-A
+A

Aktualności

W Krakowie rozpoczęła się konferencja naukowa "Spuścizna w XXI wieku – problemy gromadzenia, opracowywania i udostępniania" z udziałem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka

Konferencja poświęcona jest zagadnieniu archiwów osobistych w różnych ośrodkach naukowych i kulturalnych. Spotkanie ma na celu zebranie głosów archiwistów i naukowców z całej Polski w celu przedyskutowania problemu i przygotowania projektu nowych wskazówek metodycznych dla opracowywania spuścizn. W podsumowującej konferencję dyskusji nt. pozyskiwania, opracowywania i udostępniania spuścizn w XXI wieku udział weźmie Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr. Paweł Pietrzyk.

W ramach wydarzenia odbędzie się również wernisaż wystawy opartej na archiwaliach ze spuścizny prof. Walerego Goetla.

Organizatorem wydarzenia jest Archiwum Nauki Pan i PAU w Krakowie. Konferencja została objęta patronatem honorowym Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

Program wydarzenia dostępny na stronie Archiwum Nauki Pan i PAU w Krakowie.

W poniedziałek w Łodzi rozpoczęła się trzydniowa konferencja naukowa, której przedmiotem jest historia, zasób i funkcjonowanie archiwów kościelnych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku 

Sala pełna uczestników konferencji.
Konferencja „Archiwa Kościelne w Niepodległej Polsce”, fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Konferencję otworzyli Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk oraz przewodniczący Rady KEP ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego bp. dr hab. Michał Janocha.

Dr Paweł Pietrzyk otwiera konferencję.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk podczas otwarcia konferencji, fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Podczas pierwszego panelu „Archiwa po odzyskaniu niepodległości” moderowanego przez dr. Pawła Pietrzyka, swoje referaty zaprezentowali: ks. dr hab. Jerzy Adamczyk z Wyższego Seminarium Duchownego w Radomiu, który przedstawił znaczenie dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami oraz Kodeksu prawa kanonicznego z 1917 r. dla archiwów kościelnych, dr Artur Hamryszczak z Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych KUL, który opowiedział o  tworzeniu archiwów kościelnych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości,  ks. dr Jarosław Wąsowicz z Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej z wystąpieniem na temat kształcenia archiwistów kościelnych w okresie międzywojennym oraz Metropolita Łódzki – ks. abp dr hab. Grzegorz Ryś, który odkrył przed uczestnikami skarby archiwalne łódzkiego Kościoła, a wśród nich litterae clausae – list zamknięty, wystawiony w 1527 r. i  skierowany do Jana Łaskiego – bratanka Jana Łaskiego – Prymasa Polski. Podczas drugiego panelu dyskutowano o zbiorach archiwalnych archiwów kościelnych w 100 lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Uczestnicy panelu siedzą za stołem konferencyjnym.
Panel „Archiwa po odzyskaniu niepodległości” fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

List zamknięty z 1527r. wyświetlany przez rzutnik.
Metropolita Łódzki – ks. abp dr hab. Grzegorz Ryś podczas prezentacji listu zamkniętego z 1527 r., fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Drugi dzień konferencji został poświęcony historii i funkcjonowaniu archiwów kościelnych poza granicami kraju oraz zagadnieniom i problemom metodyki archiwalnej. Panel „Archiwa Kościelne za granicą i w kraju” rozpoczął się wystąpieniem Katarzyny Kiliszek z Departamentu Archiwistyki NDAP, która przybliżyła uczestnikom współpracę Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych z archiwami polonijnymi. Podczas kolejnego panelu „Zagadnienia i problemy metodyczne” zaprezentowano m.in. założenia projektu katalogu dobrych praktyk w opracowywaniu i udostępnianiu archiwaliów w archiwach kościelnych.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk oraz przewodniczący Rady KEP ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego bp. dr hab. Michał Janocha.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk oraz przewodniczący Rady KEP ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego bp. dr hab. Michał Janocha, fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Ostatni dzień konferencji zainauguruje panel poświęcony zagadnieniom prawnym i finansowym zabezpieczania i udostępniania materiałów archiwalnych. Część panelu zostanie poświęcona konkursowi dotacyjnemu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych” którego założenia zaprezentuje dr Bartosz Nowożycki z Departamentu Archiwistyki NDAP. Henryka Szczepanowska i Mieczysław Kowalcze z programu „Od-Nova”, jednego z beneficjentów konkursu, opowiedzą o swoich doświadczeniach związanych z zabezpieczaniem archiwum jezuitów kłodzkich. Więcej o przeprowadzonych pracach w artykule. W drugiej części dzisiejszego spotkania uczestnicy konferencji będą mogli posłuchać wystąpień dotyczących popularyzacji zasobu archiwalnego. Podczas panelu dr Anna Laszuk z Departamentu Archiwistyki NDAP i ks. dr Michał Sołomieniuk Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie przybliżą zebranym dokumenty z archiwów kościelnych wpisane na Światową i Krajową Listę Program UNESCO Pamięć Świata.

Program konferencji (pdf, 358 KB)

Uczetnicy konferencji podczas panelu.
Konferencja „Archiwa Kościelne w Niepodległej Polsce”, fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Stoisko wydawnicze
Konferencja „Archiwa Kościelne w Niepodległej Polsce” - stoisko wydawnicze, fot. NDAP/Jacek Rajkowski.

Konferencja odbywa się w ramach 100. rocznicy utworzenia sieci archiwów państwowych w niepodległej Polsce objętych Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości oraz Patronatem Honorowym Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych we współpracy z Radą KEP ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, Ośrodkiem Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych KUL, Stowarzyszeniem Archiwistów Kościelnych i Archiwum Państwowym w Łodzi.

 

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk przebywał w ubiegłym tygodniu w USA, gdzie odwiedził współpracujące z NDAP instytucje polonijne oraz uczestniczył w wernisażu wystawy „Wyobraźnia polska: Świat Jutra…”

W dniu 11 października 2019 r. dr Paweł Pietrzyk oraz Katarzyna Kiliszek z Departamentu Archiwistyki NDAP wzięli udział w wernisażu wystawy Wyobraźnia polska: Świat Jutra. Pawilon polski na Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku, zorganizowanym przez Muzeum Polskie w Ameryce. Otwarcie ekspozycji związane było z 80. rocznicą zaprezentowania Pawilonu Polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 r. Wystawa prezentuje obiekty, które w 1940 r., nie mogąc powrócić do kraju trawionego przez wojnę, trafiły do Muzeum Polskiego w Chicago.

Małgorzata Kot (Dyrektor Wykonawczy Muzeum Polskiego w Ameryce), Katarzyna Kiliszek (st. specjalista, NDAP), dr Paweł Pietrzyk (Naczelny Dyrektor AP) przy okazji wręczenia pamiątkowego znaczka z Pawilonem Polskim z 1939 r.
Małgorzata Kot (Dyrektor Wykonawczy Muzeum Polskiego w Ameryce), Katarzyna Kiliszek (st. specjalista, NDAP), dr Paweł Pietrzyk (Naczelny Dyrektor AP) przy okazji wręczenia pamiątkowego znaczka z Pawilonem Polskim z 1939 r., fot. Dariusz Lachowski.

Podczas swojego wystąpienia na wernisażu wystawy Naczelny Dyrektor AP pogratulował organizatorom idei wydarzenia i podkreślił ogromne zasługi Muzeum dla zachowania polskiego dziedzictwa kulturowego w Ameryce. Zachęcał też do odwiedzania portalu Szukaj w archiwach, na którym archiwa państwowe specjalnie na tę okazję przygotowały galerię poświęconą wystawie. Jest ona dostępna pod adresem: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/kolekcje/-/kolekcje/12930948

Wystąpienie Nacelnego Dyrektora AP
Dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych podczas otwarcia wernisażu wystawy, fot. Dariusz Lachowski.

Naczelny Dyrektor AP rozmawiał również z kierownictwem Muzeum na temat dalszej współpracy, która dotychczas zaowocowała m.in. wydaniem przez NDAP informatora po zasobie archiwalnym Muzeum - w wersji polskiej i angielskiej (wkrótce dostępna w sprzedaży).

Wizyta w magazynie archiwalnym i przegląd materiałów
Dr Paweł Pietrzyk (Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych) i Halina Misterka (archiwistka Muzeum Polskiego w Ameryce) w magazynie archiwalnym, fot. Katarzyna Kiliszek.

Wizyta w Muzeum Polskim w Ameryce stanowiła część podróży Naczelnego Dyrektora AP po USA, gdzie odbył on szereg wizyt w instytucjach polonijnych. W Instytucie Józefa Piłsudskiego w Ameryce zapoznał się z aktualną działalnością oraz warunkami przechowywania zasobu archiwalnego. W wyniku wieloletnich prac polskich archiwistów zasób tej instytucji należy do najlepiej opracowanych wśród archiwów polonijnych.

Podczas spotkania w Polskim Instytucie Naukowym w Ameryce rozmawiano o potrzebach Instytutu w odniesieniu do zgromadzonych tam archiwaliów. Spotkanie to było też okazją do konwersacji z p. Renatą Vickrey, archiwistką na Centralnym Uniwersytecie Stanowym Connecticut, gdzie zachowało się wiele materiałów dotyczących polskiej diaspory w USA.

Z uwagi na trwający remont generalny siedziby Naczelny Dyrektor złożył jedynie krótką wizytę w Stowarzyszeniu Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, gdzie zapewnił o chęci współpracy ze strony polskich archiwów państwowych.

Kolejną odwiedzaną instytucją była Misja Polska w Orchard Lake. Naczelny Dyrektor AP zapoznał się ze stanem uporządkowania zasobu Archiwum Polonii. Odbył również rozmowy z Dyrektorem Misji, dr. Arkadiuszem Góreckim oraz kanclerzem Zakładów Naukowych w Orchard Lake, ks. Mirosławem Królem. Misja zwróciła się z prośbą o koordynację przez Archiwa Państwowe całej działalności związanej z zachowaniem zbiorów archiwalnych. Szczegóły tej współpracy zostaną ustalone w porozumieniu między obiema instytucjami. Pobyt w Orchard Lake stanowił okazję do odwiedzenia cmentarza katolickiego w Southfield koło Detroit, na którym znajdują się groby żołnierzy Błękitnej Armii.

Fotografia zbiorowa
Dr Arkadiusz Górecki (Dyrektor Misji Polskiej w Ameryce), Katarzyna Kiliszek (st. specjalista, NDAP), siostra Genowefa Potaczała (archiwistka w Misji Polskiej w Ameryce), dr Paweł Pietrzyk (Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych), fot. Misja Polska w Ameryce.

Delegacja NDAP spotkała się również z przedstawicielkami Archiwum Kobiet i Przywództwa na Uniwersytecie Loyola w Chicago.

___

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wraz z podległymi archiwami państwowymi, działając przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od blisko 20 lat otacza opieką polskie instytucje polonijne przechowujące materiały archiwalne stanowiące narodowy zasób archiwalny. Działaniami objętych jest ponad 20 najważniejszych instytucji polonijnych rozsianych po całym świecie. Główne formy pomocy to ewidencjonowanie, opracowanie i digitalizacja przechowywanych tam zbiorów archiwalnych, doradztwo fachowe, organizacja staży w archiwach państwowych w Polsce dla pracowników instytucji polonijnych, zakup opakowań archiwalnych i konserwacja zasobu oraz upowszechnianie informacji na temat zbiorów archiwalnych instytucji polonijnych.

 

 

 

Podczas inauguracji sezonu kulturalnego 2019/2020 w Filharmonii Gorzowskiej w dniu 11 października br. wręczono medal i odznaki Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” odznaczony został Dyrektor Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim dr hab. Dariusz A. Rymar

Medal został nadany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego na wniosek Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego Jacka Piotra Wójcickiego. W uzasadnieniu nominacji podkreślono wkład Dyrektora gorzowskiego archiwum w dokumentowanie, badanie i upowszechniania dziejów miasta i regionu. Wspomniano również o bogatej działalności popularyzatorskiej i wydawniczej, „społecznikostwu oraz pasji upowszechniania”, dzięki którym „szeroko oddziałuje na mieszkańców miasta”.

Dr hab. Dariusz Aleksander Rymar jest historykiem i archiwistą. Od 1991 r. kieruje Archiwum Państwowym w Gorzowie. W 2015 r. został Honorowym Obywatelem Miasta Gorzowa Wielkopolskiego. Dwukrotnie zdobywał Lubuski Wawrzyn Naukowy (2005 i 2010), a w 2014 roku został uhonorowany Motylem - Nagrodą Kulturalną Prezydenta Gorzowa Wielkopolskiego. Jest członkiem Towarzystwa Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości, a także jednym z pomysłodawców i redaktorem naczelnym czasopisma "Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny" wydawanego od 1994 roku. Autor licznych publikacji prasowych i książek naukowych dotyczących historii Gorzowa i okolic.

Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” nadawany jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom szczególnie wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, działalności kulturalnej lub ochronie kultury i dziedzictwa narodowego.

Budynek Archiwum Państwowego w Białymstoku został wyróżniony nagrodą główną w konkursie AEDIFICIUM 2015-2019, którego celem jest uhonorowanie najlepszych realizacji architektonicznych na terenie województwa podlaskiego 

Siedziba Archiwum Państwowego w Białymstoku z lotu ptaka

Budowa nowej siedziby Archiwum przy ul. Adama Mickiewicza rozpoczęła się w sierpniu 2016 r. Obiekt został odebrany od wykonawcy 29 grudnia 2017r. i jest jednym z najnowocześniejszych wśród tego typu budynków w Europie.

Stworzono w nim optymalne warunki przechowywania dokumentacji pod względem bezpieczeństwa, warunków klimatycznych i ekonomicznych. Magazyny umożliwiają  przechowywanie 11 tys. metrów akt i zostały zaprojektowane z myślą o możliwości przyszłej rozbudowy. W siedzibie znajdują się również  pracownie konserwacji i digitalizacji, biblioteka, czytelnia oraz sale: konferencyjna i wystawiennicza. Zastosowane instalacje i systemy pozwalają na minimalizację kosztów eksploatacji przy jednoczesnym zwiększeniu funkcjonalności budynku. Budynek jest energooszczędny i w pełni dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Konkurs organizowany jest przez Stowarzyszenie Architektów Polskich, Oddział w Białymstoku.

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl