-A
+A

Uncategorised

 

Czym są archiwa rodzinne i co je stanowi?


Kształtowaniu się archiwum rodzinnego towarzyszą czynności, na które składają się wszystkie etapy naszego życia i działalności od chwili narodzin, poprzez kontakty towarzyskie, rodzinne i zawodowe oraz zainteresowania. Już od najmłodszych lat naszego życia powstaje dokumentacja obejmująca dokumenty osobiste i szereg innych materiałów związanych z nami bezpośrednio. Wymienić tutaj można akty urodzenia, chrztu, akt małżeństwa, testamenty, diagnozy lekarskie, recepty, notatki, statuty orderów i odznaczeń, dyplomy ich przyznania, wspomnienia oraz pojawiające się na każdym etapie życia fotografie i korespondencję prywatną, zaproszenia, życzenia, listy okolicznościowe. Z okresu wielopoziomowej edukacji mogą pozostać zeszyty i inne pomoce edukacyjne, rękopisy i maszynopisy prac, świadectwa ukończenia szkół, indeksy, dyplomy. Nie sposób pominąć także dokumentacji dotyczącej naszego majątku, spraw finansowych i zawodowych, na przykład rachunki, zestawienia wydatków, oświadczenia, polisy ubezpieczeniowe, umowy o pracę.

Częścią archiwum prywatnego mogą być również różnorodne materiały zgromadzone w wyniku naszych zainteresowań lub przypadkowo otrzymane, m.in. listy, fotografie, mapy, stare druki.

Wszystkie materiały przez nas zgromadzone, są wzajemnie ze sobą powiązane i ukazują zależności wewnętrzne i zewnętrzne zachodzące podczas naszego życia i działalności.

Wartość zgromadzonych materiałów

Gromadzone przez nas materiały mają dla nas najczęściej wartość sentymentalną. Stanowią materialną, osobistą pamiątkę po tym, co przeminęło, po naszych krewnych, przodkach, których wciąż mamy w pamięci. Trzeba podkreślić, że informacji zawartych w archiwach rodzinnych, w szczególności w korespondencji, czy pamiętnikach, nie znajdziemy w dokumentacji urzędowej. Ponadto każde archiwum prywatne jest inne, niepowtarzalne, i właśnie ta różnorodność świadczy także o ich wartości, której nigdy nie utracą. Zdarza się jednak, że nawet tej wartości nie dostrzegamy, a większość dokumentów ma dla nas znaczenie wyłącznie praktyczne i - niekiedy pochopnie - niszczymy je po upływie określonego czasu lub po załatwieniu sprawy, np. gwarancje, rachunki za prąd, gaz, telefon czy Internet. Nie namawiamy jednak do zachowywania wszystkiego, ale zachęcamy, aby decyzje o zniszczeniu podejmować rozważnie. Część z tych materiałów być może za kilkanaście lub kilkadziesiąt lat stanowić będzie doskonałe źródło dla poznania obyczajowości, problemów życia codziennego, spraw zawodowych i majątkowych, dziejów rodziny, albo regionu czy nawet kraju. Szczególną uwagę warto zwrócić chociażby na umowy kupna-sprzedaży, dokumenty skarbowe, wyciągi bankowe, polisy ubezpieczeniowe, prospekty, druki reklamowe, ulotki, plakaty, czy nawet zestawienia dochodów, wydatków bieżących i rachunki. Jeżeli nie potrafimy ocenić wartości materiałów, czy też nie mamy możliwości zapewnienia im właściwych warunków przechowywania, warto zwrócić się z zapytaniem do profesjonalistów. Archiwa państwowe w ramach
punktów konsultacyjnych "Archiwa Rodzinne" służą wsparciem dla osób zainteresowanych kwestiami związanymi z tworzeniem archiwów prywatnych, właściwym ich przechowywaniem, a także udostępnianiem.

Jak zadbać o domowe archiwum?

Zagrożeniem dla dokumentów papierowych może być wiele czynników, takich jak światło, wilgoć, owady i uszkodzenia fizyczne. Podjęcie prostych środków ostrożności pozwoli bezpiecznie przechowywać dokumenty rodzinne przez długie lata. Zadbać powinniśmy także o utrwalenie naszej spuścizny, która występuje tylko w postaci elektronicznej takiej jak: fotografie cyfrowe czy korespondencja e-mailowa.

Poradnik jak zabezpieczać dokumenty w warunkach domowych


Robert Górski
Departament Archiwistyki
Wydział Metodyki, Prac Naukowych i Informatyzacji
Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Redakcja „Archeionu” jest adresatem licznych postulatów i próśb środowisk naukowych i akademickich z Polski i z zagranicy o udostępnienie on-line, w postaci plików PDF, tomów od 1 do 16 „Archeionu” wydanych w latach 1927-1938. Pragnąc zadośćuczynić tym prośbom zwracamy się do wszystkich osób, które mogą posiadać autorskie prawa majątkowe do tekstów opublikowanych na łamach naszego czasopisma, o nawiązanie kontaktu z Redakcją za pośrednictwem poczty elektronicznej (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.) lub tradycyjnej (02–517 Warszawa, ul. Rakowiecka 2 D).


Wyrażamy gotowość natychmiastowego uregulowania wszelkich należności wynikających z tytułu autorskich praw majątkowych.

    21 października 2009 roku w siedzibie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych odbyło się seminarium poświęcone praktyce postępowania z dokumentacją przy zastosowaniu elektronicznego zarządzania dokumentami (EZD), w podmiotach stosujących instrukcję kancelaryjną.

   Pokaz wybranych czynności, jakie wykonuje się w eksploatowanych u nich systemach EZD przedstawiło 6 podmiotów. Zgodnie ze scenariuszem przygotowanym przez NDAP, każdy pokaz zawierał zestaw wybranych wcześniej typowych czynności kancelaryjnych i został przedstawiony w formie audiowizualnego nagrania z ekranu komputera użytkownika systemu EZD.
Nie wymieniamy, jakie to były czynności - zachęcając do pobrania materiałów.

   Pokazy praktyki postępowania poprzedziło krótkie wystąpienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Sławomira Radonia, który podkreślił rosnące znaczenie dokumentacji elektronicznej, i wyzwania, jakie w związku z tym stoją nie tylko przed archiwistami, ale i informatykami. Dobra praktyka prawidłowego zarządzania,  ale także i przechowywania w długim czasie wytworzonej dziś dokumentacji elektronicznej wymaga bowiem ścisłej współpracy przedstawicieli obu tych zawodów.

   Następnie dr Wojciech Wiewiórowski Dyrektor Departamentu Informatyzacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przybliżył słuchaczom cele przygotowywanych nowych regulacji prawnych istotnych dla administracji, w tym zmiany w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, mające na celu ułatwienie elektronicznego zarządzania dokumentami.

   Śledząc kolejne prezentacje mieliśmy okazję zobaczyć podobieństwa i różnice jakie występują w codziennej pracy różnych podmiotów stosujących różne rozwiązania technologiczne (każdy z występujących – inne), ale muszących wykonywać te same czynności. Warto zwrócić na to uwagę zapoznając się z materiałami konferencyjnymi. Interfejsy są różne w zależności od zastosowanego oprogramowania, ale w każdym przypadku problemy z pogodzeniem dokumentacji tradycyjnej (papierowej) z elektroniczną są podobne. Papierowe dokumenty trzeba bowiem przed włączeniem do systemu EZD nie tylko skanować (wykonać odwzorowania cyfrowe), ale także opisać metadanymi. Formularze opisu wpływów pozwalające na wprowadzenie tych metadanych są bardzo do siebie podobne, wszak przecież każdy podmiot musi określić nie tylko datę wpływu, ale także nadawcę, adresata, dodać opis, itd. Być może, widząc jaka pracę trzeba włożyć w opisanie każdego wpływającego dokumentu papierowego (niezależnie kto to robi i za pomocą jakiego oprogramowania) można będzie także lepiej zrozumieć sens wymiany informacji w postaci elektronicznej.  

   Zwłaszcza jeśli taki elektroniczny wpływ miałby już odpowiednie, standardowo uporządkowane metadane. Im pełniejsze i im bliższe jakiegoś ustalonego standardu będzie opisanie powstającej dziś dokumentacji metadanymi, tym łatwiej będzie wyszukiwać materiały archiwalne następnym pokoleniom.

    Zademonstrowaną podczas seminarium praktykę warto rozpatrzeć także w kontekście ewentualnych kierunków zmian jakie powinna nieść ze sobą planowana zmiana przepisów dotyczących zasad i trybu czynności kancelaryjnych wykonywanych w niektórych podmiotach (zob. Projekt ustawy z dnia .. 2009 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne... http://bip.mswia.gov.pl/portal/bip/178/18150/. Zachęcamy do dyskusji na ten temat na forum Portalu Interoperacyjności ePUAP (zob. http://epuap.gov.pl/jforum/posts/simplelist/on/304.page#474 )

Koordynator Seminarium
Kazimierz Schmidt


Materiały konferencyjne (w kolejności prezentowania na seminarium).

     Ze względu na duże rozmiary materiały wizyjne do pobrania są spakowane w plikach.zip. Większość z nich stanowi plik prezentacji z podłączonymi w odpowiednich miejscach filmami pokazującymi postępowanie w urzędzie. W takim przypadku po pobraniu najlepiej rozpakować je w pustym folderze i otworzyć plik prezentacji w trybie pokazu slajdów. Materiały filmowe są w zamówionym przez organizatora formacie .avi. Prezentacje w formatach dostarczonych przez autorów.

 

 

Temat

 

Prelegenci Materiały do pobrania
Przewidywane skutki nowelizacji ustaw o informatyzacji, podpisach elektronicznych, kpa i ustawy archiwalnej. Wojciech Wiewiórowski - Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pobierz materiały
1,2 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Starostwie Powiatowym w Wołominie. Aneta Piotrowska – Starostwo Powiatowe w Wołominie
Mirosław Januszewski – Stowarzyszenia PEMI
 
pobierz materiały
253,2 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Urzędzie Miasta Legionowo. Leszek Girtler – Urząd Miasta Legionowo
Marcin Jorka Madkom Sp. z .o.o.
pobierz materiały
plik zip
115,2 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Urzędzie Miasta Częstochowa. Kajetan Wojsyk – Urząd Miasta Częstochowa
Marek Sokołowski – Rodan S.A.
pobierz materiały
plik zip
223 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim. Krzysztof Kulka – Śląski Urząd Wojewódzki
Andrzej Rybicki – Comarch S.A.
pobierz materiały
plik zip
56,8 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Zachodniopomorskim Oddziale Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia. Dariusz Szut – Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia
Paweł Łesyk - IDEE Sp. J
Elke Schoenemann - ELO Digital GmbH.
pobierz materiały
plik zip
116,4 MB
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Kazimierz Schmidt - Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych
Marcin Staszkiewicz - Wasko S.A.
pobierz materiały
plik zip
124,2 MB

Prezentujemy projekt normy opisu materiałów archiwalnych (NOMA) przygotowany przez zespół naukowy do spraw opracowania standardu opisu materiałów archiwalnych. Na Państwa opinie, uwagi i propozycje czekamy do 29 lutego 2016 r. pod adresem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

czytaj więcej
Zaproszenie na kongres archiwalny w Seulu

W dniach 5-10 września 2016 r. w Seulu odbędzie się 18. Kongres Międzynarodowej Rady Archiwów (International Council on Archives) - organizacji pozarządowej skupiającej ponad 1400 instytucji ze 199 krajów świata, wspierającej rozwój archiwów oraz dostęp do światowych zasobów archiwalnych. Gospodarzem spotkania będzie Archiwum Narodowe Republiki Korei.

Z uwagi na istotne znaczenie forum dla rozwoju archiwistyki, w celu zapewnienia prezentacji polskich archiwów państwowych, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zaprasza archiwistów zatrudnionych w podległej mu sieci archiwów do składania na adres Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych zgłoszeń uczestnictwa w Kongresie .

czytaj więcej

Badania genealogiczne stanowią obecnie najczęstszy cel poszukiwań prowadzonych w archiwach państwowych, przed naukowym, własnościowym i socjalnym. Jak pokazują statystyki uwzględniające obszary badawcze i zainteresowania użytkowników zbiorów archiwalnych, liczba osób zarówno w kraju, jak i zza granicy, chcących poznać historię swoich przodków, systematycznie rośnie. Z tego względu archiwa w pierwszej kolejności digitalizują i udostępniają w Internecie księgi metrykalne i akty stanu cywilnego, tworzą również indeksy ułatwiające odszukanie danego dokumentu.

czytaj więcej

WYDAWNICTWA

 

 

2014 r.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Archiwum Akt Nowych

  • Franciszek Socha Paprocki „Żywot człowieka poczciwego XX w.” (Akta F. Sochy Paprockiego)
  • II tom „Słownika Kobiet w Walce o Niepodległość” (wspólnie z Polskim Towarzystwem Historycznym)
  • Biografia gen. Marii Wittekówny

Archiwum Główne Akt Dawnych

  • „Społeczeństwo polskie w świetle raportów politycznych austro-węgierskiego Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Polsce 1915–1918. Wybór źródeł”, oprac. J. Gaul i A. Nowak

Archiwum Państwowe w Gdańsku

Archiwum Państwowe w Kaliszu

Archiwum Państwowe w Lesznie

Archiwum Państwowe w Lublinie

  • „Czasy Wielkiej Wojny 1914-1918 w plakatach i drukach ulotnych” (lata 2014-2018)

Archiwum Państwowe w Łodzi

Archiwum Państwowe w Płocku

Archiwum Państwowe w Poznaniu

  • Publikacja w Poznańskim „Roczniku Archiwalno–Historycznym” materiałów z konferencji naukowej „Wielkopolska i Wielkopolanie w latach I wojny światowej”
  • „Cesarski Niemiecki Zarząd Cywilny w Koninie z lat 1915-1918” – wydawnictwo w ramach serii „Materiały źródłowe do dziejów Konina” – publikacja na płycie DVD

Archiwum Państwowe w Przemyślu

Archiwum Państwowe w Zamościu

  • W „Archiwariuszu Zamojskim 2014” ukazały się niepublikowane dotąd wspomnienia z okresu I wojny światowej na Zamojszczyźnie z zasobu archiwum

 

 

2015 r.

 

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

  • Seria wydawnicza „Wielka Wojna - codzienność niecodzienności”
    Tom III „Był czyn i chwała!... Józef Gabriel Jęczkowiak Wspomnienia harcerza 1913-1918"
    Tom IV „Kronika dziejów Łowicza Władysława Tarczyńskiego”

Archiwum Główne Akt Dawnych

  • „Józef Piłsudski. Materiały z lat 1914-1918 w Austriackim Archiwum Państwowym w Wiedniu, t. I–II”, oprac J. Gaul
  • Publikacja pokonferencyjna „100. rocznica wybuchu I wojny światowej. Materiały pokonferencyjne - Nidzica 2014"

Archiwum Państwowe w Kielcach

  • Wydawnictwo pokonferencyjne „4. Pułk Piechoty – historia i pamięć. W 100. rocznicę powstania”

Archiwum Państwowe w Olsztynie

  • „I wojna światowa w Prusach Wschodnich”

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim

  • Publikacja pokonferencyjna „Lewica a I wojna światowa”

Archiwum Państwowe w Suwałkach

  • „Czas i oblicza Wielkiej Wojny. Wydarzenia lat 1914-1915 między Narwią a Niemnem w archiwaliach”

Archiwum Państwowe w Warszawie

  • „Warszawski trudny czas, czyli stolica i jej mieszkańcy w świetle archiwaliów. Scenariusze lekcji i zadania dla szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej” przeznaczone dla uczniów i nauczycieli (obejmujące m.in. cykl „Warszawa i warszawiacy w okresie wielkiej wojny”)
  • Wydawnictwo źródłowe „Co zostało z tamtych lat, czyli Warszawa i Mazowsze w pierwszej wojnie światowej w świetle źródeł z zasobu Archiwum Państwowego w Warszawie”

Archiwum Państwowe w Zamościu

  • Publikacje źródłowe poświęcone I wojnie światowej na Zamojszczyźnie w „Archiwariuszu Zamojskim 2015”

 

 

2016 r.

Archiwum Państwowe w Łodzi

  • „Bitewnik Łódzki 1914"

Archiwum Państwowe w Olsztynie

  • "Odbudowa miast, wsi i majątków w Prusach Wschodnich po I wojnie światowej" - katalog wystawy

Archiwum Państwowe w Przemyślu

  • „Kobieta w sercu żołnierza...fotografie z atelier z lat 1914-1918" - praca zbiorowa

Archiwum Państwowe w Siedlcach

  •  "Ułany i huzary. Wojsko polskie w departamencie siedleckim i województwie podlaskim"

 

 

2017 r.

Archiwum Państwowe w Radomiu

  • Wydawnictwo źródłowe „Człowiek i jego losy w czasie I wojny światowej”

Archiwum Państwowe w Warszawie

  • „Karty pocztowe Legionów Polskich” – publikacja albumowa prezentująca wybór kart pocztowych (wybór i oprac. M. Wojtylak)

 

 

2018 r.

Archiwum Państwowe w Kaliszu

  • „Pierwsze dni niepodległości na Ziemi Kaliskiej”

Archiwum Państwowe w Kielcach

  • Album prezentujący najcenniejsze archiwalia z zasobu kieleckiego archiwum z lat 1914-1918

 

Wystawy Lekcje archiwalne Konferencje naukowe Inne projekty
WYSTAWY LEKCJE ARCHIWALNE KONFERENCJE NAUKOWE INNE PROJEKTY

 

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl