Archiwum Państwowe w Katowicach

Tematy lekcji prowadzonych w Archiwum Państwowym w Katowicach:

• Archwum Państwowe instytucją gromadzącą, opracowującą i udostępniającą archiwalia – poznanie róznych form graficznych gromadzonych zbiorów a przykładzie przechowywanych archiwaliów z II wojny światowej (Lekcja dla klas I i II szkół średnich (liceum ogólnokształcące, technikum))
• II wojna światowa na Żywiecczyźnie (Lekcja dla klas I i II szkół średnich (liceum ogólnokształcące)) technikum)

Temat 1:
Archwum Państwowe instytucją gromadzącą, opracowującą i udostępniającą archiwalia – poznanie róznych form graficznych gromadzonych zbiorów a przykładzie przechowywanych archiwaliów z II wojny światowej

Cele lekcji:
Zapoznanie uczniów z zadaniami archiwum państwowego, rodzajem gromadzonych zbiorów i zasadami korzystania z pracowni naukowej archiwum. Różnorodność materiałów archiwalnych gromadzonych w archiwum państwowym uczniowie poznają na przykładzie dokumentów z okresu II wojny światowej przygotowując się tym samym do korzystania z zasobu archiwalnego przy realizacji prac konkursowych ogłoszonych przez Ośrodek „Karta”.

•  Cel powołania państwowej służby archiwalnej i podstawowe zadania archiwum państwowego.
• Zasięg terytorialny i zakres chronologiczny materiałów archiwalnych gromadzonych w Oddziale w Żywcu Archiwum Państwowego w Katowicach.
• Omówienie zasad gromadzenia państwowego zasobu archiwalnego i ukazanie różnorodności gromadzonych archiwaliów pod względem ich formy graficznej na przykładzie zachowanych archiwaliów z okresu II wojny światowej.

a) aktowe materiały archiwalne – sprawozdanie żandarmerii niemieckiej z napadu na majątek w Lipowej dokonany przez żołnierzy Armii Krajowej w 1944 r. – sygn. akt AOŻ-88.
b) mapy: Kreis Saybusch 1941 – sygn. ZKŻ-62.
c) fotografie: Wysiedlenie ludności polskiej w czasie II wojny światowej ZI-495
d) czasopisma niemieckie: Dziennik ogłoszeń dla ludności polskiej powiatów Będzin, Bielsko, Zywiec, Sosnowiec 1943, zawierający m.in. artykuł pt. „Zdarta maska zbrodni katyńskiej”, sygn. – cz. 17.
e) druki ulotne: niemieckie ogłoszenia dla ludności polskiej, kata żywnościowa.
Bibl. – Kr. Mon. – 3.
f) Czasopisma konspiracyjne” „Front Polski” – czasopismo wydawane w Żywcu, a kolportowane na Śląsku i w Zagłębiu; „Sikorka świergocze”, - gazeta zawierająca informacje z komunikatów radiowych wydawania w Żywcu. Bibl. – Kr. Mon.-3.
 

• na czym polega opracowywanie archiwaliów i dlaczego arcjiwalia wymagają opracowywania.
• udostepnianie materiałów archiwalnych – przedstawienie zasad korzystania z pracowni naukowej archiwum państwowego.

Oprac. Bożena Husar

Temat 2
II wojna światowa na Żywiecczyźnie.

Lekcja dla klas I i II szkół średnich (liceum ogólnokształcące, technikum).

Cel lekcji:
Przedstawienie dziejów Żywiezczyzny w okresie II wojny światowej udokumentowanych materiałami archiwalnymi przechowanymi w Oddziale w Żywcu Archiwum państwowego w Katowicach.

Żywiecczyzna przed II wojną światową.

• 1.09.1939 r. – bohaterska obrona fortów w Węgierskiej Górce nazywanych drugim Westerplatte.
• Życie w mieście po wkroczeniu wojsk okupanta materiały archiwalne wykorzystywanie do prelekcji:
• Plan der Stadt Saybusch – plan miasta z niemieckimi nazwami ulic i obiektów administracyjnych oraz zakładów – sygn. ZKŻ-66.
• Mapa powiatu żywieckiego Kreis Saybusch 1941 – sygn. ZKŻ-62.
• Obwieszczenie dla ludności miasta Żywca wydane przez Szefa Zarządu Cywilnego w Krakowie 13.09.1939 r. – sygn. AOŻ-1.
• Wezwanie Starosty dr Prange do dłużników dawnej Komunalnej kasy Oszczędności miasta Żywca – sygn. akt AOŻ-1.
• Niemieckie szyldy i kartki żywnościowe – bibl. – Kr. Mon. 3
• Czasopisma niemieckie i wydawnictwa: „Dziennik ogłoszeń dla ludności polskiej powiatów Będzin, Bielsko, Żywiec, Sosnowiec 1943 – Bibl. Cz. 17. Książka adresowa z okresu okupacji – „Deutsches Reichs-Adressbuch 1942” – Bibl. 282.
• Wysiedlenia na Żywiecczyźnie:
• Fotografie wysiedlenia ludności polskiej i osiedlania osadników niemieckich – sygn. ZI-495.
• Plany osiedlania osadników niemieckich Umsiedlungsplan Gemeinde Moszczanica 1940 – sygn. AOŻ-100.
• Walka z okupantem:
• Księga więźniów śledczych: osadzenie kilkunastu mieszkańćów miejscowości Lipowa w Areszcie Śledczym w Żywcu aresztowanych za posiadanie i ukrywanie broni w grudniu 1939 r. i styczniu 1940 r. – Lp. spisu III/104.

Działalność Armii krajowej:
 - sprawozdanie żandarmerii niemieckiej z napadu na majątek w Lipowej dokonany przez żołnierzy Armii Krajowej w 1944 r. – sygn. akt AOŻ-88 – działalność wydawnicza – prasa podziemna („Front Polski”, „Sikorska Świergocze”, „Walka i wolność” (Bubl. – Kr. Mon. – 3) etc. ze szczególnym uwzględnieniem prasy podziemnej wydawanej w Żywcu.

Oprac. Bożena Husar

W Archiwum Państwowym w Katowicach są przeporwadzane również lekcje archiwalne na tematy zgłoszone przez nauczycieli, są oprowadzane wycieczki zaznamiające ze specyfiką pracy w archiwum, możliwością, zwiedzenia poszczególnych pracowni: konserwacji jednostkowej, masowej, pracowni reprograficznej, zwiedzanie magazynów, pracowni naukowej.
Organizowane są liczne wystawy, nie tylko własne, ale też wystawy przygotowane przez inne placówki kultury.

 

Share Link: