadto liczne zespoły akt metrykalnych parafii greckokatolickich i rzymskokatolickich, a także gmin żydowskich i ewangelickich.

Lwów, 18 IX 1509. Jan Kazimierz król Polski chcąc nagrodzić wierność miasta Przemyśla podczas wojny kozackiej powtarza i potwierdza dokumenty z 1550 i 1633 roku (Akta miasta Przemyśla, sygn. 15D).

     Przechowywane są również akta rodzinno-majątkowe, m.in. zespoły: Archiwum Zamku Leskiego Krasickich (1477–1924), Akta rodziny Borowskich z Borowej k. Mielca (1597–1891) i Akta rodziny Urbańskich z Haczowa (1602–1860). Dokumentacja urzędów administracji państwowej ogólnej i specjalnej pochodzi w większości z XIX i XX w. W grupie tej do najważniejszych należą akta starostw powiatowych i urzędów administracji leśnej.

    Zasób obejmuje również znaczną ilość zespołów akt sądów, kancelarii notarialnych, szkół, instytucji finansowych oraz przedsiębiorstw. W Archiwum znajdują się ponadto zbiory specjalne, do których należą m.in. zbiór map (głównie z tzw. katastru galicyjskiego), zbiór afiszy, plakatów i druków ulotnych z Przemyśla i spoza miasta oraz zbiór fotografii.

Żółkiew, 21 II 1691. Jan III król polski powtarza i zatwierdza dokumenty poprzedników (Akta miasta Przemyśla, sygn. 108D).

    Archiwum prowadzi szeroką działalność popularyzacyjną. Od lat organizuje wystawy archiwalne, cieszące się dużym zainteresowaniem ze strony mieszkańców miasta. Bogaty jest również dorobek wydawniczy Archiwum, na który składają się informatory, przewodniki po zbiorach, wydawnictwa źródłowe, opracowania i albumy oraz własne czasopismo naukowe „Rocznik Historyczno-Archiwalny”.

Share Link: