-A
+A

Aktualności

Konstytucja 3 maja 1791 (Ustawa rządowa) jest uznawana za pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucję. W Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie przechowywane są jej trzy oryginalne rękopisy. Zawarte są one w księdze Metryki Litewskiej, w księdze Archiwum Publicznego Potockich oraz w księdze Archiwum Sejmu Czteroletniego.

Konstytucja została przyjęta przez Sejm Wielki 3 maja 1791 roku. Obrady, początkowo planowane na 5 maja, przyspieszono o dwa dni. Dzień ten wybrano ponieważ obawiano się użycia siły przez władze moskiewskie, a główni oponenci nie zdążyli jeszcze wrócić z przerwy wielkanocnej. Data rozpoczęcia sesji nie została oficjalnie ogłoszona, a zwolennicy reformy zostali wezwani na posiedzenie imiennie. Na Zamek Królewski w Warszawie przybyło wówczas 182 posłów i senatorów, w tym 72 przeciwników projektu Konstytucji. Miejsca obrad strzegła Gwardia Królewska i oddziały wojskowe pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego.

W ciągu roku od chwili uchwalenia Konstytucji została ona wydana w Polsce aż 14 razy, w łącznym nakładzie ok. 20-30 tysięcy egzemplarzy. Przedruki dokumentu ukazywały się także w prasie, m.in. „Gazecie Narodowej i Obcej”.  

>> Zobacz kopię oryginału


Z okazji obchodów 227. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja Archiwum Główne Akt Dawnych we wspólpracy z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie organizuje dwa wydarzenia, które z pewnością na długo pozostaną w pamięci.

Pierwsze z nich rozpocznie się o godz. 12.00 w Pałacu na Wyspie w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. Wykład otwarty na temat dokumentu wygłosi prof. dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz. Odczytowi towarzyszyć będzie promocja wydania krytycznego Konstytucji 3 maja oraz prezentacja kopii aktu z 1791 r.

W siedzibie AGAD przy ulicy Długiej 7, w godzinach od 14.00 do 18.00 zostaną natomiast zaprezentowane rękopiśmienne oryginały Konstytucji 3 maja. W programie zaplanowano także wykład prof. dr hab. Anny Grześkowiak-Krwawicz, która o godzinie 16.30 opowie o okolicznościach powstania i znaczeniu dokumentu oraz przedstawi najnowsze wydanie tekstu na podstawie rękopisu Ustawy Rządowej z Archiwum Sejmu Czteroletniego.

O 17.15 rozpocznie się koncert klawesynowy w wykonaniu Stanisława Łopuszyńskiego – studenta V roku Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. W repertuarze utwory, które grano  w salonach XVIII-wiecznej Europy autorstwa m.in. François Couperina, Jana Sebastiana Bacha czy Josepha Haydna.

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.

Serdecznie zapraszamy!