Projekt DELTA

Warsztaty DELTA                                                      

„Profilaktyka ochrony zbiorów archiwalnych, bibliotecznych i muzealnych. Zabezpieczanie i przechowywanie materiałów archiwalnych”

W okresie od listopada 2003 do listopada 2004 w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie odbyło się sześć trzydniowych sesji warsztatów szkoleniowych dotyczących przechowywania i ochrony materiałów archiwalnych oraz cztery jednodniowe warsztaty praktyczne. Organizatorem projektu była Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, we współpracy z Narodowym Archiwum Holandii w Hadze i Ambasadą Holandii w Warszawie. Warsztaty prowadziła pani Bogusława van Slooten z Narodowego Archiwum Holandii, koordynatorem projektu była pani Anna Czajka, kierownik Centralnego Laboratorium Konserwacji Archiwaliów AGAD. W przygotowaniu warsztatów i materiałów szkoleniowych uczestniczyli pracownicy CLKA.
W szkoleniu wzięło udział 91 osób z 78 instytucji: 31 Archiwów Państwowych,, 39 instytucji kultury posiadających zbiory archiwalne i 8 archiwów zagranicznych (z Litwy, Białorusi i Ukrainy). Warsztaty skierowane były przede wszystkim do osób odpowiedzialnych za kolekcje archiwalne, archiwistów, pracowników magazynów. W ramach pierwszej fazy projektu przeprowadzono szkolenie w dziedzinie ochrony i zabezpieczania archiwaliów, pracowników archiwów państwowych oraz wielu innych instytucji przechowujących cenne dokumenty archiwalne.
W czasie sześciu, trzy dniowych sesji warsztatów, które odbyły się w listopadzie 2003 oraz w marcu, kwietniu i w maju 2004, zostało przeszkolonych 91 osób z 78 instytucji w Polsce (w tym ze wszystkich archiwów państwowych) oraz z 8 archiwów zagranicznych (Litwa, Białoruś i Ukraina)
 W listopadzie 2004 odbyła się druga tura szkoleń, tym razem poświecona umiejętnościom praktycznym w dziedzinie zabezpieczania archiwaliów.
 W 4 jednodniowych warsztatach wzięło udział 43 uczestników z 40 archiwów.
 W ramach projektu sfinansowano również produkcję szkoleniowej płyty CD “Atlas zniszczeń oraz małe przykładowe zestawy podstawowych narzędzi i materiałów, które przekazane zostały uczestniczącym instytucjom.
Pomysł warsztatów został zainspirowany doświadczeniami planu DELTA, narodowego projektu ochrony dziedzictwa kulturowego Holandii, którego celem była poprawa warunków przechowywania kolekcji muzeów, bibliotek i archiwów. W latach 1991 – 2001 projekt DELTA dotyczył przede wszystkim działań profilaktycznych, zabezpieczania zbiorów i szkolenia pracowników.
Zorganizowane w AGAD kursy miały na celu promowanie działań profilaktycznych dla poprawy warunków przechowywania kolekcji i zapobiegania zniszczeniom w zasobach archiwalnych, stworzenie systemu wczesnego wykrywania zagrożeń i zniszczeń archiwaliów, motywowanie świadomych, profesjonalnych zachowań wobec pojawiających się uszkodzeń obiektów archiwalnych oraz wobec zagrożeń katastrofami naturalnymi (pożar, powódź), rozwijanie koleżeńskiej współpracy i wymianę doświadczeń miedzy lokalnymi instytucjami w dziedzinie zabezpieczania kolekcji.
Szkolenie miało charakter wykładów, połączonych z projekcją PowerPoint i krótkimi filmami video. Zaprezentowano materiały i opakowania ochrony zbiorów, różnorodne dokumenty archiwalne i ich zniszczenia - na przykładzie obiektów z kolekcji AGAD, oraz warunki przechowywania dokumentów pergaminowych w magazynie Archiwum. Podczas kursu zostało omówionych wiele kwestii praktycznych dotyczących właściwego manipulowania obiektami, transportu wewnątrz i za zewnątrz kolekcji, bezpieczeństwa i higieny w magazynach, działań ratowniczych w sytuacji katastrof. Kursanci dyskutowali w grupach rozwiązanie problemów dotyczących przechowywania zbiorów (tzw. case studies). Uczestnicy ostatniego kursu zapoznali się z warunkami i sposobem eksponowania dokumentów ze zbiorów AGAD na wystawie w Trybunale Konstytucyjnym w Warszawie.
Kurs zakończył się krótkim egzaminem, podczas którego uczestnicy określali rodzaj dokumentu archiwalnego, jego stan zachowania, identyfikowali występujące zniszczenia i oceniali możliwość udostępniania obiektu. Uczestnicy otrzymali certyfikaty ukończenia kursu oraz materiały szkoleniowe, które mają im ułatwić przekazanie zdobytych wiadomości kolegom ze swojej instytucji w formie krótkich szkoleń. Sposób przekazywania wiedzy na temat profilaktyki ochrony zbiorów od jednostki centralnej do lokalnej stanowi ideę planu DELTA. Świetnym przykładem realizacji tej idei jest zorganizowanie przez uczestników kursu z Archiwum Akt Nowych w Warszawie jednodniowego szkolenia dla 40 pracowników Archiwum.

Share Link: