Rosjanie o sowieckiej agresji na Polskę
W opublikowanej przez Ośrodek KARTA książce „Rosja a Katyń”, a następnie w czwartym tomie fundamentalnego wydawnictwa źródłowego Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych - „Katyń. Dokumenty zbrodni”- zamieszczony został bardzo interesujący dokument, który powstał w Moskwie 2 sierpnia 1993 r. Jest to „Orzeczenie komisji ekspertów Naczelnej Prokuratury Wojskowej Federacji Rosyjskiej".
Dokument zawiera bardzo ważne stwierdzenia dotyczące polityki rządów polskiego i sowieckiego w przededniu wojny, niemiecko-sowieckiego paktu z 23 sierpnia 1939 r. i agresji Związku Sowieckiego na Polskę. Ustalenia komisji ekspertów są tym ważniejsze, że członkami tego gremium byli prominentni przedstawiciele rosyjskiego świata nauki, prawnicy i historycy, pełniący przy tym oficjalne funkcje w Rosyjskiej Akademii Nauk.
Poniżej zamieszczam fragmenty tego obszernego, liczącego kilkadziesiąt stron, tekstu. Warto przypomnieć ten dokument rosyjskim propagandzistom i politykom, którzy mówią dziś o prohitlerowskiej polityce rządu polskiego przed wybuchem II wojny światowej, agenturalnej współpracy ministra Becka z Niemcami i podejmują próbę zrównania polsko-niemieckiej Deklaracji o niestosowaniu przemocy z 1934 r. z osławionym paktem Ribbentrop-Mołotow.
Sławomir Radoń
1993 sierpień 2, Moskwa. – Orzeczenie komisji ekspertów Naczelnej Prokuratury Wojskowej FR w sprawie karnej nr 159 o rozstrzelaniu polskich jeńców wojennych z obozów specjalnych NKWD w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku w kwietniu – maju 1940 r. Zob. Katyń. Dokumenty zbrodni, tom 4: Echa Katynia. Kwiecień 1943-marzec 2005, Warszawa 2006, dok. 135, s. 525-563.
Stosunki sowiecko-polskie rozwijały się z trudem, błędem jednak byłoby przypisywanie stronie polskiej orientacji proniemieckiej i prohitlerowskiej. Polski minister spraw zagranicznych Józef Beck działał zgodnie z zasadą „równego dystansu” wobec Niemiec i Rosji – „dwóch wrogów” Polski. Począwszy od 1936 r. Niemcy próbowały skłonić Polskę do wspólnych działań przeciwko ZSRR. 25 listopada 1936 r. rząd polski odrzucił propozycję Hitlera przystąpienia do paktu antykominternowskiego. W 1939 r., podczas rozmów Józefa Becka z przywódcami faszystowskich Niemiec, strona niemiecka dwukrotnie usiłowała skłonić stronę polską do współdziałania wymierzonego przeciwko ZSRR, na co Beck jednak nie zgodził się.
23 sierpnia 1939 r. został podpisany sowiecko-niemiecki układ o nieagresji. Art. 2 tajnego protokołu dołączonego do układu głosił: „W wypadku terytorialno-politycznej reorganizacji terenów wchodzących w skład państwa polskiego, granica między sferami interesów Niemiec i ZSRR będzie przebiegała w przybliżeniu wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu … W uchwale II Zjazdu Deputowanych Ludowych ZSRR z 24 grudnia 1989 r. „O politycznej i prawnej ocenie sowiecko-niemieckiego układu o nieagresji z 1939 r.” wskazano, że rozgraniczenie sfer interesów ZSRR i Niemiec było z prawnego punktu widzenia w sprzeczności z suwerennością i niezawisłością państw trzecich.
Układ z Niemcami i jego nieodłączna część – tajny protokół – z prawnego punktu widzenia były w sprzeczności z konwencjami międzynarodowymi i ustaleniami Ligi Narodów, naruszały wzajemne zobowiązania do poszanowania w każdej sytuacji suwerenności, integralności terytorialnej i trwałości granic partnera…Włączając się w niemieckie ofensywne działania wojenne, ZSRR stał się współuczestnikiem agresji.
Ukrywając przy podpisywaniu sowiecko-niemieckiego układu o nieagresji z 23 sierpnia 1939 r. fakt i treść dodatkowego tajnego protokołu Stalin i członkowie kierownictwa z jego najbliższego otoczenia naruszyli wzajemne zobowiązania ZSRR i Polski, weszli w zmowę w celu rozbioru państwa polskiego, wkroczyli na drogę jawnego łamania praw międzynarodowych.”
…stalinowskie kierownictwo brutalnie złamało Ryski Traktat Pokojowy i Układ o Nieagresji między ZSRR a Polską z 1932 r. Popchnęło ono ZSRR do działań, które odpowiadają definicji agresji sformułowanej w konwencji z 1933 r. A zatem zasadnicze problemy polityki zagranicznej ZSRR rozwiązywano z jawnym naruszeniem prawa międzynarodowego.
Realizując porozumienie wynikające z układu sowiecko-niemieckiego, mającego dodatkowy tajny protokół, Armia Czerwona bez wypowiedzenia wojny rozpoczęła działania ofensywne, dążąc do rozgromienia i wzięcia do niewoli sił zbrojnych Polski. Kierownictwo sowieckie w praktyce uznało fakt prowadzenia wojny w celu likwidacji państwa polskiego. Tymczasem Polska walczyła przeciwko najeźdźcy hitlerowskiemu.
Działania Stalina, Mołotowa i innych członków stalinowskiego kierownictwa, które naruszyły obowiązujące układy pokojowe z Polską i w porozumieniu z Niemcami doprowadziły do włączenia się ZSRR w wojnę przeciwko Polsce, stanowią … zbrodnię przeciwko pokojowi, co pociąga za sobą odpowiedzialność karną.
(wyboru fragmentów, w tłumaczeniu Ingrid Grzymała-Siedleckiej, dokonał Sławomir Radoń)
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl
















