-A
+A
  • Start /
  • Aktualności /
  • Wystawa „Pamięć Polski. Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata – 2. edycja” w Pałacu Prezydenckim

Aktualności

W niedzielę, 6 listopada w godz. 10.00-17.00 w Pałacu Prezydenckim przy ulicy Krakowskie Przedmieście 48/50 będzie można oglądać wystawę pt. „Pamięć Polski”.

Ekspozycję tworzą oryginały i faksymilia dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata (2. edycja). Lista obejmuje unikatowe obiekty dziedzictwa dokumentacyjnego obrazujące ważne wydarzenia z historii Polski, przechowywane w polskich bibliotekach i archiwach. Uroczystość wręczenia certyfikatów wpisu na Listę odbędzie się w Pałacu Prezydenckim 4 listopada.

Po wystawie będą oprowadzać przewodnicy. Wstęp jest wolny.

Goście proszeni są o zabranie ze sobą dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Wejście do Pałacu Prezydenckiego odbywać się będzie przez biuro przepustek od strony Kościoła Seminaryjnego.

Przy filmowaniu lub fotografowaniu oryginalnych dokumentów wystawionych w gablotach nie można stosować lamp błyskowych i dodatkowego oświetlenia.

W 1. edycji na Polskiej Liście Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata znalazło się 11 zabytków polskiego piśmiennictwa przechowywanych w polskich bibliotekach, archiwach i muzeach stanowiących świadectwo ważnych w dziejach Polski wydarzeń, osób, przemian kulturowych i cywilizacyjnych m.in. Konstytucja 3 maja, Złoty Kodeks Gnieźnieński, Kronika Galla Anonima, dokument lokacyjny miasta Krakowa, Kazania świętokrzyskie i autograf „Pana Tadeusza”.

W 2. edycji Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata została poszerzona o 11 kolejnych bezcennych dokumentów przechowywanych w zbiorach 12 instytucji.

Są to: 

Rocznik świętokrzyski dawny - najstarszy, powstały w XII w.,zachowany w oryginale pomnik polskiej historiografii, zawierający informacje o pierwszych wiekach polskiej państwowości, w tym o ślubie Mieszka I z Dąbrówką i chrzcie Polski, przechowywany w Bibliotece Narodowej w Warszawie

Dokument Zbiluta z 1153 r. - dokument fundacyjny klasztoru cystersów w Łeknie wydany przez możnowładcę i rycerza polskiego Zbiluta z Panigrodza; to najstarszy akt prawny sporządzony w Polsce; dwa zachowane egzemplarze przechowywane są w Archiwum Państwowym w Poznaniu i Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

Akt unii krewskiej - dokument wystawiony 14 sierpnia 1385 r. przez króla Władysława Jagiełłę, rozpoczynający okres unifikacji Polski i Litwy, uwieńczony w XVI w. podpisaniem unii w Lublinie, przechowywany w Archiwum i Bibliotece Krakowskiej

Akt erekcyjny Związku Pruskiego - dokument z 14 marca 1440 r. przechowywany w zbiorach Archiwum Państwowego w Toruniu,potwierdzający powstanie związku miast i rycerstwa Prus w obronie przed Zakonem Krzyżackim - próba delegalizacji Związku była głównym powodem wybuchu wojny trzynastoletniej, która doprowadziła do przejęcia przez Polskę Pomorza z Gdańskiem, Toruniem i Elblągiem

Mszał Zakonu Krzyżackiego z Biblioteki Mariackiej w Gdańsku – bogato zdobiony XV-wieczny mszał krzyżacki wykorzystywany do celów liturgicznych w Kościele Najświętszej Marii Panny w Gdańsku, przechowywany w Bibliotece Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk

Statut Łaskiego z 1506 r. - pierwszy wydany drukiem zbiór praw Królestwa Polskiego sięgających czasów Kazimierza Wielkiego, przechowywany w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie.

Andrzej Frycz Modrzewski "O poprawie Rzeczypospolitej"- pierwsze, pochodzące z 1551 r., łacińskojęzyczne wydanie dzieła propagującego wieloaspektową reformę Rzeczypospolitej w dziedzinie życia politycznego, prawodawstwa, szkolnictwa, stosunków z Kościołem, ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków starożytności w Królestwie Polskim - bogato ilustrowane opracowanie stanowiące efekt inwentaryzacji zabytków prowadzonej w połowie XIX w. na terenie Królestwa Polskiego przez Kazimierza Stronczyńskiego; przechowywane w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie

Testament polityczny księcia Adama Jerzego Czartoryskiego - sporządzony 14 lipca 1861 r. jeden z najważniejszych dokumentów dotyczących roli polskiej emigracji oraz samego księcia Czartoryskiego i ugrupowania skupionego wokół jego osoby, przechowywany w zbiorach Fundacji XX. Czartoryskich w Krakowie

Proces o Morskie Oko - zbiór dokumentów po zakopiańskim hrabim Władysławie Zamoyskim, dotyczących zakończonego w 1902 r. sporu o utrzymanie w granicach polskiej Galicji najbardziej malowniczego zakątka Tatr – okolic Morskiego Oka, przechowany jest w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk.

Archiwum Towarzystwa Naukowego Warszawskiego - dokumentuje działalność największej, powstałej w 1907 r. na terenie zaboru rosyjskiego organizacji mającej na celurozwijanie badań naukowych oraz publikację ich wyników w języku polskim; obejmuje unikatowe materiały ukazujące dorobek polskich uczonych do II wojny światowej; znajduje się w zbiorach Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Wystawę przygotowała Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych we współpracy z Polskim Komitetem ds. UNESCO.

  Statut Łaskiego (1)

Program Pamięć Świata powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r. Jego głównym celem jest zwrócenie uwagi rządów i opinii publicznej na znaczenie i konieczność ochrony dokumentów o znaczeniu historycznym, stanowiących świadectwo naszej kultury i cywilizacji oraz podejmowanie działań na rzecz ich popularyzacji i szerokiego udostępniania.

W ramach Programu tworzone są 3 listy dziejowych pomników piśmiennictwa: światowa oraz regionalne i krajowe. Lista światowa prowadzona jest od 1997 r. Dotychczas znalazło się na niej około 350 obiektów, w tym 14 z Polski m.in. dzieło Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich, utwory Fryderyka Chopina, tablice 21 Postulatów Gdańskich z Sierpnia 1980, Archiwum Biura Odbudowy Stolicy.

W wyniku prac Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów oraz środowiska naukowego, a któremu przewodniczy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, w 2014 r. powstała Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata.

 

Specjalne pokazy dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata (2. edycja)

 

POZNAŃ

5 listopada Archiwum Państwowe w Poznaniu w godz. 9.00 - 17.00 zaprezentuje w swojej siedzibie przy ul. 23 Lutego 41/43 dokument Zbiluta. Wstęp jest wolny.

 

KRAKÓW

14 listopada w godz. 10.00-13.00 w siedzibie Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej (w kapitularzu przy katedrze na Wawelu) odbędzie się prezentacja Aktu unii krewskiej.

10.00-10.10 - otwarcie i słowo wstępne (dyrektor Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej ks. prof. dr hab. Jacek Urban)

10.10-10.30 - pokaz filmu prezentującego wszystkie obiekty (kolejne pokazy o 11.30 i 12.30)

11.00-11.30 - prezentacja oryginału Aktu unii krewskiej

W dniach 8 listopada - 2 grudnia Akt unii krewskiej będzie prezentowany w Muzeum Katedralnym

Wstęp jest wolny

 

WARSZAWA

15 listopada o godz. 12.00, 15.00 i 17.00 w sali 345 Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie przy ul. Dobrej 56/66 odbędzie się pokaz oryginału rękopisu Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków starożytności w Królestwie Polskim. Pokazowi będzie towarzyszył komentarz kuratorów Gabinetu Rycin BUW.

Z uwagi na zły stan zachowania obiektu i jego unikatowość rękopis będzie można oglądać w grupach liczących nie więcej niż 20 osób. Zgłoszenia można składać telefonicznie w Oddziale Promocji, Wystaw i Współpracy BUW, tel. 22 55 25 283, faxem 22 55 25 659 lub przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

To bogato ilustrowane opracowanie będzie także tematem wykładu kuratora rysunków architektonicznych Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie Przemysława Wątroby, który odbędzie się 29 listopada o godz. 13.30 w sali 256 Biblioteki Uniwersyteckiej.

 

GDAŃSK

19 listopada w godz. 12.00-16.00 w gmachu Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk przy ul. Wałowej 15 odbędzie się prezentacja średniowiecznego mszału krzyżackiego, wykorzystywanego do celów liturgicznych w Kościele Najświętszej Marii Panny w Gdańsku. Prezentacji będzie towarzyszył koncert chorałów gregoriańskich w wykonaniu zespołu Schola Gregoriana Gedanensis. Wstęp jest wolny

 

Wyróżnione dokumenty można oglądać także na stronie: http://pamiecpolski.archiwa.gov.pl/

 

Relacja z uroczystości wręczenia certyfikatów wpisu na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata w 2014 r.

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl