-A
+A
  • Start /
  • Aktualności /
  • Uroczystość wręczenia certyfikatów wpisu na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata

Aktualności

Dzisiaj, 4 listopada w Sali Kolumnowej Pałacu Prezydenckiego w obecności blisko 200 przedstawicieli świata kultury i nauki odbyła się uroczystość wręczenia certyfikatów wpisu na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata w 2 edycji. Lista obejmuje unikatowe obiekty dziedzictwa dokumentacyjnego obrazujące ważne wydarzenia z historii Polski, przechowywane w polskich muzeach, bibliotekach i archiwach.

W uroczystości uczestniczyli podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski, wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Magdalena Gawin oraz przewodnicząca Komitetu ds. UNESCO Barbadosu Alissandra Cummins.

Certyfikaty wpisu przedstawicielom instytucji przechowujących wyróżnione dokumenty wręczyli przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO prof. Jacek Purchla oraz przewodniczący Polskiego Komitetu Programu Pamięć Świata i Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych Wojciech Woźniak.

Do uczestników uroczystości list skierował prezydent Andrzej Duda.

„Lista Pamięć Świata UNESCO przybliża i podkreśla znaczenie dokumentów, które ukazują jedne z ważniejszych wydarzeń, osób oraz przemian cywilizacyjnych w dziejach naszej ojczyzny […] Trzeba również zaznaczyć, że dziedzictwo dokumentacyjne umacnia integralność kulturową naszego narodu oraz społeczności lokalnych w Polsce. Przywraca lub utrwala pamięć o wydarzeniach, doświadczeniach i osiągnięciach, które budowały polską tożsamość w całym bogactwie jej różnorodności” - napisał prezydent.

Przewodniczący Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata i Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych Wojciech Woźniak powiedział, że dokumenty uhonorowane w Programie UNESCO Pamieć Świata są "własnością naszej wspólnoty, stanowią publiczne dobro i należą do nas wszystkich". "Nie są własnością dyrektora archiwum, biblioteki czy muzeum, ale są własnością całego społeczeństwa i powinny służyć nieustannie jako źródło wiedzy o tych wydarzeniach i ideach, które kształtowały przez wieki polską państwowość" - zaznaczył.

fot. Krzysztof Sitkowski / KPRP

Uroczystości towarzyszyło otwarcie wystawy pt. „Pamięć Polski”, którą tworzą oryginały i faksymilia dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata w 2. edycji. Ekspozycja, przygotowana przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych we współpracy z Polskim Komitetem ds. UNESCO, będzie prezentowana w Pałacu Prezydenckim w niedzielę, 6 listopada w godz. 10.00-17.00. Więcej

W 1. edycji na Polskiej Liście Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata znalazło się 11 zabytków polskiego piśmiennictwa przechowywanych w polskich bibliotekach, archiwach i muzeach stanowiących świadectwo ważnych w dziejach Polski wydarzeń, osób, przemian kulturowych i cywilizacyjnych m.in. Konstytucja 3 maja, Złoty Kodeks Gnieźnieński, Kronika Galla Anonima, dokument lokacyjny miasta Krakowa, Kazania świętokrzyskie i autograf „Pana Tadeusza”.

W 2. edycji Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata została poszerzona o 11 kolejnych bezcennych dokumentów przechowywanych w zbiorach 12 instytucji.

Są to: 

Rocznik świętokrzyski dawny - najstarszy, powstały w XII w.,zachowany w oryginale pomnik polskiej historiografii, zawierający informacje o pierwszych wiekach polskiej państwowości, w tym o ślubie Mieszka I z Dąbrówką i chrzcie Polski, przechowywany w Bibliotece Narodowej w Warszawie

Dokument Zbiluta z 1153 r. - dokument fundacyjny klasztoru cystersów w Łeknie wydany przez możnowładcę i rycerza polskiego Zbiluta z Panigrodza; to najstarszy akt prawny sporządzony w Polsce; dwa zachowane egzemplarze przechowywane są w Archiwum Państwowym w Poznaniu i Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

Akt unii krewskiej - dokument wystawiony 14 sierpnia 1385 r. przez króla Władysława Jagiełłę, rozpoczynający okres unifikacji Polski i Litwy, uwieńczony w XVI w. podpisaniem unii w Lublinie, przechowywany w Archiwum i Bibliotece Krakowskiej

Akt erekcyjny Związku Pruskiego - dokument z 14 marca 1440 r. przechowywany w zbiorach Archiwum Państwowego w Toruniu,potwierdzający powstanie związku miast i rycerstwa Prus w obronie przed Zakonem Krzyżackim - próba delegalizacji Związku była głównym powodem wybuchu wojny trzynastoletniej, która doprowadziła do przejęcia przez Polskę Pomorza z Gdańskiem, Toruniem i Elblągiem

Mszał Zakonu Krzyżackiego z Biblioteki Mariackiej w Gdańsku - bogato zdobiony XV-wieczny mszał krzyżacki wykorzystywany do celów liturgicznych w Kościele Najświętszej Marii Panny w Gdańsku, przechowywany w Bibliotece Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk

Statut Łaskiego z 1506 r. - pierwszy wydany drukiem zbiór praw Królestwa Polskiego sięgających czasów Kazimierza Wielkiego, przechowywany w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie.

Andrzej Frycz Modrzewski "O poprawie Rzeczypospolitej"- pierwsze, pochodzące z 1551 r., łacińskojęzyczne wydanie dzieła propagującego wieloaspektową reformę Rzeczypospolitej w dziedzinie życia politycznego, prawodawstwa, szkolnictwa, stosunków z Kościołem, ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków starożytności w Królestwie Polskim - bogato ilustrowane opracowanie stanowiące efekt inwentaryzacji zabytków prowadzonej w połowie XIX w. na terenie Królestwa Polskiego przez Kazimierza Stronczyńskiego; przechowywane w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie

Testament polityczny księcia Adama Jerzego Czartoryskiego - sporządzony 14 lipca 1861 r. jeden z najważniejszych dokumentów dotyczących roli polskiej emigracji oraz samego księcia Czartoryskiego i ugrupowania skupionego wokół jego osoby, przechowywany w zbiorach Fundacji XX. Czartoryskich w Krakowie

Proces o Morskie Oko - zbiór dokumentów po zakopiańskim hrabim Władysławie Zamoyskim, dotyczących zakończonego w 1902 r. sporu o utrzymanie w granicach polskiej Galicji najbardziej malowniczego zakątka Tatr – okolic Morskiego Oka, przechowany jest w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk.

Archiwum Towarzystwa Naukowego Warszawskiego - dokumentuje działalność największej, powstałej w 1907 r. na terenie zaboru rosyjskiego organizacji mającej na celurozwijanie badań naukowych oraz publikację ich wyników w języku polskim; obejmuje unikatowe materiały ukazujące dorobek polskich uczonych do II wojny światowej; znajduje się w zbiorach Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

  Statut Łaskiego (1)

Program Pamięć Świata powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r. Jego głównym celem jest zwrócenie uwagi rządów i opinii publicznej na znaczenie i konieczność ochrony dokumentów o znaczeniu historycznym, stanowiących świadectwo naszej kultury i cywilizacji oraz podejmowanie działań na rzecz ich popularyzacji i szerokiego udostępniania.

W ramach Programu tworzone są 3 listy dziejowych pomników piśmiennictwa: światowa oraz regionalne i krajowe. Lista światowa prowadzona jest od 1997 r. Dotychczas znalazło się na niej około 350 obiektów, w tym 14 z Polski m.in. dzieło Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich, utwory Fryderyka Chopina, tablice 21 Postulatów Gdańskich z Sierpnia 1980, Archiwum Biura Odbudowy Stolicy.

W wyniku prac Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów oraz środowiska naukowego, a któremu przewodniczy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, w 2014 r. powstała Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata.

 

Specjalne pokazy dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata (2. edycja)

fot. Krzysztof Sitkowski / KPRP

WARSZAWA

Oryginały i faksymilia dokumentów wpisanych na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata będzie można zobaczyć na wystawie pt. „Pamięć Polski” w niedzielę, 6 listopada w godz. 10.00-17.00 w Pałacu Prezydenckim przy ulicy Krakowskie Przedmieście 48/50. Po wystawie będą oprowadzać przewodnicy. Wstęp jest wolny. Goście proszeni są o zabranie dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Wejście do Pałacu Prezydenckiego odbywać się będzie przez biuro przepustek od strony Kościoła Seminaryjnego. Wystawę przygotowała Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych we współpracy z Polskim Komitetem ds. UNESCO.

15 listopadao godz. 12.00, 15.00 i 17.00 w sali 345 Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie przy ul. Dobrej 56/66 odbędzie się pokaz oryginału rękopisu Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków starożytności w Królestwie Polskim. Pokazowi będzie towarzyszył komentarz kuratorów Gabinetu Rycin BUW.

Rękopis będzie można oglądać w grupach liczących nie więcej niż 20 osób. Zgłoszenia można składać telefonicznie w Oddziale Promocji, Wystaw i Współpracy BUW, tel. 22 55 25 283, faxem 22 55 25 659 lub przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

To bogato ilustrowane opracowanie będzie także tematem wykładu kuratora rysunków architektonicznych Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie Przemysława Wątroby, który odbędzie się 29 listopada o godz. 13.30 w sali 256 Biblioteki Uniwersyteckiej.

 

POZNAŃ

5 listopada Archiwum Państwowe w Poznaniu w godz. 9.00 - 17.00. zaprezentuje w swojej siedzibie przy ul. 23 Lutego 41/43 dokument Zbiluta. Wstęp jest wolny.

 

KRAKÓW

14 listopada w godz. 10.00-13.00 w siedzibie Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej (w kapitularzu przy katedrze na Wawelu) odbędzie się prezentacja Aktu unii krewskiej.

10.00-10.10 - otwarcie i słowo wstępne (dyrektor Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej ks. prof. dr hab. Jacek Urban)

10.10-10.30 - pokaz filmu prezentującego wszystkie obiekty (kolejne pokazy o 11.30 i 12.30)

11.00-11.30 - prezentacja oryginału Aktu unii krewskiej

W dniach 8 listopada - 2 grudnia Akt unii krewskiej będzie prezentowany w Muzeum Katedralnym

Wstęp jest wolny

 

GDAŃSK

19 listopada w godz. 12.00-16.00 w gmachu Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk przy ul. Wałowej 15 odbędzie się prezentacja średniowiecznego mszału krzyżackiego, wykorzystywanego do celów liturgicznych w Kościele Najświętszej Marii Panny w Gdańsku. Prezentacji będzie towarzyszył koncert chorałów gregoriańskich w wykonaniu zespołu Schola Gregoriana Gedanensis. Wstęp jest wolny

 

Wyróżnione dokumenty można oglądać także na stronie: http://pamiecpolski.archiwa.gov.pl/

 

Rozmowa z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych drem Wojciechem Woźniakiem o Programie UNESCO Pamięć Świata i nowych obiektach wpisanych na Listę Krajową tego programu. Więcej

Rozmowa z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych drem Wojciechem Woźniakiem i dyrektor Archiwum Państwowego w Toruniu Beatą Herdzin m.in. o ekspozycji "Pamięć Polski" prezentowanej w Pałacu Prezydenckim. Więcej

Newsletter NDAP