-A
+A

Aktualności

Mur sięgał tylko pierwszego piętra. Już z drugiego widziało się TAMTĄ ulicę. Widzieliśmy karuzelę, ludzi, słyszeliśmy muzykę i strasznie żeśmy się bali, że ta muzyka zagłuszy nas i ci ludzie niczego nie zauważą, że w ogóle nikt na świecie nie zauważy — nas, walki, poległych... Że ten mur jest tak wielki — i nic, żadna wieść nigdy się o nas nie przedostanie.

Marek Edelman w książce Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”

 

Płonący obszar getta (Zdjęcie: Archiwum Państwowe w Warszawie)

19 kwietnia 1943 r. w getcie warszawskim wybucha zbrojne powstanie. Żydowska Organizacja Bojowa i Żydowski Związek Wojskowy stawia opór niemieckim oddziałom, wkraczającym do getta w celu jego ostatecznej likwidacji. Powstanie było dla Niemców zaskoczeniem. Jego losy były jednak z góry przesądzone. Kilkuset słabo uzbrojonych powstańców stanęło do heroicznej walki z licznymi niemieckimi oddziałami, wspieranymi przez czołgi i wozy pancerne. 16 maja 1943 r. roku Jurgen Stroop zameldował w raporcie, że: "Żydowska dzielnica w Warszawie przestała istnieć". Tego dnia na znak zwycięstwa Niemcy wysadzili w powietrze Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie. Getto zostało zrównane z ziemią. Zgnięło blisko 13 tys. Żydów, a około 50 tys. wywiezionych zostało do obozu zagłady w Treblince.

 

Warszawskie getto w zbiorach Archiwum Państwowego w Warszawie

W zbiorach warszawskiego archiwum zachowało się wiele zdjęć z getta, głównie z lat 1940-1942. Są to świadectwa historii oraz tragicznego losu warszawskich Żydów. Ze zbioru zdjęć powstała niezywkła wystawa "Za murem".

 

Budowa muru rozpoczęła się już 1 kwietnia 1940 r. Na fotografii budowa przy ulicy Grzybowskiej w Warszawie.

16 listopada 1940 r. następuje zamknięcie bram getta. Wstęp do getta możliwy jest jedynie na podstawie przepustki.

 

Budowa muru przy placu Mirowskim

 

Przeprowadzka do getta, kobieta z wózkiem dziecięcym, za nią – Gruba Kaśka  i dom przy ulicy Tłomackie 4.

 

Przeprowadzka do getta.

 

Most nad ul. Chłodną. Symbol warszawskiego getta. Otworzony został w styczniu 1942 r. i funkcjonował jedynie pół roku.

Łączył dwie części getta - "małe" i "duże" getto.

Nazywany Mostem Westchnień, gdyż widoczna z niego była część Warszawy za murami.

 

Kolejka przed budynkiem Insytutu Nauk Judaistycznych

 

CAŁA WYSTAWA "ZA MUREM" PREZENTUJĄCA ZDJĘCIA WARSZAWSKIEGO GETTA PRZECHOWYWANE W ZBIORACH ARCHIWUM PAŃSTWOWEGO W WARSZAWIE

Newsletter NDAP