-A
+A

Informacja o Programie UNESCO "Pamięć Świata"

15. "Demokracja szlachecka" - dokumenty prawno - ustrojowe Rzeczpospolitej, XVI-XVIII w.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie,00-263Warszawa,ul.Długa 7

alt

6 najważniejszych aktów prawnych normujących jedyny w Europie (od późnego średniowiecza) ustrój, zgodnie z którym mieszkańcy Rzeczpospolitej mogli uczestniczyć w sprawach politycznych państwa i który gwarantował wolność wyznaniową, ograniczał i określał zakres władzy królewskiej, tworzył podstawy i ramy dobrowolnej, trwającej 400 lat, unii dwóch niezależnych państw - Polski i Litwy

System demokracji szlacheckiej miał być następnie unowocześniony w pierwszej w Europie konstytucji w 1791 r. (drugiej po Stanach Zjednoczonych), co spotkało się ze sprzeciwem monarchii ościennych i w konsekwencji utratę niepodleglości Polski (rozbiór państwa przez Austrię, Prusy i Rosję).

Wspomniane prawa zawarte są w dokumentach z 1506 r. tzw. Statut Laskiego (zbiór obowiązujących praw i przywilejów), 1548 r.- diariuszu obrad sejmowych, 1569 r. - akcie tzw.Unii Lubelskiej, normującym trwający wówczas 2 stulecia związek obu państw, 1573 r. - tzw. Konfederacji Warszawskiej w sprawach religii (wyprzedzającej o 25 lat Edykt Nantejski), 1573 r. - tzw.pacta conventa, umowie między władcą i poddanymi, 1791 r. - tekście Konstytucji 3 Maja .

Kryteria: 1, 2 do wszystkich, odnośnie Statutu Laskiego także 5 i 6 oraz drugie z uzupełniających.
Dokumenty: autentyczne, rzadkie, w bardzo dobrym stanie.

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl