-A
+A

Włochy


Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II
Via Cassia 1200
00189 Roma
tel. / fax + 39 06 303 103 99
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Utworzenie i krótka historia:
Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu został powołany do życia na podstawie dekretu papieskiego z 16 października 1981 r. Jego siedziba mieści się w Domu Polskim, działającym od 1980 r. Patronat nad tą instytucją sprawuje Rada Administracyjna Fundacji Jana Pawła II, powołana na podstawie wyżej wymienionego dekretu z 1981 r. Ośrodek gromadzi i udostępnia zbiory poświęcone nauczaniu papieskiemu, przygotowuje wystawy i organizuje seminaria z tej tematyki.

Charakterystyka zbiorów:
Ośrodek gromadzi zbiory biblioteczne, archiwalne i muzealne związane bezpośrednio i pośrednio z osobą i działalnością Jana Pawła II. Jednym z głównym zespołów archiwalnych jest archiwum kardynała Karola Wojtyły, zawierające maszynopisy ponad 1200 kazań i przemówień z lat 1956-1978, maszynopisy artykułów i rozpraw z okresu 1956-1978, teksty 362 memoriałów pisanych do władz Polski Ludowej, maszynopisy listów pasterskich, komunikatów i zarządzeń Karola Wojtyły jako biskupa, arcybiskupa metropolity i kardynała. Ośrodek przechowuje też archiwum tekstów papieskich: homilie, przemówienia przygotowywane na audiencje ogólne, pielgrzymki, maszynopisy wydawanych dokumentów papieskich. Część dokumentacji dostępna jest na CD-ROM-ach.
Uzupełnienie tych zbiorów stanowią: dokumentacja dźwiękowa złożona z nut, płyt i kaset z 14 krajów świata, dokumentacja wizualna (filmy, wideokasety), albumy fotograficzne, zbiór filatelistyczny związany z Ojcem Świętym. Ważną część zbiorów Ośrodka stanowią dary składane Janowi Pawłowi II. Obok muzealiów znalazły się wśród nich bezcenne starodruki i rękopisy, w tym dwa oryginalne dokumenty królów polskich.
W skład zbiorów bibliotecznych wchodzą przede wszystkim książki zawierające teksty Ojca Świętego oraz publikacje jego autorstwa wydane przed wyborem na Stolicę Apostolską (ogółem około 20 tys. woluminów). Są to książki publikowane we wszystkich językach europejskich oraz niektórych orientalnych, zawierające teksty przemówień papieskich w czasie audiencji, nabożeństw, spotkań, pielgrzymek, dokumenty papieskie wydawane na różnych kontynentach. Na drugim miejscu w profilu gromadzenia księgozbioru znajdują się dzieła ludzi nauki, komentujące dorobek Jana Pawła II, które tworzą bibliografię przedmiotową. Gromadzone są również książki dedykowane Ojcu Świętemu przez samych autorów, a także czasopisma kościelne polskie i zagraniczne.
Biblioteka posiada osobną czytelnię wyposażoną w księgozbiór podręczny (encyklopedie, bibliografie, słowniki, katalogi, wydawnictwa źródłowe). Mogą z niej korzystać wszystkie osoby przygotowujące prace naukowe związane z osobą i nauczaniem Jana Pawła II.
Znaczna część zbiorów bibliotecznych została komputerowo skatalogowana.

Współpraca z NDAP:
Współpracę archiwalną nawiązano pod koniec 2008 r. Rozpoczęła się ona od ogólnego rozpoznania zgromadzonych zbiorów i określenia najpilniejszych potrzeb Ośrodka w czasie dwutygodniowego pobytu archiwisty z Kraju.  W oparciu o przygotowany raport oraz roboczy spis kolekcji archiwalnych, w 2009 r. zorganizowano trzymiesięczny pobyt kolejnego archiwisty, który zajął się zarówno pracami porządkowo-ewidencyjnymi, jak też digitalizacją zgromadzonych zbiorów.

Plan dalszych prac:
Zgromadzone materiały wymagają zarówno uporządkowania, jak też zabezpieczenia fizycznego, tj. przepakowania dokumentacji aktowej i fotograficznej do bezkwasowych teczek i pudeł. Kontynuowane winno być przegrywanie na nowe nośniki zbiorów audio-wizualnych. Na szczegółowe opracowanie, a następnie digitalizację oczekuje zbiór albumów i fotografii dotyczących Jana Pawła II. W dalszej perspektywie planowane jest też skanowanie dokumentacji aktowej, zwłaszcza zachowanych rękopisów Jana Pawła II.




Papieski Instytut Studiów Kościelnych
Piazza B. Cairoli 117
I-00186 Roma
Włochy


Utworzenie i krótka historia:
Papieski Instytut Studiów Kościelnych powstał z inicjatywy kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski oraz księży jezuitów prowincji wielkopolsko-mazowieckiej. Swoją działalność rozpoczął 8 września 1958 r. Założycielem i pierwszym kierownikiem Instytutu był ks. Eugeniusz Reczek SJ (1916-1971). Po przeniesieniu siedziby do Rzymu Instytut został zatwierdzony jako papieski w dniu 17 grudnia 1970 r. Pierwsza siedziba mieściła się w Rzymie przy Via Mecenate 37, od 1974 r. – przy Piazza B. Cairoli 117. Powstały Instytut jest polskim ośrodkiem naukowo-badawczym o charakterze dokumentacyjno-informacyjnym, zwłaszcza w zakresie dokumentacji archiwalnej Stolicy Apostolskiej na temat dziejów i spraw polskich. Pierwszym i podstawowym zadaniem Instytutu są systematyczne poszukiwania, rejestracja, gromadzenie, a następnie udostępnianie materiałów dotyczących historii Kościoła w Polsce w jej historycznych granicach. Przedmiotem zainteresowania Instytutu są archiwalia przechowywane w zbiorach Stolicy Apostolskiej i innych instytucji kościelnych, państwowych i prywatnych, zwłaszcza na terenie Włoch. Od początku działalności gromadzone są także oryginalne dokumenty instytucji, ośrodków i wydawnictw polonijnych oraz polsko-włoskich, kolekcje oraz spuścizny po osobach prywatnych.
Obok poszukiwań archiwalnych Instytut zajmuje się organizacją sympozjów, wystaw, konferencji i spotkań. Prowadzi także działalność wydawniczą, publikując w ramach własnych serii lub we współpracy z innymi ośrodkami. Łącznie wydano dotychczas około stu pozycji. Instytut współpracuje z ośrodkami naukowymi w kraju i zagranicą, zarówno polskimi, jak i obcymi. W 1976 r. został utworzony w Warszawie punkt konsultacyjny Instytutu.

Charakterystyka zbiorów:
Na zbiory archiwalne Instytutu składają się przede wszystkim polonika pochodzące głównie ze zbiorów watykańskich, a przede wszystkim z Archivum Secretum Vaticanum, a także z takich instytucji jak: Biblioteka Watykańska, Archiwum Historyczne Kongregacji de Propaganda Fide, Archiwum Kongregacji Soboru Trydenckiego, Archiwum Kongregacji Obrządków, Archiwum Kongregacji Biskupów i Zakonników.
Instytut przechowuje też oryginalne materiały archiwalne kilkunastu instytucji, ośrodków polonijnych i polsko-włoskich oraz kilkadziesiąt kolekcji i spuścizn osób prywatnych, w tym np. akta Emeryka Hutten-Czapskiego, czy też znanego polskiego malarza Leona Siemiradzkiego.
Ponadto gromadzone są fotografie dotyczące: uroczystości polonijnych, zabytków architektury, zwłaszcza religijnej, wybitnych postaci życia religijnego i polonijnego, zbiory plakatów, afiszy i druków ulotnych z obchodów millenium chrztu Polski i innych uroczystości, materiały z okresu „Solidarności” i pontyfikatu Jana Pawła II, kolekcja pocztówek, zbiory numizmatyczne i filatelistyczne. Na dokumentację audio-wizualną składają się płyty z muzyką polską, nagrania magnetofonowe, taśmy video krajowe i polonijne z okresu „Solidarności”, obrazujące życie Polonii, działalność polskich organizacji i instytucji.
Ważnym uzupełnieniem materiałów archiwalnych jest prasa. Ogółem w Instytucie jest przechowywanych około 2 tys. tytułów prasowych, a także zbiory wycinków.
Księgozbiór liczy ogółem ponad 50 tys. tomów. Pod względem profilu gromadzenia składają się na niego przede wszystkim publikacje historyczne, chronologicznie i tematycznie związane z pracami nad polonikami w zbiorach watykańskich. Gromadzone są wydawnictwa ukazujące się poza krajem oraz w kraju w drugim obiegu, prace z zakresu nauk pomocniczych historii oraz wydawnictwa źródłowe, biografie, encyklopedie i słowniki.

Współpraca z NDAP:
Współpraca przy opracowywaniu zgromadzonych w instytucie zbiorów nawiązana została w 2003 r. Delegowany archiwista przygotował wówczas ekspertyzę dotyczącą stanu zachowania akt Poselstwa Polskiego oraz opracował akta i sporządził inwentarz spuścizny Witolda Bronowskiego. W czasie wyjazdów w 2004 oraz 2006 r. uporządkowano akta Poselstwa Polskiego i Ambasady Polskiej przy Stolicy Apostolskiej z lat 1920-1925 oraz sporządzono inwentarz zespołu.
Prace w latach 2007-2008 prowadzone były w oparciu o fundusze z programów operacyjnych MKiDN. W wymienionym okresie skierowano dwukrotnie do prac w Instytucie 2 archiwistki, które opracowały spuściznę po Karolu Kleszczyńskim, żołnierzu II Korpusu, publicyście  i dziennikarzu. We wrześniu 2009 r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych podpisał z Dyrektorem Instytutu umowę na bezpłatne udostępnienie przez NDAP archiwalnych baz danych SEZAM oraz IZA. Będą one użytkowane do prac ewidencyjnych i porządkowych zarówno w siedzibie Instytutu w Rzymie, jak też w jego Punkcie Konsultacyjnym  w Warszawie.

Plan dalszych prac:
Planowane jest opracowywanie ewidencji całości zbiorów z wykorzystaniem baz SEZAM oraz IZA. Porządkowane też będą kolejne zespoły oraz kolekcje archiwalne.


 

 

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl