-A
+A

Aktualności

Informujemy, że w sobotę, 14 grudnia br., Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych oraz archiwa państwowe będą otwarte.

Zgodnie z Zarządzeniem nr 21 Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 listopada 2019 r., dniem wolnym od pracy dla pracowników urzędów administracji rządowej będzie 27 grudnia br.

Zarządzenie nr 21 szefa KPRM (link)

 

W 250-lecie wydania Prawa Górniczego dla Śląska i Hrabstwa Kłodzkiego oraz utworzenia Wyższego Urzędu Górniczego dla Śląska Archiwum Państwowe w Katowicach zaprasza w archiwalną podróż do źródeł ery industrialnej Śląska

Mapa przeglądowa kopalnictwa na Górnym Śląsku
Mapa przeglądowa kopalnictwa na Górnym Śląsku, 1794/1795 r. (AP Katowice, 12/396 WUG Kat OBB II-1)

W czerwcu 2019 roku minęła 250 rocznica ogłoszenia jednolitego dla całego Śląska w granicach Prus prawa górniczego, które zrewolucjonizowało górnictwo w tym regionie. Wprowadzone w czerwcu 1769 roku ustawodawstwo było impulsem dla rozwoju tej gałęzi przemysłu. Umożliwiło zastosowanie wczesnokapitalistycznych relacji tak w sferze prawno-organizacyjnej jak i społecznej. Wprowadziło również najemny nabór do pracy w kopalniach, zwalniając tym samym górników z poddaństwa i zabezpieczając im byt także po zakończeniu pracy. Przemysł wydobywczy węgla kamiennego, rud kruszcowych oraz żelaza i związane z tym hutnictwo, wpłynęły na przeobrażenie krajobrazu naturalnego i intensywną urbanizację regionu.

W zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach znajdują się liczne dobrze zachowane dokumenty z tej epoki, w tym głównie materiały kartograficzne. To na nich skupia się narracja wystawy „U źródeł ery industrialnej Śląska”.

Partnerami projektu są Główny Instytut Górnictwa w Katowicach, Jastrzębska Spółka Węglowa SA oraz Polska Grupa Górnicza.

Wystawa „U źródeł ery industrialnej Śląska”

MIEJSCE: siedziba Archiwum Państwowego w Katowicach, ul. Józefowska 104

DATA: od 11 grudnia 2019 roku w godzinach pracy archiwum

 

Rok 2019 to czas wyjątkowego jubileuszu stulecia utworzenia państwowej sieci archiwalnej w niepodległej Polsce. W ramach obchodów, 5 grudnia br. odbyła się uroczystość podsumowująca w Archiwum Państwowym w Piotrkowie Trybunalskim

Publiczność zgromadzona na Obchodach stulecia Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim i podsumowaniu stulecia państwowej sieci archiwalnej
Obchody stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim i podsumowanie stulecia państwowej sieci archiwalnej fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

100 lat temu, 7 lutego 1919 r., Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał Dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami, dając impuls do budowy sieci archiwów państwowych w niepodległej Polsce. Status archiwum państwowego zyskało wtedy m.in. archiwum w Piotrkowie Trybunalskim.

Jubileuszowe spotkanie w Mediatece 800-lecia. Innowacyjnym Centrum Kultury i Nauki stanowiło okazję do prezentacji historii i dorobku Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim oraz przechowywanego tam cennego zasobu, a także do podsumowania tegorocznych jubileuszowych obchodów w całej państwowej sieci archiwalnej. 

Dr Tomasz Matuszak, Dyrektor Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim
Dr Tomasz Matuszak, Dyrektor Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

- To święto nie tylko Archiwum Państwowego w Piotrkowie, ale pracowników wszystkich archiwów państwowych, które w tym roku obchodzą jubileusz swojego istnienia, funkcjonowania w niepodległej Rzeczpospolitej – mówił podczas otwarcia uroczystości dr Tomasz Matuszak, Dyrektor Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych przyznał, że archiwum piotrkowskie jest mu szczególnie bliskie. - Jak państwo wiecie, wywodzę się z archiwum łódzkiego. Archiwum łódzkie w zasadzie powstało na bazie archiwum piotrkowskiego, są to takie naczynia połączone – dodał.

Publiczność
Obchody stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim i podsumowanie stulecia państwowej sieci archiwalnej fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Publiczność
Obchody stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim i podsumowanie stulecia państwowej sieci archiwalnej fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Dyrektor Generalny Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Czuba odczytał list od Wicepremiera, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego.

- W tym jakże ważnym roku jubileuszowym obecność archiwów w przestrzeni publicznej  była szczególnie widoczna poprzez liczne wydarzenia – wystawy, konferencje i publikacje – napisał w liście wicepremier. - O wyjątkowości zasobów archiwalnych przekonujemy się także w związku z obchodami stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości, podczas których archiwa prezentują swoje bogate zbiory w postaci zdigitalizowanej w serwisach internetowych, a także w innych przedsięwzięciach okolicznościowych. Szczególnie warte podkreślenia są projekty podejmowane w zakresie mikrohistorii, czego najlepszym przykładem są Archiwa Rodzinne Niepodległej. 

Jarosłąw Czuba
Dyrektor Generalny Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Czuba, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał również, że „jedną z najstarszych placówek w sieci archiwalnej jest Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim wymienione w dekrecie z 1919 roku jako jedno z trzech archiwów miejscowych, czyli terenowych. Zorganizowanie dzisiejszych obchodów właśnie w Piotrkowie Trybunalskim jest więc piękną i symboliczną klamrą spinającą dzieje archiwów państwowych jako sieci instytucji  dbających o zachowanie pamiątek przeszłości”.  

- Najważniejsze słowa uznania kieruje do archiwistek i archiwistów, którzy przez ostatnie 100 lat podjęli niełatwe i odpowiedzialne dzieło dbałości o dziedzictwo archiwalne, dzieło o ogromnym znaczeniu dla kultury polskiej  - dodał prof. Piotr Gliński.

Życzenia i gratulacje dla piotrkowskiego archiwum złożyli przedstawiciele rządu, parlamentarzyści, dyrektorzy archiwów państwowych oraz przedstawiciele zaprzyjaźnionych instytucji, środowisk naukowych i uniwersyteckich.

Zdjęcie zbiorcze - Dyrektorzy AP
Dyrektorzy archiwów państwowych, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

 

Zgromadzeni na uroczystości goście mieli okazję zobaczyć prezentację multimedialną „Archiwariusz piotrkowski, czyli podróż do źródeł”, a następnie dr Tomasz Matuszak przypomniał dzieje placówki podczas okolicznościowego odczytu „Opowieść o Piotrkowie Archiwalnym”. Oficjalnie zaprezentowano również album „Sto dokumentów na stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim” oraz tożsame publikacje z serii z Archiwum Państwowego w Kaliszu, Łodzi i Płocku.

Prezentacja „Archiwariusz piotrkowski, czyli podróż do źródeł”
Prezentacja „Archiwariusz piotrkowski, czyli podróż do źródeł”, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Dr Tomasz Matuszak i Joanna Chojecka podczas prezentacji publikacji
Dr Tomasz Matuszak i Joanna Chojecka, zastępca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych podczas prezentacji publikacji „Sto dokumentów na stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim”, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

„Sto dokumentów na stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim”
„Sto dokumentów na stulecie Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim”, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Drugą część uroczystości poświęconą podsumowaniu jubileuszu 100-lecia sieci archiwów państwowych rozpoczął pokaz filmu przypominającego najważniejsze wydarzenia rocznicowe.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk podkreślił wyjątkową wagę jubileuszu dla całej państwowej służby archiwalnej i przypomniał o najważniejszych wydarzeniach, projektach i inicjatywach archiwów państwowych w mijającym roku, w tym m.in.: inauguracji obchodów 7 lutego 2019 r. na Zamku Królewskim w Warszawie, jubileuszu archiwów w Płocku i w Lublinie, uroczystości okazania przechowywanego w Archiwum Głównym Akt Dawnych aktu Unii Lubelskiej w 450. rocznicę jej zawarcia, XX Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich, którego archiwa państwowe były partnerem, XII Międzynarodowym Dniu Archiwów i premierze nowej odsłony serwisu Szukaj w Archiwach, obchodach Roku powstań śląskich w Archiwum Państwowym w Opolu, konferencji „Archiwa kościelne w niepodległej Polsce”, uroczystościach poświęconych pamięci Ignacego Jana Paderewskiego i projekcie Archiwa Rodzinne Niepodległej.  

dr Paweł Pietrzyk, w tle prezentacja multimedialna
Wystąpienie Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk podsumowujące stulecie państwowej sieci archiwalnej, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

- Wszystko to nie mogłoby się udać, gdyby nie pomysłowość, inicjatywa i codziennie zaangażowanie wielu ludzi, wielu archiwistów z archiwów państwowych – dodał dr Paweł Pietrzyk.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych przekazał również najlepsze życzenia dla Dyrektora Archiwum Państwowego w Suwałkach Tadeusza Radziwonowicza z okazji obchodzonego jubileuszu 40-lecia pracy w państwowej sieci archiwalnej.

Dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach Tadeusz Radziwonowicz przyjmuje życzenia
Dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach Tadeusz Radziwonowicz przyjmuje życzenia z okazji jubileuszu 40-lecia pracy, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

W czasie wydarzenia można było zobaczyć również dwie wystawy przygotowane przez Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim „Archiwa wczoraj i dziś” i „Piotrkowskie tchnienie X muzy” oraz wizualizację nowej siedziby piotrkowskiej placówki mającej powstać przy ulicy Batorego 10.

Wystawa Archiwa wczoraj i dziś
Wystawa „Archiwa wczoraj i dziś, fot. Jacek Rajkowski/NDAP.

Obchody Stulecia Archiwów zostały objęte Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości, a także Patronatem Honorowym Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego. 

 

 

W dniach 5-6 grudnia w Piotrkowie Trybunalskim odbywa się narada Dyrektorów Archiwów Państwowych. Podczas spotkania podsumowane zostaną działania prowadzone przez archiwa w 2019 r. – roku 100-lecia państwowej sieci archiwalnej.

Omówione zostaną również kwestie związane z bieżącym funkcjonowaniem archiwów państwowych oraz wskazane główne kierunki działań państwowej sieci archiwalnej na najbliższy rok.

Do 31 stycznia 2020 r. można oglądać zorganizowaną przez Archiwum Państwowe w Toruniu wystawę pt. „Wychodząc z cienia”, poświęconą historii kobiet począwszy od średniowiecza

Ucząc się historii wspominamy wielkich władców, wybitnych dowódców, wojskowych, twórców, naukowców. Praktycznie do końca XIX w. historia jest historią mężczyzn... Losy kobiet nie były eksponowane, mimo że wśród nich także były jednostki wybitne. Nie ulega wątpliwości, że kobiety funkcjonowały w społeczeństwie, także tym stanowym. Jak wyglądało ich życie? Jakie role im wyznaczano? Jakie miały prawa, a jakie obowiązki? W jaki sposób „zaznaczały” swoje miejsce w historii i społeczeństwie? Odpowiedzi na te i inne pytania będzie można znaleźć na nowej wystawie Archiwum Państwowego w Toruniu pt. „Wychodząc z cienia”.

Zdjęcie archiwallne przedstawiające grupę młodzieży przy fotepianie.
Pierwszy wieczór współczesnej muzyki polskiej uczniów prof. Stefanii Jagodzińskiej Niekrasz, założycielki Konserwatorium Muzycznego w Toruniu (1921 r.), Archiwum Państwowe w Toruniu, Fotografie, fotokopie, klisze, sygn. 4H.

Ekspozycję będzie można oglądać w budynku Archiwum na Placu Rapackiego 4 w Toruniu do 31 stycznia 2020 roku w dni powszednie w godz. 8.00-14.30. Grupy zorganizowane Archiwum zaprasza także w godzinach popołudniowych we wtorki i czwartki, po uprzednim wcześniejszym zgłoszeniu. Wstęp wolny!

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl