-A
+A
  • Start /
  • Nowe źródła do historii II wojny światowej w zbiorach archiwów państwowych

Aktualności

28 stycznia na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się uroczystość, podczas której nastąpiło przekazanie do zasobu Archiwum Akt Nowych mikrofilmów z niemieckiej dokumentacji wytworzonej podczas kampanii wrześniowej 1939 r., zakupionych przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych w USA. Na przekazane archiwalia składa się około 5,5 km taśmy mikrofilmowej (tzw. Mikrofilmów Aleksandryjskich*), których pierwsza partia została zakupiona jeszcze w okresie PRL. Dotychczas mikrofilmy były dostępne dla polskich historyków jedynie w Narodowych Archiwach USA w Waszyngtonie. Podczas uroczystego przekazania materiałów Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych reprezentowała jego Zastępca dr Barbara Berska.

W ramach spotkania zostały również zaprezentowane pozyskane do zasobu Archiwum Akt Nowych oryginalne dokumenty oddziałów Armii Krajowej walczących w Powstaniu Warszawskim o Zamek Królewski, w tym wchodzących w skład Zgrupowania „.Róg” Batalionów ‚„Bończa” i „Dzik”. Kolejnym punktem wydarzenia była promocja książki Andrzeja Rumianka, Batalion Bończa - relacje z walk w Powstaniu Warszawskim na Starówce, Powiślu i Śródmieściu opublikowanej przez Wydawnictwo Finna. Jest to pierwsza książka napisana przez walczącego w jego szeregach żołnierza poświęcona temu batalionowi. Autor przez kilkadziesiąt lat zbierał relacje, wspomnienia i fotografie opisujące walki na Starym Mieście, które zdecydował się przekazać do AAN. Na spotkaniu obecni byli również walczący niegdyś o Zamek Królewski żołnierze – bohaterowie publikacji.   Na przekazane do AAN mikrofilmy składają się materiały dotyczące: Naczelnego Dowództwa Niemieckich Sił Zbrojnych (Oberkommando der Wehrmachtu) — 17 rolek, około 20 tys. klatek. Są to przede wszystkim oryginalne rozkazy, meldunki, mapy, szkice, wykresy, zestawienia itp.;   Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (Oberkommando des Heeres) — 31 rolek, około 35 tys. klatek. W nich zawarta jest dokumentacja Sztabu Generalnego Wojsk Lądowych, poszczególnych oddziałów, zwłaszcza operacyjnego. kwatermistrzowskiego i rozpoznania. Są to w pierwszym rzędzie źródła pierwotne, dzienniki bojowe tych oddziałów - (Kriegstagebticher) oraz załączniki do tych dzienników. Uzupełniają wiedzę o „Fall Weiss”, plan agresji na Polskę oraz przebieg kampanii wrześniowej w Polsce w 1939 r. z perspektywy wyższych niemieckich organów dowodzenia;   korpusów armijnych, struktur dowodzenia szczebla operacyjnego — 27 rolek, około 30 tys. klatek. Jest to dokumentacja wytworzona przez II, V, VIII i XXII Korpus Armijny;   dywizji piechoty, zmotoryzowanych i pancernych — 103 rolki, około 130 tys. klatek. Dokumentacja wytworzona przez te struktury taktyczne uzupełnia brakujące dzienniki bojowe wydziałów operacyjnych sztabów związków taktycznych, zwłaszcza załączników do dzienników, obsady personalnej. Dotyczy to załączników wytworzonych przez wydziały kwatermistrzowskie czy lekarzy dywizyjnych.   *Mikrofilmy Aleksandryjskie - powyższą nazwą  obejmujemy mikrofilmowe kopie dokumentów niemieckich (głównie III Rzeszy). które w końcu II wojny światowej przejęli Amerykanie. Podczas blokady Berlina przerzucono je drogą lotniczą do Anglii, a później przewieziono do USA. W 1953 r. trafiły do Alexandrii koło Waszyngtonu. gdzie były opracowane i mikrofilmowane (stąd nazwa Mikrofilmy Aleksandryjskie). Zbiór liczy około 75 tysięcy rolek mikrofilmów do który sporządzone są przewodniki. W zbiorach w Polsce znajduje się około 24 tysięcy rolek. z czego 7634 rolek posiada Archiwum Akt Nowych.

Organizatorami wydarzenia byli: Archiwum Akt Nowych, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Środowisko Żołnierzy Zgrupowania Armii Kraj owej „RÓG” oraz Zamek Królewski w Warszawie.

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl