-A
+A
  • Start /
  • Aktualności /
  • Inauguracja Polskiej Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata

Aktualności

Dzisiaj, 17 października w Sali Kolumnowej Pałacu Prezydenckiego w obecności ponad 200 przedstawicieli świata kultury i nauki odbyła się uroczystość wręczenia certyfikatów wpisu na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata. Honorowy patronat nad uroczystością objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski.

W uroczystości uczestniczyli: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Małgorzata Omilanowska, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Maciej Klimczak oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Henryka Mościcka-Dendys.

Certyfikaty wpisu kierownikom instytucji przechowujących wyróżnione dokumenty wręczyli: sekretarz generalny Polskiego Komitetu do spraw UNESCO Sławomir Ratajski oraz przewodniczący Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata i Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych Władysław Stępniak.

fot. Rafał Nowak

Głównym celem Programu Pamięć Świata, który powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r., jest zwrócenie uwagi rządów i opinii publicznej na znaczenie oraz konieczność ochrony dziedzictwa dokumentacyjnego, a także podejmowanie działań na rzecz jego popularyzacji i szerokiego udostępniania.

W wyniku prac Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów, środowiska naukowego i Polskiego Komitetu do spraw UNESCO, a któremu przewodniczy każdorazowy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, powstała pierwsza edycja Polskiej Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata. Lista obejmie przechowywane w polskich bibliotekach, archiwach i muzeach dokumenty stanowiące świadectwo ważnych w dziejach Polski wydarzeń, osób, przemian kulturowych i cywilizacyjnych. Pierwszą edycję Listy tworzy 11 bezcennych zabytków, szczególnie istotnych dla polskiej kultury, narodowej tożsamości i pamięci historycznej, przechowywanych w zbiorach 9 instytucji (z Warszawy, Krakowa, Gniezna, Poznania i Wrocławia).

Są to:

Konstytucja 3 maja 1791 (Ustawa Rządowa) - uznawana za pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucję, przechowywana w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie.

Złoty kodeks gnieźnieński z II poł. XI w. (Codex Aureus Gnesnensis) - księga liturgiczna używana podczas wielkich wydarzeń kościelnych i państwowych od średniowiecza do czasów współczesnych, przechowywana w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie.

Kronika Galla Anonima z XII w. - najstarsza kronika polska zachowana w Kodeksie zamojskim, zawiera informacje o początkach państwa polskiego i ważnych wydarzeniach w jego dziejach, przechowywana jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie. 

Dokument lokacyjny miasta Krakowa z 5 czerwca 1257 r. - akt wprowadzający Kraków do środkowoeuropejskiego systemu prawa miejskiego, mający wpływ na obecną zabudowę miasta, przechowywany w Archiwum Narodowym w Krakowie.

Banderia Prutenorum autorstwa Jana Długosza z 1448 r. - najstarsza w Europie księga chorągwi, zawiera podobizny 56 chorągwi zdobytych na wojskach krzyżackich, w tym pod Grunwaldem, przechowywana jest w Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Kazania świętokrzyskie z II poł. XIII w. - najstarszy zachowany prozatorski tekst w języku polskim, przechowywany w Bibliotece Narodowej w Warszawie.

Opis żup bocheńskich i wielickich z 1518 r. (Brevis et accurata regiminis ac status zupparum Vieliciensium et Bochnensium sub annum Christi 1518 descriptio) – zawiera unikalny opis struktury i funkcjonowania jednego z największych królewskich przedsiębiorstw ówczesnej Europy, przechowywany w Bibliotece Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. 

Białoruski Tristan z XVI-XVII w. - rękopiśmienny kodeks z białoruską wersją legendy o Tristanie i Izoldzie, przechowywany w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu.

Autograf Pana Tadeusza Adama Mickiewicza (1832-1834) - dzieło literackie - pamiątka historyczna - nośnik narodowych wartości, przechowywany w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Akta Organizacji Narodowej Powstania Styczniowego (1863-1864) – obejmują zapisy dążeń narodu polskiego do odzyskania niepodległości utraconej w wyniku trzech rozbiorów Polski, w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. 

Memoriał Ignacego Jana Paderewskiego do prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona z 17 stycznia 1917 roku - zawiera uzasadnienie konieczności odbudowy niepodległej, niezależnej gospodarczo Polski z dostępem do morza, przechowywany jest w  Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

 

Wydarzenia towarzyszące inauguracji Polskiej Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata  

Inauguracji Polskiej Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata towarzyszy wystawa pt. „Pamięć Polski”, prezentująca wyróżnione dokumenty. Ekspozycję, wzbogaconą o faksymilia dokumentów wpisanych na inauguracyjną Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata, będzie można oglądać 18 i 19 października (w sobotę w godz. 11.30-16.30, w niedzielę w godz. 11.00-16.00) w Pałacu Prezydenckim przy ulicy Krakowskie Przedmieście 48/50. Goście proszeni są o zabranie dokumentu tożsamości ze zdjęciem (wejście do Pałacu Prezydenckiego przez biuro przepustek od strony Kościoła Seminaryjnego.)

fot. Rafał Nowak

Także w Warszawie będzie można zobaczyć oryginały Kroniki Galla Anonima oraz Kazań świętokrzyskich.

Pokaz organizuje Biblioteka Narodowa w Pałacu Rzeczypospolitej przy placu Krasińskich 3/5 w sobotę, 18 października w godz. 10.00-18.00. W dniach 20-24 października w godz. 10.00-15.00 w Archiwum Głównym Akt Dawnych przy ul. Długiej 7 w Warszawie prezentowane będą: oryginał Konstytucji 3 maja, akta Organizacji Narodowej Powstania Styczniowego oraz faksymile Memoriału Ignacego Jana Paderewskiego do prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona.

Oryginały dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata będzie można zobaczyć również w Krakowie, Gnieźnie, Poznaniu i Wrocławiu.

Archiwum Narodowe w Krakowie zaprasza na pokaz dokumentu lokacyjnego miasta Krakowa z 1257 r., który odbędzie się w sobotę i niedzielę 18 i 19 października w godz. 10.00-17.00 przy ul. Siennej 16.

Także w Krakowie w sobotę i niedzielę będzie można zobaczyć rękopisy najstarszej w Europie księgi chorągwi pt. Banderia Prutenorum z 1448 r. autorstwa Jana Długosza oraz opisu żup bocheńskich i wielickich z 1518 r. Pokaz odbędzie się w godz. 10.00-14.00 w sali konferencyjnej starego gmachu Biblioteki Jagiellońskiej przy al. Mickiewicza 22 (wejście od strony ul. Kadrówki).

W Gnieźnie w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej przy ul. Kolegiaty 2 w sobotę 18 października w godz. 9.00-10.30 prezentowany będzie Złoty kodeks gnieźnieński (Codex Aureus Gnesnensis) pochodzący z II poł. XI w. Będzie to pierwszy pokaz dokumentu po konserwacji.

W Poznaniu Biblioteka Raczyńskich zaprasza na pokaz rękopiśmiennego kodeksu z XVI-XVII w., zawierającego białoruską wersję legendy o Tristanie i Izoldzie.  Prezentacja odbędzie się w sobotę, 18 października w godz. 12.00-14.00 w siedzibie biblioteki przy al. Marcinkowskiego 23/24. We Wrocławiu będzie można zobaczyć autograf Pana Tadeusza.

Prezentacja odbędzie się w sobotę, 8 listopada w godz. 11.00-17.00 w siedzibie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich przy ul. Szewskiej 37 (Sala Refektarza). 

Na wszystkie wystawy wstęp jest wolny.   

Newsletter NDAP