![]() |
| Siedziba AP w Szczecinie |
Archiwum szczecińskie powstało na bazie archiwum pruskiego, które utworzono w 1831 r. Na siedzibę Archiwum wybrano wówczas budynek przy ulicy przy ul. Św. Wojciecha 13, który pełni tę funkcję do dnia dzisiejszego. Polska służba archiwalna rozpoczęła oficjalną działalność w Szczecinie 1 sierpnia 1945 r. Archiwum ma także oddziały w zabytkowych budynkach poza Szczecinem – w zamku Ostenów w Płotach, arsenale miejskim w Stargardzie Szczecińskim i pałacu Borków w Strzmielu.
Archiwum przechowuje około 10 km akt. Zasób dzieli się na akta niemieckojęzyczne (do 1945 r.) i akta polskie (od 1945 r.). Do najstarszych archiwaliów należą dokumenty pergaminowe i papierowe miast pomorskich, w których znajduje się m.in. kolekcja dokumentów gryfińskich (najstarszy pochodzi z 1273 r.), czy też dokument z 1293 r., będący potwierdzeniem lokacji Szczecina na prawie magdeburskim.
![]() |
Dla badań historycznych niezwykle ważne są dwa zespoły – Archiwum Książąt Szczecińskich oraz Archiwum Książąt Wołogoskich, w których reprezentowana jest kancelaria książąt pomorskich (dynastia Gryfitów).
![]() |
Dla XIX i pierwszej połowy XX w. cenne są materiały powstałe w wyniku działalności pruskiej administracji państwowej. Archiwum przechowuje akta Naczelnego Prezydium Prowincji Pomorskiej, Rejencji Szczecińskiej, akta wytworzone przez starostwa i wydziały powiatowe, sądy oraz władze miejskie. Najbardziej wartościowymi źródła do dziejów Pomorza Zachodniego po 1945 r. są zespoły: Urząd Wojewódzki Szczeciński (1945–1950) i Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (1950–1973).
Stosunki demograficzne i zagospodarowanie Pomorza Zachodniego mają pełne odbicie w aktach Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, państwowej i samorządowej administracji lokalnej, aktach miast, pierwszych jednostek gospodarczych, różnego rodzaju instytucji, związków i stowarzyszeń. Osobną grupę stanowią: kartografika (mapy i plany), zbiory sfragistyczne (pieczęcie i tłoki pieczętne), plakaty, druki ulotne, fotografie i nagrania.
Od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w. przy Archiwum istnieje Oficyna Wydawnicza „Dokument", dzięki której opublikowano kilkadziesiąt tytułów prac naukowych, zbiory źródeł i opracowania popularnonaukowe, w tym miejskie roczniki pod nazwą „Kronika Szczecina" i periodyk „Szczeciński Informator Archiwalny”. Archiwum wykazuje także dużą aktywność w organizacji wystaw i sesji naukowych propagujących, poprzez prezentację archiwaliów, dzieje Pomorza Zachodniego.
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl



















