Co można znaleźć w archiwach

Gromadzenie archiwaliów podlega dwóm podstawowym zasadom: zasadzie przynależności terytorialnej, mówiącej o poszanowaniu związku zespołów archiwalnych z terenem, na którym powstały oraz zasadzie przynależności zespołowej, mówiącej o niepodzielności zespołu archiwalnego. Dlatego też poruszanie się po zasobach archiwalnych w poszukiwaniu potrzebnych archiwaliów wymaga odpowiedniego przygotowania.

Pomocą służą opracowania z zakresu historii i archiwistyki, wydawnictwa źródłowe oraz drukowane pomoce archiwalne, wśród których wyróżnia się: przewodniki, informatory o zasobie archiwów, inwentarze archiwalne, przewodniki i informatory tematyczne. Towarzyszą im nieliczne pomoce o większym stopniu szczegółowości, takie jak katalogi, inwentarze tematyczne lub sumariusze. Wiele informacji o zasobie publikowanych jest w czasopismach naukowych, szczególnie w "Archeionie" - półroczniku wydawanym przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych. Istnieje "Bibliografia archiwistyki polskiej do roku 1970" opracowana przez J. Pakulskiego, R. Piechotę, B. Ryszewskiego (Warszawa-Łódź 1984).

Każde archiwum państwowe posiada: spis zespołów archiwalnych, kartotekę zespołów archiwalnych oraz inwentarze archiwalne dla opracowanej części zasobu, a także - dla niektórych zespołów - różnego rodzaju skorowidze. Niektóre archiwa państwowe gromadzą też informacje oraz kopie (mikrofilmy, kserokopie) poloników przechowywanych w archiwach zagranicznych. Większość polskich archiwów państwowych posiada już własne strony internetowe. Informacje o zasobie archiwów państwowych na poziomie zespołu w postaci baz danych SEZAM oraz Inwentarze dostępne są już w Internecie.

Wydział Ewidencji i Informacji Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych prowadzi m. in. centralną kartotekę zespołów archiwalnych przechowywanych w archiwach państwowych, a także gromadzi egzemplarze inwentarzy archiwalnych przekazywane przez archiwa państwowe. W ramach Ośrodka działa biblioteka, na której zasób składają się czasopisma archiwalne (polskie i obcojęzyczne), drukowane pomoce archiwalne i inne wydawnictwa informujące o zasobach archiwów polskich i zagranicznych.

Podstawowe dane obejmujące adres archiwum, dni i godziny przyjmowania interesantów oraz informacje o warunkach udostępniania zbiorów w archiwach polskich i archiwach instytucji polonijnych zawiera publikacja "Archiwa w Polsce. Informator adresowy", którego pierwsze wydanie ukazało się w 1994 roku. Ostatnie wydanie Informatora drukiem ukazało się w 2004 r. Aktualne dane dotyczące archiwów państwowych znajdują się w elektronicznej wersji Informatora Adresowego oraz w dziale Archiwa państwowe.

Informacji o archiwach polskich i polonijnych oraz ich zasobach udziela także Wydział Ewidencji i Informacji:

ul. Rakowiecka 2D,
02-517 Warszawa,
tel. +48 (22) 565 46 00,
fax. +48 (22) 565-46-14;
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.