23.01.2009 r. Polska Gazeta Wrocławska

 Znajdź swoich przodków, odkryj historię rodziny

Podpowiadamy, jak i gdzie sprawdzać zasoby archiwalne, kto nam pomoże w ustalaniu danych, jakie dokumenty trzeba zgromadzić

Dla wielu Polaków genealogia staje się hobby. -Prócz tych, którzy szukają przodków w herbarzu, jest coraz więcej genealogów amatorów, którzy wywodzą się z chłopów pańszczyźnianych lub rzemieślników -mówi Małgorzata Kośka, główna specjalistka ds. kwerend genealogicznych Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. -Pochodzenie nie ma znaczenia. Bardziej liczy się to, do którego pokolenia udaje się dotrzeć: do 6-7, a może jeszcze dalej.
Od czego zacząć
Należy się przyjrzeć: biogramom i fotografiom, aktom i dokumentom rodzinnym. Potem trzeba się podjąć poszukiwania w archiwach państwowych, parafialnych i diecezjalnych.Wskazówki znajdziemy w: literaturze tematu, zbiorach bibliotecznych, na cmentarzach, w kościołach, ale głównie w internecie.

Wpisz WWW...
Internet pełen jest miejsc z serwisami genealogicznymi. Są też programy komputerowe ułatwiające tworzenie drzewa genealogicznego. Oto adresy, pod którymi znajdziemy najwięcej danych. Na stronie:
    www.ornatowski.com/nob.htm
    Znajdziesz tam dużą bazę danych: jak poszukiwać przodków, opisy nazwisk i miejscowości, wspomnienia, dawne mapy krain i miejscowości, kontakty. Portal ma otwartą formułę Nie tylko szukasz potrzebnych danych, ale możesz też zamieszczać informacje o swojej rodzinie i swoich przodkach. Możesz stworzyć nowy dział poświęcony zagadnieniom, które ciebie interesują. Są tam również zamieszczane aktualności genealogiczne.
Użyteczna może się też okazać strona:
    www.jurzak.pl
    Serwis jest poświęcony genealogii panujących dynastii, rodzin arystokratycznych i szlacheckich. Serwis jest też przewodnikiem po genealogicznych zasobach internetu.
    Poza tym szukaj w źródłach:
•    "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" wydawany w latach 1880-1902. Dostępny jest też pod:
http://www.dir.icm.edu.pl/diro p/i ndex. php/Słowni k_geograficzny.
Znajdują się w nim opisy miejscowości leżących w Rzeczpospolitej w jej granicach przedrozbiorowych, na Śląsku i częściowo Pomorzu Zachodnim. Można tam znaleźć informacje o historii wsi, miasta, strukturze wyznaniowej, przynależności administracyjnej oraz właścicielach miejscowości.
•    "Archiwa w Polsce. Informator adresowy" -corocznie wydawany z adresami archiwów obwodów: iwanofrankowskiego, rówieńskiego, wołyńskiego i tarnopolskiego. Dane dostępne również na stronie archiwów ukraińskich: www.archives.gov.ua/Archives/
•    W Archiwum Państwowym w Białymstoku dostępne są mikrofilmy ksiąg metrykalnych parafii dawnego archidiakonatu białostockiego; oryginały są w Wilnie. Ich wykaz jest też na stronie:
www.bialystok.ap.gov.pl
        W Archiwum Archidiecezjalnym w Białymstoku, ul. Warszawska 46, 15-077 Białystok, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. przechowywane są szczątkowe akta parafii z dawnej archidiecezji wileńskiej (z terenu obecnej Litwy i Białorusi). Są tam również odpisy ksiąg metrykalnych z dawnych dekanatów Grodno (1865-1937) i Łunna (1922-1937).
•    Archiwum Diecezjalne w Drohiczynie, ul. Kościelna 10, 17-312 Drohiczyn n. Bugiem, tel. 085 665 78 05 wew. 310 przechowuje księgi metrykalne kilkudziesięciu parafii dawnej diecezji pińskiej. Informacja na stronie:
www.drohiczyn.opoka.org.pl/4/akta.doc

Co ustalasz
Najpierw trzeba ustalić najważniejsze fakty z życia naszych przodków: daty urodzenia, ślubu i śmierci, wiek w chwili zawierania związku małżeńskiego, wszystkie związki małżeńskie, liczbę dzieci. Wtedy możemy skuteczniej korzystać z programów komputerowych.

W archiwum
Nim wybierzemy się do archiwum państwowego lub kościelnego, trzeba zebrać wszystkie informacje ze zbiorów rodzinnych, zwłaszcza:
•    Akty własności,
•    wypisy urzędowe,
•     fotokopie, z których archiwista potrafi wyłowić wskazówki i informacje, o kogo naprawdę chodzi.
Ważnym źródłem w tych poszukiwaniach jest Archiwum Główne Akt Dawnych (AGAD), najstarsze publiczne polskie archiwum. Najstarsza księga metrykalna rzymskokatolicka -przechowywana w tym zbiorze pochodzi z 1604 roku. Księgi innych wyznań są nieco późniejsze.
    Dla genealogów amatorów Małgorzata Kośka przygotowała specjalny poradnik; szczegóły pod adresem http://agad.archiwa.gov.pl/genealogia/poradnik.html, w którym podpowiada, że najpierw trzeba ustalić, czy w archiwum są potrzebne dane genealogiczne. Informację ogólną o zasobach można natomiast znaleźć pod adresem:
- http://www.archiwa.gov.pl
- W Centralnym Ośrodku Informacji Archiwalnej, ul. Długa 6,00-950 Warszawa, skr. poczt. 1005, tel. 0 22 6356822, e-mail: ndap@archiwa. gov.pl) bezpośrednio w AGAD, ul. Długa 7, 00-263 Warszawa, tel. 0 22 83154 91 lub 635 45 32 wew. 427,429,446; e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
- lub na stronie: http://www.archiwa. gov.pl/agad. Informację taką można uzyskać również w każdym archiwum państwowym na terenie Polski.
UWAGA! Wszystkie archiwa dysponują komputerową bazą danych PRADZIAD rejestrującą księgi metrykalne 1 akta stanu cywilnego przechowywane w archiwach państwowych, niektórych urzędach stanu cywilnego i niektórych archiwach kościelnych. Dane z bazy PRADZIAD publikowane są w formie książkowej.

Ważne adresy
Jeśli poszukiwanych ksiąg nie ma w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych, można pytać o nie w innych archiwach gromadzących dokumenty z obszaru przedwojennej południowo-wschodniej Polski. Są to:
- Archiwum Zabużańskie USC, ul. Smyczkowa 14,02-678 Warszawa. Tam przechowywane są księgi metrykalne, w których zapisy mają mniej niż 100 lat.
- Archiwum im. Arcybiskupa Eugeniusza Baziaka w Krakowie, ul. Kanonicza 13,31-002 Kraków, tel. 0124113740.
    Do listu dobrze jest dołączyć kopertę zwrotną ze znaczkiem. Pod tym adresem odnajdziemy księgi metrykalne wyznania rzymskokatolickiego z dawnego archiwum archidiecezji lwowskiej obejmującego 160 parafii.
- Centralne Historyczne Archiwum Państwowe Ukrainy we Lwowie, pl. Soborny3a,79000 Lwów, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
    Powinno tam być ponad 2,600 ksiąg z okresu od 1600 do 1944 roku (przeważają księgi z lat 1816-1865).
- Archiwum ZAGS, ul. Getmana Doroszenko 23,79001 Lwów, Ukraina. W nim znajdują się księgi, od których sporządzenia nie minęło 100 lat.
- Księgi metrykalne wyznania mojżeszowego przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych i innych archiwach oraz urzędach stanu cywilnego zostały objęte akcją indeksowania w programie Jewish Records Indexing -Poland. Zanim więc rozpoczniemy poszukiwania, warto sprawdzić, czy metryki danej gminy nie zostały już zindeksowane.
Informacje na temat projektu Jewish Records Indexing można znaleźć w internecie na stronach:
- www.jewishgen.org/jri-pl
- www.jewishgen.org/databases
UWAGA!
Księgi metrykalne wyznania mojżeszowego znajdują się również w Archiwum Zabużańskim USC, a niewielki zbiór także w Centralnym Historycznym Archiwum Państwowym Ukrainy we Lwowie.

Ile to kosztuje
Przeglądanie akt w czytelni archiwum państwowego jest bezpłatne. Skopiowanie jednej strony kosztuje 2,5 zł.
UWAGA! Można zgłosić przeszukiwanie akt pracownikom archiwum. Za godzinę ich pracy zapłacimy 35 zł. Ale nie ma szans na zakończenie poszukiwań w ciągu godziny, dlatego koszty są trudne do policzenia. Wprzypadku zlecenia prac doliczamy wydatki na podróże do archiwów i wstęp do nich-z reguły jednorazowo kosztuje to ok. 200 zł. Dochodzą jeszcze koszty pozyskania dokumentów: od 20 do 80 zł za jeden dokument. Bywa, że potrzebujemy ponad 100 metryk!
Teresa Semik
 

Share Link: