-A
+A

Aktualności

70. rocznica utworzenia Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii oraz 80. rocznica internowania polskich żołnierzy w Szwajcarii to dwa okrągłe jubileusze obchodzone w tym roku przez szwajcarską Polonię

2 czerwca minęło 70 lat od utworzenia Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, skupiającej wokół siebie Polonię mieszkającą w państwie helweckim. Częścią Misji jest jej Archiwum, w którym przechowywane są nie tylko materiały przez nią wytworzone, ale również spuścizny po Polakach mieszkających w Szwajcarii i polskich organizacjach tam działających. Podjęta w 2007 r. współpraca pomiędzy Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych a Polską Misją Katolicką w Szwajcarii przynosi wymierne korzyści zarówno dla archiwistów, jak i dla świata nauki. Dzięki sukcesywnemu opracowywaniu, zabezpieczaniu i indeksowaniu możliwe jest udostępnianie ewidencji materiałów archiwalnych, a nawet prezentowanie części zbiorów on-line na portalu www.szukajwarchiwach.gov.pl

Inicjatorem powołania Misji i jej pierwszym rektorem był Ojciec Innocenty Maria Bocheński. Dzięki jego przedsiębiorczości w 1957 r. w Marly koło Fryburga został zakupiony dom z przeznaczeniem na siedzibę Misji, która w tym miejscu pozostaje do dziś. Działalność Misji skupiona jest na opiece duszpasterskiej Polonii rozproszonej po całej Szwajcarii, ale oprócz niej wykonuje również inne zadania, m.in. prowadzi Szkołę Polską, organizuje pielgrzymki dla wiernych, czy uroczystości rocznicowe.


Ojciec Innocenty Maria Bocheński prawdopodobnie podczas Zjazdu Katolickiego Polaków w Szwajcarii w dniach 28-29 maja 1950 r. Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP BOCHJM_002a.


Wnętrze kaplicy w Domu Polskim w Marly koło Fryburga. Siedziba Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii od 1957 r.  Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/848/414.

19/20 czerwca 2020 roku przypada 80. rocznica internowania polskich żołnierzy w Szwajcarii. 2. Dywizja Strzelców Pieszych pod dowództwem gen. Prugar – Ketlinga złożyła broń po przekroczeniu granicy francusko-szwajcarskiej w czerwcu 1940 r. Władze szwajcarskie skierowały ok. 13 tys. żołnierzy do pracy w rolnictwie, przemyśle, usługach, przy budowie dróg, mostów, pracach rekultywacyjnych, leśnych, regulacji rzek, górnictwie, wydobywaniu torfu oraz przy ochronie kraju (budując wysokogórskie ścieżki, lotniska, stanowiska artyleryjskie, schrony, zasieki i linie telefoniczne). Przez kilka lat internowania wybudowali oni m. in. 450 km dróg, 63 mosty oraz 10 km kanałów, wydobyli 70 tys. ton rudy żelaza i 7 tys. ton węgla.


Żołnierze polscy we Francji, maj 1940 r., Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP INTE-ACH_615.


Żołnierze w czasie pracy - Le Locle, wrzesień 1941 r., Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP INTE-LUKAS_092.


Nabożeństwo polowe - Trimmis, 2 lipiec 1942 r. Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP INTE-LUKAS_566 – Copie.


Poczta w jednym z obozów dla internowanych, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii.

Poza pracą żołnierze zajmowali się również nauką w środkach uniwersyteckich w Winterthur, Grangenevue oraz Sirnach (później w Herissau i Gossau), Polskim Obozie Licealnym działającym początkowo w Oberburgu (kanton Berno), a następnie w Wetzikonie (kanton Zurych) oraz w szkołach powszechnych III stopnia i na kursach zawodowych organizowanych przez Dywizyjny Ośrodek Szkolenia Zawodowego w Matzingen. W wolnym czasie polscy internowani podejmowali się organizacji różnorodnych działań sportowych oraz kulturalnych np. koncertów, przedstawień teatralnych, przeglądów twórczości literackiej, czy plastycznej.


Powitanie drużyn przed meczem internowanych, 1942 r., Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP INTE-ACH_615.


Maturzyści Liceum Wetzikońskiego, rok szkolny 1941/1942, Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/848/78.


Kadra nauczycielska Liceum w Wetzikonie. Drugi od lewej prof. Alfons Bronarski, Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/848/1.


Kurs Rolniczy Matzingen, rok szkolny 1942/1943, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii, sygn. AHP INTE-1_001.


Chór studentów polskich z Winthertur, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii , sygn. AHP INTE-DDRA5-2_002l.


Generał Prugar-Ketling i Ładoś Ambasador Polski w Szwajcarii, 1943 r. Fundacja Archivum Helveto-Polonicum w Szwajcarii , sygn. AHP INTE-ACH_774.

W 1947 r. żołnierze, którzy pozostali w Szwajcarii po zakończeniu II wojny światowej, utworzyli Szwajcarski Oddział Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i przez dziesięciolecia podtrzymywali tożsamość narodową, organizowali wzajemną pomoc i prowadzili działalność kulturową.


Legitymacja członkowska Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/3.

Prezentowane archiwalia pochodzą ze zbiorów Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii oraz Fundacji Helveto-Polonicum we Fryburgu, która również współpracuje z Archiwami Państwowymi. Jest to kropelka w oceanie materiałów archiwalnych szwajcarskiej Polonii, wśród których znajdujemy zarówno dokumentację aktową, jak i fotograficzną.  Materiały zostały przygotowane przez p. Agnieszkę Wojciechowską z Archiwum Państwowego w Płocku, która od lat prowadzi prace w archiwach instytucji polonijnych z ramienia polskich Archiwów Państwowych.


Ludwik Bronarski przy fortepianie w czwartej klasie gimnazjum,  prawdopodobnie we Lwowie, Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/848/17.


Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu, pocz. XX w., Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/6/100.


Pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie w 1916 r. Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/6/322.


Szkoła Leśnicza w Bolechowie, pocz. XX w. Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/21/179.


Lublin ok. 1939 r., Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, sygn. 707/2/23/359.

___

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wraz z podległymi archiwami państwowymi, działając przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od blisko 20 lat otacza opieką polskie instytucje polonijne przechowujące materiały archiwalne stanowiące narodowy zasób archiwalny. Działaniami objętych jest ponad 20 najważniejszych instytucji polonijnych rozsianych po całym świecie. Główne formy pomocy to ewidencjonowanie, opracowanie i digitalizacja przechowywanych tam zbiorów archiwalnych, doradztwo fachowe, organizacja staży w archiwach państwowych w Polsce dla pracowników instytucji polonijnych, zakup opakowań archiwalnych i konserwacja zasobu oraz upowszechnianie informacji na temat zbiorów archiwalnych instytucji polonijnych.

 

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl