-A
+A
  • Start /
  • Dary od osób prywatnych i instytucji kulturalnych dla Archiwum Państwowego w Kaliszu

Aktualności

Tradycyjnie w I kwartale nowego roku Archiwum Państwowe w Kaliszu podsumowało akcję pozyskiwania darów od osób prywatnych i instytucji kulturalnych w roku poprzednim. W 2012 r. do archiwalnych magazynów trafiło 151 jednostek inwentarzowych. Nie byłoby to możliwe, przynajmniej w części, gdyby nie przychylność kaliskich mediów, które zamieszczają apele Archiwum o przekazywanie archiwaliów, a potem sprawozdania z ich realizacji, zachęcając w ten sposób kolejnych potencjalnych darczyńców.

Warte podkreślenia jest to, że przekazane materiały stanowią dopływy do przekazanych już wcześniej spuścizn. Kolejne zdjęcia przekazał Waldemar Pol z Kalisza, a wśród nich widok drewnianych chałup z Dobrzeca z lat 50. XX w., wiatrak z okolic Kalisza z 1968 czy tablicy pamiątkowej poświęconej legionistom uwięzionym w Szczypiornie w 1917 r. z tamtejszego kościoła, zrobione tuż po jej odsłonięciu w 1989 r. Kolejne materiały rodzinne przekazał Jerzy Dembny z Kalisza. Pierwsza część dotyczy służby Ignacego Dembnego w wojsku pruskim w czasie I wojny światowej, są to m.in. fotografie z frontu zachodniego. Druga to dokumenty i fotografie związane z jego uczestnictwem w powstaniu wielkopolskim i później w ruchu kombatanckim.
Ciekawy dokument przekazał Alfred Kaczmarek z Kalisza. Jest to apel „Do Młodzieży m. Kalisza” z listopada (?) 1956 r. sygnowany „Grupa aktywu skupionego przy ZM ZMP w Kaliszu”, do której należał m.in. A. Kaczmarek. Grupa ta nawoływała, na fali odwilży popaździernikowej, do odnowy ruchu młodzieżowego w mieście i czynnego włączenia się do „czystego nurtu demokratyzacji socjalistycznej”. Zdzisław Samulak z USA podarował Archiwum numer specjalny tygodnika „Life” z 25 IX 1939 r. W gazecie zamieszczono dużo fotografii z walk toczonych w Polsce, jak również analizy sytuacji międzynarodowej w momencie wybuchu II wojny światowej. Andrzej Gierosz przekazał druk kaliski „Pamiątka jubileuszowa 50-lecia ogłoszenia św. Józefa patronem diecezji włocławskiej (kujawsko-kaliskiej) 1880-1930”. Bardziej zróżnicowane materiały przekazał Marcin Białożyt z Kalisza. Są tam fotografie dotyczące straży pożarnej w Kaliszu z lat 50. XX w., współczesnych imprez sportowych (np. 6 Pielgrzymka Biegowa Ostrzeszów-Kalisz-Częstochowa z 2002 r.), programy rajdów turystyczno-krajoznawczych, czy fotografie pochodów 1-majowych pracowników FWR „Runotex” z lat 60. XX w.
Nowy zespół utworzono z materiałów przyniesionych przez Mariusza Pawlaka z Żelazkowa. Ochotnicza Straż Pożarna „Bielarnia” przy firmie W. i H. Bracia Müller w Kaliszu obejmuje 2 teczki z lat 1938-1939 zawierające głównie okólniki, wykaz członków i ekwipunku, a także sprawozdania i informacje o jednostce. Nową spuściznę utworzono z daru Henryka Drapińskiego z Kalisza. Przekazał on kaliskiemu Archiwum swoje wspomnienia dotyczące Żydów kaliskich i pierwszego dnia wolności w styczniu 1945 r. Uzupełnieniem są listy zastawne i kupony Towarzystwa Kredytowego miasta Kalisza z 1925 r. Z kolei dary Wandy Stasiak składają się głównie ze zdjęć m.in. z prywatnego przedszkola w Kaliszu z 1931 r. czy fotografii znanego fabrykanta kaliskiego Edmunda Gaedego.
W maju zeszłego roku, w ramach przygotowania wystawy i wydawnictwa dotyczącego plakatów i afiszy w zbiorach kaliskiego Archiwum, wystosowano za pośrednictwem miejscowych mediów apel o przekazywanie tego typu archiwaliów. W ten sposób pozyskano kilkadziesiąt afiszy i plakatów z drukarni DANGRAF, Teatru im. W. Bogusławskiego, Centrum Kultury i Sztuki, Wydziału Kultury i Sztuki, Sportu i Turystyki Urzędu Miejskiego oraz Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kaliszu. Poseł Witold Sitarz przekazał plakaty dotyczące Solidarności, a Daniel Aleksandrzak z Kościelnej Wsi afisze związane z wyborami prezydenckimi w 1990 r. i działaniami ekologicznymi.
W ten sposób ww. osoby i instytucje dołączyły do grona dotychczasowych darczyńców, a są nimi: Jerzy Bielawski, Irena Bujewska, Jerzy Dembny, Andrzej Genstwa, Józef Gola, Leszek Grynda, Mirosława Grzegorek, Mariusz Harendarz, Zenon Jóźwiak, Maria Kowalewska, Stanisław Kuczyński, Zdzisław Kulawinek, Andrzej Kurzyński, Elżbieta Łuczak, Jan Mak, Katarzyna Mielcarek, Nawrocki Marek, Stanisław Perliński, Stanisław Rusak, Elżbieta Stadtmüller, Zenon Sulwiński, Zdzisław Uczkiewicz, Józefa Wardęska, Barbara Wasik, Wirginia Wawrzyniak, Mieczysław Wiśniewski, Andrzej Zmyślony i Irena Zawadzka (wszyscy z Kalisza), Marek Wróbel z Kępna, Zenon Kempiński, Jerzy Minta, Stanisław Kordon (wszyscy z Ostrowa Wielkopolskiego), Andrzej Trymerski z Płocka, Mieczysław Walczykiewicz ze Stawu, a także Gminna Biblioteka Publiczna w Opatówku, Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Kaliszu oraz Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych Koło Miejskie w Kaliszu.
Dzięki nim zasób Archiwum Państwowego w Kaliszu powiększył się o 1367 jednostek inwentarzowych (3,58 metra bieżącego). Część darów jest jeszcze w trakcie porządkowania i inwentaryzacji (m.in. spuścizna Henryka Wrotkowskiego przekazana przez córkę, składająca się m.in. z dużej ilości fotografii).
Korzystając z okazji chcielibyśmy podziękować wszystkim darczyńcom, a także zachęcić innych do przekazywania wszelkiego rodzaju dokumentów obrazujących życie polityczne, społeczne, kulturalne, gospodarcze itp., bez względu na formę (tj. dokumenty urzędowe, prywatne, fotografie, plany i mapy, czasopisma, plakaty, afisze i inne druki ulotne). Ponieważ Archiwum działa i gromadzi archiwalia z terenu byłego województwa kaliskiego, chętnie przyjmie dokumenty dotyczące nie tylko Kalisza i regionu kaliskiego, ale także jarocińskiego, kępińskiego, krotoszyńskiego, ostrowskiego, ostrzeszowskiego, pleszewskiego, wieruszowskiego czy też sycowskiego.

Kompania honorowa straży pożarnej „Pluszowni” na pogrzebie niezidentyfikowanego strażaka, który zginał w czasie gaszenia pożaru (Spuścizna Marcina Białożyta z Kalisza, sygn. 3)


 


 

Rozbity (angielski?) czołg z czasów I wojny światowej (Spuścizna Ignacego i Jerzego Dembnych z Kalisza, sygn. 16)

Edmund Gaede (1883-1965), jeden z właścicieli „Pluszowni” (Spuścizna Wandy Stasiak z Kalisza, sygn. 7)

Cegiełka na budowę pomnika o. Augustyna Kordeckiego w Iwanowicach z 1982 r. (Spuścizna Waldemara Pola z Kalisza, sygn. 5)

 

 

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl