-A
+A

Archiwa polonijne

 

Pomoc instytucjom polonijnym w 2016 r.

 

W 2016 roku Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wraz z archiwami państwowymi kontynuowały pomoc instytucjom polonijnym. Zostało nią objętych 15 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej. Przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych, z których wiele została zakończona lub jest na ukończeniu.

Wśród beneficjentów pomocy znalazły się w głównie instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie: Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie, Biblioteka Polska w Paryżu, Biblioteka Polska POSK w Londynie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, Polska Misja Katolicka Anglii i Walii, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Polski Instytut Naukowy w Ameryce, Muzeum Polskie w Ameryce, Misja Polska w Orchard Lake oraz Polish Music Center w Los Angeles, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria) i Polska Misja Katolicka w Szwajcarii.

W wymienionych instytucjach prace prowadził 1 konserwator oraz 25 archiwistów zaangażowanych w porządkowanie, inwentaryzację, opracowanie, digitalizację i zabezpieczanie materiałów archiwalnych. Archiwiści aktywnie włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których pracowali. W wyniku prac uporządkowano, zewidencjonowano i zabezpieczono kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych. Wyniki prac zostały wprowadzone do baz danych poszczególnych instytucji, a w niektórych przypadkach także do bazy SEZAM i IZA oraz Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej (ZoSIA) – wówczas dane dostępne są poprzez serwis „szukajwarchiwach.pl”. W przypadku gdy nie było to możliwe materiały zostały zewidencjonowane w formie arkuszy Excel jako narzędzie wspierające zarządzanie zasobem danej instytucji.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zakupiła specjalistyczne opakowania ochronne do przechowywania akt i fotografii, które trafiły do 5 instytucji polonijnych, tj.: Biblioteki Polskiej w Paryżu, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen Sikorskiego w Londynie, Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii oraz Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.

Zorganizowano również 3 staże archiwalne dla osób pracujących na rzecz instytucji polonijnych. Odbywały się one w wybranych archiwach państwowych i dotyczyły podstawowych prac archiwalnych oraz zasad opracowywania spuścizn i fotografii.

 

Poniższe zestawienie zawiera szczegółową charakterystykę pomocy dla poszczególnych instytucji.

Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie

W Bibliotece wdrożono Zintegrowany System Informacji Archiwalnej (ZoSIA), do którego zmigrowano dane o zasobie Biblioteki oraz przeszkolono jej pracowników i osoby współpracujące z placówką z obsługi tego systemu. Informacje o zasobie Biblioteki są dostępne poprzez serwis „szukajwarchiwach.pl”. Dodatkowo 2 osoby zostały przeszkolone z podstaw archiwistyki.

Biblioteka Polska w Paryżu

W instytucji tej prace prowadziły trzy osoby przez okres od 1 do 2 miesięcy. W ich trakcie kontynuowano opracowywanie map z XIX w., zespołu „Collège de l’Europe Libre” oraz spuścizny Franciszka Pułaskiego – historyka literatury, polityka i dyplomaty oraz długoletniego dyrektora Biblioteki. Na potrzeby Biblioteki zakupiono także specjalistyczne opakowania archiwalne.

Biblioteka Polska Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie

W instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziły dwie osoby. W ramach pomocy opracowano 1.338 fotografii przechowywanych w 13 albumach, do których sporządzono także indeksy. Ponadto nadano sygnatury ciągłe do dwóch opracowanych tematów kolekcji Andrzeja Plichty, dokumentującej życie społeczne, polityczne i kulturalne społeczności polskiej zamieszkałej w Londynie. Ponadto kontynuowano porządkowanie zespołu „Fundacja Pomocy Medycznej w Londynie”(Medical Aid for Poland), instytucji charytatywnej działającej na terenie Wielkiej Brytanii od 1981 roku, która wlatach 1982-1996 wysłała do Polski 335 transportów pomocy.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie

W instytucji tej prace prowadziły 2 osoby, przez okres od 2 tygodni do 1,5 miesiąca. Prace obejmowały ewidencjonowanie spuścizny Wacława Stachiewicza, Archiwum Tytusa Filipowicza oraz zespół nr 148 „Prometeusz”. Kontynuowano również opracowanie kolekcji fotografii legionów, obejmującej fotografie luźne dot. Józefa Piłsudskiego. Na potrzeby Instytutu zakupiono także specjalistyczne opakowania archiwalne, do których przepakowywany jest zasób archiwalny instytucji. Pracownik Instytutu odbył w Archiwum Akt Nowych oraz Narodowym Archiwum Cyfrowym staż z zakresu ewidencjonowania materiałów archiwalnych oraz opracowania fotografii.

Studium Polski Podziemnej w Londynie

W instytucji tej przez łączny okres 5 miesięcy prace prowadziły cztery osoby. W ich wyniku uporządkowano całość zespołu „Zbiór prasy i materiałów informacyjnych”, który powstał po wyłączeniu z zespołów „Ministerstwo Spraw Wewnętrznych” oraz „Skrzynie”. Większość akt została już spaginowana i przepakowana do specjalistycznych opakowań ochronnych.

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie

W instytucji tej prace przez okres 2 miesięcy prowadziła jedna osoba, kontynuująca porządkowanie materiałów przekazanych do Instytutu przez angielskie Ministerstwo Obrony. Materiały te stanowią tzw. dopływy do zespołów „Armia Polska w ZSRR” i „Armia Polska na Wschodzie”. Na potrzeby Instytutu zakupiono także specjalistyczne opakowania ochronne.

Polska Misja Katolicka Anglii i Walii

W roku 2016 Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych podjęła współpracę z Polską Misją Katolicką w Anglii i Walii. Archiwum Misji można uznać za najstarsze w Anglii, które stworzyli Polacy. Posiada ono w swoich zbiorach materiały dotyczące polskiej emigracji sięgające 1831 r. Dotyczą one przede wszystkim uchodźstwa polskiego i aspektów życia religijnego. Na potrzeby archiwum Misji zakupiono specjalistyczne opakowania ochronne, które zabezpieczą zgromadzone tam materiały.

Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie

W instytucji tej przez łączny okres 2 miesięcy prace prowadziły dwie osoby. W ramach prac uporządkowano dopływy do spuścizny Karola Kleszczyńskiego oraz Stanisława Kościałkowskiego. Dokonano także rewizji spuścizny Kazimierza Papee oraz utworzono zespół "Zbiór materiałów archiwalnych dotyczących Milenium" (1955-1990). Dane wprowadzono do baz SEZAM i IZA, a dokumenty przepakowano w opakowania z tektury bezkwasowej, zakupione w tym celu przez NDAP. Pracownik Instytutu odbył w Polsce staż z zakresu podstawowych prac archiwalnych oraz zabezpieczania zasobu archiwalnego.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku

W instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Efektem jest zakończenie opracowania zespołu nr 21 „Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w USA”. Dodatkowo uporządkowano i opracowano „Akta księdza Piotra W. Żędziana” (zespół nr 183), „Kolekcję Waldemara Wierzbowskiego” (zespół nr 184) oraz „Kolekcję dr. Tadeusza Piotrowskiego” (zespół nr 185). Uporządkowane materiały przełożono do opakowań bezkwasowych.

Polski Instytut Naukowy w Ameryce

W instytucji tej przez okres 1,5 miesiąca prace prowadziły dwie osoby. Kontynuowano rozpoczęty w latach ubiegłych proces digitalizacji materiałów z zasobu archiwum Instytutu, włączając w to przygotowanie materiałów do digitalizacji. Pracami objęte były następujące materiały: kolekcja nr 7 „Wacław Lednicki Papers”, zespół nr 13 „Polish Legation in Rio de Janeiro Records”, fragmenty kolekcji nr 5 „Jan Lechoń Papers”. Łącznie zdigitalizowano 131 j.a., czyli 2,5 metrów bieżących akt, na które złożyły się 20.344 strony. Zdigitalizowane materiały Instytut udostępnia na swojej stronie internetowej pod adresem: http://www.piasa.org/collections/index.php.

Muzeum Polskie w Ameryce

W instytucji tej przez okres 1,5 miesiąca prace prowadziła jedna osoba, kontynuująca opracowywanie akt zespołu „Rady Polonii Amerykańskiej”, z serii„Rada Polonii Amerykańskiej Centrala w Chicago”. Ponadto dokonano wstępnego podziału rzeczowego akt materiałów z zespołu Rady odnalezionych przy okazji remontu pomieszczeń Muzeum o rozmiarze ok. 12 metrów bieżących, co oznacza, że zespół ten wciąż wymaga opracowania. Dla pracownika Muzeum zorganizowano w archiwach w Polsce staż z zakresu opracowywania spuścizn.

Misja Polska w Orchard Lake

W Archiwum Misji przez okres 1,5 miesiąca prace prowadziły dwie osoby, które kontynuowały ewidencjonowanie zasobu. W wyniku prac zewidencjonowano blisko 10 metrów bieżących akt z zasobu Archiwum Misji, na które złożyło się 11 zespołów archiwalnych. Wśród nich znalazła się dokumentacja regionalnych oddziałów Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, akta Polsko-Amerykańskiego Stowarzyszenia Inżynieryjnego i Polsko-Amerykańskiego Stowarzyszenia Techników w Detroit, akta Seminarium Św. Jacka w Granby (Massachusetts) oraz dwie spuścizny: Archiwum prof. Mariana i Władysławy Wojciechowskich oraz Archiwum Wacława Stefana Flisińskiego.

Polish Music Center w Los Angeles

W instytucji tej przez blisko 3 miesiące prace prowadził archiwista, który kontynuował opracowanie dokumentacji aktowej z „Kolekcji Paderewskiego” („Paderewski Archives – Paso Robles Collection”) oraz opracowanie i digitalizację fotografii z tej kolekcji. Nie są one bliżej znane badaczom i ilustrują okres życia premiera w Kalifornii. W 2016 r. opracowano 892 fotografie oraz wykonano 682 skany fotografii.

Ponadto delegowany do PMC konserwator oszacował stan zachowania zbiorów tej instytucji oraz jej potrzeby w odniesieniu do zabezpieczenia archiwaliów oraz innych obiektów tam przechowywanych, np. oryginalnej walizki Paderewskiego, czy też rolek do pianoli. Wyniki przeprowadzonej ekspertyzy stanowią podstawę dalszej pomocy dla PMC.

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum

W instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły dwie osoby. W ich wyniku zakończono opracowanie i digitalizację korespondencji ze „Spuścizny Janusza Rakowskiego”, aktywnego działacza Polonii szwajcarskiej. Zeskanowana korespondencja dostępna będzie na stronie Fundacji: http://www.fondationahp.ch/mainp.htm. Rozpoczęto także opracowanie i digitalizację korespondencji ze „Spuścizny Henryka Opieńskiego”, polskiego kompozytora i muzykologa, przyjaciela Stanisława Wyspiańskiego.

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii

 

W instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła jedna osoba. W ich wyniku zakończono indeksowanie korespondencji Alfonsa Bronarskiego z lat 1877-1987 z zespołu Archiwum Rodziny Bronarskich. Zespół ten stanowi cenne źródło historyczne zarównodo badań biograficznych braci Bronarskich, jak i tematyki życia codziennego i stosunków panujących wśród Polonii szwajcarskiej.


 

Pomoc instytucjom polonijnym w 2015 r.

 

W 2015 roku Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wraz z archiwami państwowymi kontynuowały pomoc instytucjom polonijnym, którą zostało objętych 15 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej. Przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych.

Wśród beneficjentów pomocy znalazły się w głównej mierze instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie:

 

1)        Biblioteka Polska w Paryżu,

2)        Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria),

3)        Polska Misja Katolicka w Szwajcarii,

4)        Biblioteka Polska POSK w Londynie,

5)        Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie,

6)        Studium Polski Podziemnej w Londynie,

7)        Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie,

8)        Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie,

9)        Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II,

10)     Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku,

11)     Polski Instytut Naukowy w Ameryce,

12)     Muzeum Polskie w Ameryce,

13)     Misja Polska w Orchard Lake

14)     Polish Music Center w Los Angeles,

15)     Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie.

 

W wymienionych instytucjach pracował 1 konserwator oraz 20 archiwistów zaangażowanych w prace związane z porządkowaniem, inwentaryzacją, opracowaniem, digitalizacją i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych. Archiwiści aktywnie włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których pracowali. W wyniku ich działalności uporządkowano, zewidencjonowano i zabezpieczono kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych. Wyniki prac zostały wprowadzone do baz danych SEZAM i IZA lub też baz własnych prowadzonych w danych instytucjach. W przypadku gdy nie było to możliwe materiały zostały zewidencjonowane w formie arkuszy Excel.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zaangażowała się również w zakup specjalistycznych opakowań ochronnych do przechowywania akt oraz fotografii. Opakowania te trafiły do 4 instytucji polonijnych, tj.: Biblioteki Polskiej
w Paryżu, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie oraz Fundacji Archivum Helveto-Polonicum i Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii.

Zgodnie ze zgłoszonymi potrzebami instytucji zorganizowano również 5 staży archiwalnych dla osób pracujących w instytucjach lub działających tam na zasadzie wolontariatu o długości od 2 tygodni do 1 miesiąca. Odbywały się one w wybranych archiwach państwowych, zarówno centralnych (Archiwum Akt Nowych, Archiwum Główne Akt Dawnych, Narodowe Archiwum Cyfrowe), jak i terenowych (Archiwum Państwowe w Warszawie, Archiwum Państwowe w Gdańsku). Staże te dotyczyły wielu zagadnień, zarówno podstaw archiwistyki, jaki i postępowania ze zbiorami specjalnymi oraz promocji zbiorów archiwalnych.

 

Biblioteka Polska w Paryżu

Prace prowadziły trzy osoby przez okres 1 miesiąca, 1,5 miesiąca oraz 2 miesięcy. W ich trakcie kontynuowano prace nad opracowaniem zespołu Collège de l’Europe Libre i porządkowaniem spuścizny Franciszka Pułaskiego (1875-1956). Ponadto przygotowano do druku katalog map sporządzonych do końca XVIII w., opracowano XIX-wieczne atlasy Joachima Lelewela oraz kontynuowano opracowywanie map z XIX w. Na potrzeby Biblioteki zakupiono także specjalistyczne opakowania archiwalne.

 

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum

Przez okres 1,5 miesiąca prace prowadziła jedna osoba. Obejmowały one inwentaryzację i digitalizację oraz sporządzenie pomocy archiwalnych do trzech zespołów archiwalnych: La Pologne 1919-1939 – Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Pro Polonia Oeuvre suisse de secours aux victimes de la guerre en Pologne Fribourg Suisse (Pro Polonia Szwajcarskie Dzieło Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce) oraz Korespondencja Janusza Rakowskiego.

 

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii

Przez okres 1 miesiąca prace prowadziła jedna osoba. Obejmowały one kontynuację indeksowania korespondencji Alfonsa Bronarskiego z lat 1877-1987
z zespołu Archiwum Rodziny Bronarskich, stanowiącego cenne źródło historyczne zarówno do badań biograficznych braci Bronarskich, jak i tematyki życia codziennego
i stosunków panujących wśród Polonii szwajcarskiej. Niezwykle cenne są również materiały dotyczące badań słynnego chopinologa Ludwika Bronarskiego
. Na potrzeby Misji zakupiono także specjalistyczne opakowania archiwalne, do których przepakowano opracowane materiały.

 

Biblioteka Polska Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie

Przez okres od 1 do 2 miesięcy prace prowadziły dwie osoby. W ich trakcie kontynuowano opracowanie i digitalizację Kolekcji fotografii Andrzeja Plichty, dokumentującej życie społeczne, polityczne i kulturalne społeczności polskiej zamieszkałej w Londynie. Zdigitalizowano 2245 klatek filmów negatywowych oraz opracowano 1688 fotografii. Sporządzono również indeks geograficzny, osobowy i rzeczowy do 1400 fotografii z okresu II wojny światowej. Ponadto rozpoczęto porządkowanie zespołu Fundacja Pomocy Medycznej w Londynie (Medical Aid for Poland), instytucji charytatywnej działającej na terenie Wielkiej Brytanii od 1981 roku, która w latach 1982-1996 wysłała do Polski 335 transportów pomocy.

 

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie

Prace prowadziły 3 osoby, przez okres od 2 tygodni do 1,5 miesiąca. Prace obejmowały ewidencjonowanie następujących zespołów: Archiwum Edwarda Śmigłego-Rydza, Archiwum Jerzego Łunkiewicza, Archiwum Janiny i Jana Starzewskich, Archiwum Barbary Mękarskiej-Kozłowskiej. Uporządkowano także Kolekcję Aleksandry Piłsudskiej. Kontynuowano również opracowanie zbioru ikonograficznego Instytutu (fotografie, pocztówki, reprografie, albumy) w podziale na grupy tematyczne. Uporządkowanie zbioru jest pierwszym krokiem w kierunku jego digitalizacji. Na potrzeby Instytutu zakupiono także specjalistyczne opakowania archiwalne.

 

Studium Polski Podziemnej w Londynie

Prace prowadziły dwie osoby, przez łączny okres 3 miesięcy.
W ramach projektu realizowanego na rzecz Studium przez archiwistów z IPN oraz archiwów państwowych zakończono merytoryczne opracowanie akt z serii Skrzynie akt Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza, zawierającego m.in. akta prezydenta RP, rządu polskiego, stronnictw emigracyjnych, korespondencję dotyczącą powstania warszawskiego. Materiały po ich spaginowaniu będą gotowe do digitalizacji. Dla dwóch przedstawicielek Studium zorganizowano również 2-tygodniowe staże archiwalne. Zostały one przeprowadzone przez Archiwum Akt Nowych oraz Archiwum Państwowe w Warszawie, a ich programy obejmowały podstawy archiwistyki, w tym także wykonywanie kwerend archiwalnych oraz przeprowadzanie podstawowych zabiegów konserwatorskich.

 

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie 

Prace przez okres 2 miesięcy prowadziła jedna osoba. W ich wyniku uporządkowano materiały przekazane do Instytutu przez angielskie Ministerstwo Obrony, stanowiące tzw. dopływy do zespołów Armia Polska w ZSRR i Armia Polska na Wschodzie.

 

Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie

Przez łączny okres 2 miesięcy prace prowadziły dwie osoby. W ramach prac kontynuowano porządkowanie zespołów Towarzystwo Studiów Irańskich w Teheranie oraz uporządkowano tzw. dopływy do spuścizny po Karolu Kleszczyńskim. Ponadto uporządkowano spuściznę Stanisława Kościałkowskiego oraz akta zespołu Instytutu Polskiego w Bejrucie. Na potrzeby Instytutu wykonano ekspertyzę stanu zachowania zbiorów Instytutu, która pozwoli w przyszłości na podjęcie działań zmierzających do poprawy stanu przechowywania zbiorów Instytutu, zwłaszcza fotografii oraz taśm, poprzez zakup kolejnej partii specjalistycznych opakowań ochronny.

 

Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II

Wykonano ekspertyzę stanu zachowania zbiorów Ośrodka, która pozwoli
w przyszłości na podjęcie działań zmierzających do poprawy ich zabezpieczenia.

 

Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku

Przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W ich wyniku uporządkowano Akta Kendalla Merriama. Kontynuowano także porządkowanie zespołu Stowarzyszenie Polskich Kombatantów. W szczególności uporządkowano akta Zarządu Głównego oraz Kół Stowarzyszenia Kombatantów Polski z lat 1916-2014.

 

Polski Instytut Naukowy w Ameryce

Przez okres 1 miesiąca prace prowadziły dwie osoby. Kontynuowano rozpoczęty w latach ubiegłych proces przygotowania do digitalizacji materiałów z zasobu archiwum Instytutu. W ramach tych prac do digitalizacji przygotowano akta zespołów: Jan Lechoń Papers, Halecki Oskar Papers oraz Wacław Hilary Bninski Papers.

 

Muzeum Polskie w Ameryce

Przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Obejmowały one kontynuację opracowywanie akt zespołu Rady Polonii Amerykańskiej, z serii Rada Polonii Amerykańskiej Centrala w Chicago. Ponadto podjęto prace nad publikacją polskojęzycznej wersji przewodnika po zasobie Muzeum. Przewodnik zostanie wydany w I kwartale 2016 r. Zorganizowano również 2-tygodniowy staż archiwalny. Został on przeprowadzony przez Archiwum Główne Akt Dawnych, a jego program obejmował zagadnienia dotyczące opracowania, przechowywania i konserwacji kolekcji specjalnych, w tym map.

 

Misja Polska w Orchard Lake

Przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Obejmowały one kontynuację ewidencjonowania zasobu. Przygotowano także raport o stanie Centralnego Archiwum Polonii w Orchard Lake.

 

Polish Music Center w Los Angeles

Przez okres 6 tygodni prace prowadziła jedna osoba. W wyniku prac rozpoznano materiały Ignacego Jana Paderewskiego, które wstępnie nazwano Kolekcja Paderewskiego. Materiały częściowo uporządkowano oraz sporządzono ewidencję fotografii wchodzącej w skład tej spuścizny. Zorganizowano również miesięczny staż archiwalny dla przedstawiciela Polish Music Center. Został on przeprowadzony przez Archiwum Państwowe w Gdańsku, a jego program obejmował zagadnienia dotyczące zasad organizacji działalności archiwalnej oraz zabezpieczania i opracowania materiałów archiwalnych, a w szczególności zbiorów muzycznych.

 

Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie

Dla przedstawiciela Biblioteki zorganizowano staż archiwalny. Został on przeprowadzony w Narodowym Archiwum Cyfrowym oraz Archiwum Państwowym w Warszawie, a jego program obejmował zapoznanie się z systemami informatycznymi i bazami danych stosowanymi w polskich archiwach oraz działalnością popularyzatorską.

 


 

Pomoc instytucjom polonijnym w 2014 r.


W 2014 roku Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wraz z archiwami państwowymi kontynuowały pomoc instytucjom polonijnym, którą zostało objętych 13 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej, a przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych.

Wśród beneficjentów zadania znalazły się w głównej mierze instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie: Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria), Polska Misja Katolicka w Szwajcarii, Biblioteka Polska w Paryżu, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Biblioteka Polska POSK w Londynie, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, Polski Instytut Naukowy w Ameryce, Polish Music Center w Los Angeles, Misja Polska w Orchard Lake oraz Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie. W wymienionych instytucjach w 2014 roku pracowało 16 archiwistów zaangażowanych w prace związane z porządkowaniem, inwentaryzacją, opracowaniem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych. Archiwiści aktywnie włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których wykonywali pracę. 

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zaangażowała się również w zakup specjalistycznych opakowań ochronnych do przechowywania akt oraz fotografii. Opakowania te trafiły do 4 instytucji polonijnych, tj.: Biblioteki Polskiej w Paryżu, Biblioteki Polskiej POSK w Londynie, Studium Polski Podziemnej oraz Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.

W wyniku przeprowadzonych prac uporządkowano, zewidencjonowano i zabezpieczono kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych. Wyniki prac zostały wprowadzone do baz danych SEZAM i IZA lub też baz prowadzonych przez konkretne instytucje. W przypadku gdy nie było to możliwe materiały zostały zewidencjonowane w formie arkuszy Excel.


Fundacja Archivum Helveto-Polonicum – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W trakcie pobytu zakończono opracowywanie i skanowanie akt zbioru „Archiwum Żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych internowanych w Szwajcarii”. Pracami porządkowymi oraz digitalizacją zostały również objęte zbiory, takie jak: „Stowarzyszenie Akademickie Polonia we Fryburgu Szwajcarskim 1914-1939”, „Muzeum Kościuszki w Solurze 1933-1934”, „Muzeum Polski Współczesnej w Rapperswilu [1922-1923] 1937-1940”, „Polskie Katolickie Stowarzyszenie Uniwersyteckie VERITAS Okręg Szwajcaria 1946-1975 oraz Polskie Katolickie Stowarzyszenie Uniwersyteckie VERITAS Koło Fryburg 1946-1975”.

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W wyniku prac zakończono sporządzanie indeksu osobowego do korespondencji rodziny Bronarskich z lat 1877-1987, tworzącej zespół „Akta Rodziny Bronarskich”. Ponadto rozpoczęto prace nad porządkowaniem dopływu do zespołu „Stowarzyszenie Kombatantów Polskich w Szwajcarii”.

Biblioteka Polska w Paryżu – w instytucji tej prace prowadziły dwie osoby, każda przez okres 2 miesięcy. W trakcie pobytu kontynuowano prace nad porządkowaniem spuścizny Franciszka Pułaskiego (1875-1956) oraz opracowaniem zespołu „Collège de l’Europe Libre”.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie – w instytucji tej przez okres 1,5 miesiąca prace prowadziła jedna osoba. W wyniku prac została zewidencjonowana spuścizna po Stanisławie Biegańskim. Uporządkowano również i sporządzono ewidencję do zespołu „Akta Juliusza Ulrycha”, „Archiwum Stefana Krupko” oraz kolekcji „Prometeusz”. Rozpoczęto także prace nad spuścizną po Stanisławie Naimskim.

Studium Polski Podziemnej w Londynie – w instytucji tej prace prowadziły dwie osoby, przez łączny okres 5 miesięcy. Podczas pobytu wspólnie z pracownikami IPN kontynuowano opracowanie akt z serii „Skrzynie” akt „Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza”, zawierającego m.in. akta prezydenta RP, rządu polskiego, stronnictw emigracyjnych, korespondencję dotyczącą powstania warszawskiego.

Biblioteka Polska Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W trakcie pobytu kontynuowano opracowanie i digitalizację „Kolekcji fotografii Andrzeja Plichty”, dokumentującej życie społeczne, polityczne i kulturalne społeczności polskiej zamieszkałej w Londynie.

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Pracami porządkowymi były objęte następujące zespoły i zbiory archiwalne: ”Armia Polska w ZSRR, Ośrodek Organizacji Armii”, „Armia Polska na Wschodzie, Dowództwo Bazy Ewakuacyjnej Teheran”, kolekcja ppłk. Emilia Mentla, kolekcja Aleksandra Dygasa oraz kolekcja płk. Dypl. Tadeusza Wasilewskiego.

Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziły dwie osoby. W wyniku prac zakończono porządkowanie spuścizny po Karolu Kleszczyńskim. Rozpoczęto także prace porządkowe nad spuścizną Stanisława Kościałkowskiego oraz dwoma zespołami archiwalnymi: „Towarzystwo Studiów Irańskich w Teheranie” i „Instytut Polski w Bejrucie”.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W trakcie pobytu uporządkowano i opracowano następujące zespoły i kolekcje: „Związek Narodowy Polski, Oddział III Nowy Jork”, „Stowarzyszenie Polskich Kombatantów”, „Archiwum Stanisława Gierata”. Uporządkowano i opracowano także serię „Albumy” z kolekcji fotografii oraz kolekcję „Zbiór relacji, wspomnień i opracowań”.

Polski Instytut Naukowy w Ameryce – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Kontynuowano rozpoczęty w latach ubiegłych proces przygotowania do digitalizacji materiałów z zasobu archiwum Instytutu. W ramach tych prac do digitalizacji przygotowano akta z następujących zespołów: „Waclaw Lednicki Papers”, „Andrzej Bobkowski Papers” oraz „Stanisława and Otton Nikodym Papers”. Ostatni z wymienionych zespołów został również opracowany.

Polish Music Center w Los Angeles – w instytucji tej przez okres 5 tygodni prace prowadziła jedna osoba. Był to pierwszy pobyt przedstawiciela archiwów państwowych w tej instytucji, dlatego też najważniejszym zdaniem było rozpoznanie zasobu Centrum, na który składają się spuścizny i kolekcje po polskich kompozytorach i muzykach. Wydzielono także dziewięć zespołów archiwalnych oraz ustalono metodę ich porządkowania i ewidencjonowania. W trakcie pobytu opracowano spuściznę Bronisława Kapera oraz rozpoczęto prace nad porządkowaniem spuścizny Henryka Warsa.

Misja Polska w Orchard Lake – w instytucji tej przez okres 5 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Sporządzono ewidencję zasobu Misji, opracowano 14 zespołów archiwalnych oraz zinwentaryzowano znaczną część zespołu „Fundacja Armii Krajowej Koło Metropolia Detroit”. Dodatkowo sporządzono spis roboczy dla dokumentów z okresu XVI-XX wieku.

Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Pracami porządkowymi były objęte następujące zespoły i zbiory archiwalne: „Fryderyk Franciszek Chopin (1810-1849)”, „Spuścizna Władysława Wilińskiego (1911-1981)”, „Dokumenty Życia Społecznego (D.Ż.S)” oraz „Kolekcja Jerzego Bekiera”. Ponadto dokonano wstępnej identyfikacji niezewidencjonowanego zasobu archiwalnego.

  


 

 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego     

 

Pomoc instytucjom polonijnym w 2013 r.

 

w ramach zadania „Zabezpieczanie dziedzictwa archiwalnego za granicą”, realizowanego z wykorzystaniem funduszy pochodzących z programu
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”

 

W roku 2013 w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”, priorytet „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych pozyskała 443.092 zł na realizację zadania „Zabezpieczanie dziedzictwa archiwalnego za granicą”, zapewniając wkład własny w wysokości 86.951 zł. Środki pozyskane na ten cel nie były w stanie w pełni zaspokoić wszystkich potrzeb instytucji polonijnych. Dlatego też w ramach zadania pomocą zostało objętych 17 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Australii, a przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych.

Wśród beneficjentów zadania znalazły się w głównej mierze instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie: Biblioteka Polska w Paryżu, Polska Misja Katolicka we Francji, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum, Muzeum Polskie w Rapperswilu, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Biblioteka Polska POSK w Londynie, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie, Muzeum Polskie w Ameryce, Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, Polski Instytut Naukowy w Ameryce (PIASA), Centralne Archiwum Polonii w Orchard Lake Schools, Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie, Stowarzyszenie Polaków w Queensland Polonia (Brisbane), Federacja Polskich Organizacji w Nowej Południowej Walii (Sydney), Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej (Melbourne). W wymienionych instytucjach od czerwca do grudnia 2013 roku pracowało 18 archiwistów zaangażowanych w prace związane z porządkowaniem, inwentaryzacją, opracowaniem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych. Archiwiści włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których wykonywali pracę.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zaangażowała się również w zakup specjalistycznych opakowań ochronnych do przechowywania akt oraz fotografii. Opakowania te trafiły do 7 instytucji polonijnych, tj.: Fundacji Archivum Helveto-Polonicum, Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Studium Polski Podziemnej, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku oraz Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce.

W wyniku przeprowadzonych prac uporządkowano i zewidencjonowano kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych. Łącznie przygotowano 8.838 rekordów z przeznaczeniem do baz danych SEZAM i IZA oraz innych informatycznych narzędzi ewidencyjnych (bazy prowadzone przez instytucje), a także sporządzono odpowiednie pomoce archiwalne. Wykonano także 5.325 skanów materiałów archiwalnych, z czego 2.825 z zasobu Fundacji Archivum Helveto-Polonicum oraz 2.500 fotografii z zasobu Biblioteki Polskiej POSK w Londynie. Ponadto sporządzono 1.591 opisów dokumentów rękopiśmiennych z zasobu Biblioteki Polskiej w Paryżu.

Biblioteka Polska w Paryżu – w instytucji tej prace prowadziły 3 osoby, z czego 2 przebywały przez okres 2 miesięcy, a 1 prowadziła prace na miejscu w Polsce w oparciu o wcześniej zeskanowane materiały. W trakcie prac kontynuowano opracowanie zbiorów kartograficznych z XIX w., w wyniku czego sporządzono opisy 307 map. Ponadto kontynuowano opracowanie akt „College de l’Europe Libre – Kolegium Wolnej Europy”, łącznie porządkując 62 jednostki archiwalne. Wykonano także opis 1.591 stron rękopisów, pochodzących z jednostki opatrzonej nr 29.

Polska Misja Katolicka we Francji – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, która kontynuowała porządkowanie zawartej w zespole nr 36 „Listy do Prymasa Polski Józefa Glempa” korespondencji z okresu stanu wojennego w Polsce z zasobu Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Łącznie opracowano 2.372 jednostki archiwalne.

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba. W trakcie pobytu opracowywano i skanowano akta zbioru „Archiwum Żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych internowanych w Szwajcarii”, serie: „Internowanie Dokumenty osobiste” (dopływy) oraz „Internowanie Dokumenty”. Łącznie w ciągu pobytu zinwentaryzowano 261 dokumentów oraz zeskanowano 2.825 dokumentów.

Muzeum Polskie w Rapperswilu – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły 2 osoby, które wykonały prace związane z  inwentaryzacją i opracowaniem dokumentów i fotografii zbioru dotyczącego internowania polskich żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Łącznie w ciągu pobytu zinwentaryzowano 206 jednostek archiwalnych, z czego 131 j.a. dokumentacji aktowej oraz 75 j. a., zawierających 3.373 fotografie. W wyniku prac uporządkowano wszystkie materiały przechowywane w Muzeum dotyczące internowania polskich żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych.

Studium Polski Podziemnej w Londynie – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie dwóch pobytów w Studium kontynuowała prace nad opracowaniem zespołu „Oddział VI Sztabu Naczelnego Wodza” – Skrzynie. Łącznie zewidencjonowano 464 jednostek archiwalnych pochodzących z serii "Centrala", „Prasa” oraz „Polacy w Niemczech”. Prace te prowadzone były we współpracy z archiwistami IPN.

Instytut Polski i Muzeum im. gen Sikorskiego – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie swojego pobytu kontynuowała prace nad porządkowaniem dopływów do następujących zbiorów: Kolekcja generała Andersa, Związek Żołnierzy Polskich we Francji, Sztab Naczelnego Wodza i MSWojsk/MON, Armia Polska we Francji, Armia Polska na Wschodzie. Łącznie w Instytucie zewidencjonowano 195 jednostek archiwalnych.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie pobytu prowadziła prace nad porządkowaniem zbiorów: Archiwum Stefana Mayera (zesp. nr 100); Archiwum Gwido Langnera (zesp. Nr 133), Archiwum Maksymiliana Ciężkiego (zesp. nr 134) z zasobu Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. W trakcie pobytu dodatkowo uporządkowano spuściznę Mariana Dunina (zesp. nr 135) oraz rozpoczęto wstępne porządkowanie spuścizny Stanisława Biegańskiego. Łącznie podczas pobytu uporządkowano 181 jednostek archiwalnych akt.

Biblioteka Polska POSK – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie swojego pobytu kontynuowała prace nad opracowaniem i digitalizacją zbioru fotografii z zasobu archiwum Biblioteki. Łącznie w ciągu pobytu opracowano 1.287 fotografii oraz wykonano skany 2.500 klatek filmów negatywowych.

Papieski Instytut Studiów Kościelnych – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły 2 osoby, które w trakcie pobytu kontynuowały opracowanie spuścizny Karola Kleszczyńskiego. Łącznie zinwentaryzowano 72 jednostki.

Muzeum Polskie w Ameryce – w instytucji przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie swojego pobytu kontynuowała prace związane z uzupełnieniem ewidencji zasobu. Łącznie uzupełniono ewidencję dotyczącą 299 rekordów w bazie SEZAM. Prace były związane z uzupełnianiem informacji na temat zawartości oraz dziejów aktotwórcy.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła 1 osoba, która w ciągu swojego pobytu uporządkowała i opracowała Archiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce (łącznie 487 j.a.) oraz dopływy do 3 kolekcji: Kolekcja Fotografii (2.360 j.a.), Archiwum Osobowe (4 j.a.), Radio Wolna Europa (16 j.a.). Uporządkowano także następujące nabytki: Akta Rocha Marian, Heleny i Aleksandra Józefa Frejszmidt (21 j.a.), Akta Alexandra Buczka (12 j.a.) oraz Kolekcja Jerzego E. Główczewskiego (3 j.a.). Łącznie w wyniku prac uporządkowano i opracowano 2.903 j.a., w tym 2.360 fotografii.

Polski Instytut Naukowy w Ameryce (PIASA) – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła 1 osoba, która w trakcie pobytu uporządkowała 96 jednostek archiwalnych z zespołu Feliks Gross Papers, wytypowanych do planowanych prac digitalizacyjnych.

Centralne Archiwum Polonii w Orchard Lake Schools – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1, która dokonała kontroli ewidencji zasobu i jego stanu zachowania oraz nadzorował porządkowanie zbiorów prowadzonych przez pracownika odpowiedzialnego za prowadzenie Archiwum. W związku ze zmianą w numeracji zespołów, która nastąpiła w ciągu kilkuletniej przerwy w przyjazdach archiwistów polskich do Misji, sporządzono aktualny spis zespołów przechowywanych w Misji. Przeprowadzono także szkolenie z zakresu korzystania z baz danych SEZAM i IZA, które ponownie zainstalowano w Misji. Sporządzono również raport o stanie archiwum wraz z propozycjami dalszych prac.

Biblioteka Polska im. I. Domeyki w Argentynie – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, która opracowała 118 fotografii z okresu II wojny światowej oraz uporządkowała kolekcję Jerzego Bekiera o rozmiarze 16 jednostek inwentarzowych. Łącznie opracowano 134 jednostki.

Organizacje polonijne w Australii (1. Stowarzyszenie Polaków w Queensland Polonia - Brisbane, 2. Federacja Polskich Organizacji w Nowej Południowej Walii - Sydney, 3. Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej – Melbourne) – w wymienionych instytucjach przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba. W wyniku pobytu opracowano ekspertyzę dotyczącą udzielenia pomocy australijskim instytucjom polonijnym zakresie organizacji prac merytorycznych, a także wskazówki postępowania ze zgromadzonymi zbiorami. Przedstawiono także propozycje dalszych prac w instytucjach australijskich oraz wstępnie opracowano i sporządzono spis akt dla kolekcji archiwalnej dr. Kazimierza Wodzickiego.

 


 

 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

 

Pomoc instytucjom polonijnym w 2012 r. w ramach zadania „Porządkowanie zbiorów archiwalnych za granicą”, realizowanego z wykorzystaniem funduszy pochodzących z programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”

 

            W roku 2012 w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”, priorytet „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych pozyskała 293.000 zł na realizację zadania „Porządkowanie zbiorów archiwalnych za granicą”, zapewniając wkład własnyw wysokości 71.126 zł. Środki pozyskane na ten cel nie były w stanie w pełni zaspokoić wszystkich potrzeb instytucji polonijnych. Dlatego też w ramach zadania pomocą zostało objętych 12 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej, a przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych.

             Wśród beneficjentów zadania znalazły się w głównej mierze instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie: Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria), Polska Misja Katolicka w Szwajcarii, Muzeum Polskie w Rapperswilu, Polska Misja Katolicka we Francji, Biblioteka Polska w Paryżu, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Biblioteka Polska POSK w Londynie, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, Muzeum Polskie w Ameryce oraz Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie. W wymienionych instytucjach od końca czerwca do połowy grudnia 2012 roku pracowało 12 archiwistów zaangażowanych w prace związane z porządkowaniem, inwentaryzacją, opracowaniem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych. Archiwiści włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których wykonywali pracę.

            W Polsce zorganizowano staże dla przedstawicieli 4 instytucji polonijnych, a mianowicie: Biblioteki Polskiej POSK w Londynie, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, Muzeum Polskiego w Ameryce oraz Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki w Argentynie. Staże te trwały od 1 do 1,5 miesiąca. Trzy z nich dotyczyły katalogowania, przechowywania i digitalizacji fotografii oraz prezentowania zbiorów fotograficznych poprzez Internet, a jeden z nich poświęcony był zagadnieniu zabezpieczania, opracowania oraz konserwacji zbiorów specjalnych, w tym także manuskryptów.

            Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zaangażowała się również w zakup specjalistycznych opakowań ochronnych do przechowywania akt oraz fotografii. Opakowania te trafiły do 7 instytucji polonijnych, tj.: Biblioteki Polskiej w Paryżu, Polskiej Misji Katolickiej we Francji, Biblioteki Polskiej POSK w Londynie, Studium Polski Podziemnej, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie oraz Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki w Argentynie.

            W wyniku przeprowadzonych prac uporządkowano i zewidencjonowano kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych. Łącznie przygotowano i zweryfikowano blisko 18.000 rekordów z przeznaczeniem do baz danych oraz wykonano 1874 skany materiałów archiwalnych przechowywanych w Fundacji Archivum Helveto-Polonicum. Wyniki prac zostały wprowadzone do baz danych SEZAM i IZA lub też baz prowadzonych przez konkretne instytucje. W przypadku gdy nie było to możliwe materiały zostały zewidencjonowane w formie arkuszy Excel.

 

Biblioteka Polska w Paryżu – w instytucji tej prace prowadziły cztery osoby, z czego dwie przebywały przez okres 2 miesięcy, a dwie kolejne przez okres 1 miesiąca. W trakcie prac uporządkowano część spuścizny Franciszka Pułaskiego (1875-1956); ok. 3,20 mb akt z lat 1926-1956, zweryfikowano również opisy do katalogu map sporządzonych do końca XVIII w., a także przygotowano roboczą wersję III tomu katalogu po rękopisach z zasobu Biblioteki.

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii – w instytucji tej prace prowadziły dwie osoby, każda przez okres 2 miesięcy. W wyniku prac zakończono indeksowanie korespondencji Ludwika Bronarskiego oraz rozpoczęto indeksowanie korespondencji Alfonsa Bronarskiego, wchodzących w skład zespołu nr 707/2 „Akta Rodziny Bronarskich”. Zespół ten zawiera m. in. bezcenne źródła muzyczne związane z twórczością Fryderyka Chopina.

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły dwie osoby. W trakcie pobytu opracowywano i skanowano akta zbioru „Archiwum Żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych internowanych w Szwajcarii”.

Muzeum Polskie w Rapperswilu – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba, która uporządkowała liczący 136 j.a. zespół nr I-52 „Spuścizna Kazimierza i Halszki (z d. Poniatowskiej) Vincentów”.

Studium Polski Podziemnej w Londynie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Podczas pobytu zakończono opracowanie akt Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza, zawierającego m.in. akta prezydenta RP, rządu polskiego, stronnictw emigracyjnych, korespondencję dot. powstania warszawskiego. Wyniki prac zostały wpisane do elektronicznej bazy danych Instytutu – Adlib.

Instytut Piłsudskiego w Londynie – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła jedna osoba, która prowadziła prace związane z ewidencją i porządkowaniem kolekcji zgromadzonych w Instytucie. Wykonane prace ewidencyjne dotyczyły 44 kolekcji i polegały na uzupełnieniu opisu zawartości kolekcji w bazie danych SEZAM oraz uzupełnieniu brakujących biogramów osób, których kolekcje dotyczyły. Ponadto uporządkowano kolekcję nr 22 „Legiony Polskie” oraz nr 27 „Druga Wojna Światowa”.

Muzeum Polskie w Ameryce – w instytucji tej prace prowadziły przez okres 1,5 miesiąca dwie osoby. Kontynuowano opracowanie zespołu „Rada Polonii Amerykańskiej” (opracowano 804 j.a. o łącznym rozmiarze 5,62 mb.) oraz ewidencjonowanie zasobu Muzeum – dokonano weryfikacji 199 wpisów do bazy Sezam oraz wpisano 35 nowych rekordów.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła jedna osoba, która uporządkowała kolekcję fotografii nr 151, działy: Architektura, Polonia, Albumy, Archiwum Wschodnie, Michał Potulicki „Germany on War and Peace”, Sztuka, Archiwum Osobowe oraz Józef Piłsudski. Łącznie Ponadto opracowano kolekcję Stanisława Wrzalińskiego i jego rodziny z lat [1818] 1921-1998 oraz dopływy do następujących kolekcji: Rząd Polski na Emigracji, Archiwum Osobowe, Archiwum Rzeczowe, Polski Ruch Wolnościowy „Niepodległość i Demokracja” oraz Archiwum Józefa Piłsudskiego.

 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

 

 

 

 


 

Komunikat w sprawie pomocy instytucjom polonijnym i wychodźczym w roku 2012 w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

W związku z zamiarem Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych ubiegania się o środki finansowe na ochronę materiałów archiwalnych przechowywanych poza granicami kraju w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”, zapraszamy wszystkie instytucje polonijne i wychodźcze zainteresowane otrzymaniem wsparcia w przyszłym roku do składania stosownych aplikacji. Formularz wniosku został zamieszczony poniżej.

Z uwagi na obowiązek zapewnienia przez NDAP wkładu własnego nie mniejszego niż 15% kosztów całości zadania, zakres pomocy świadczonej przez NDAP jest ograniczony. Przewidywany termin rozstrzygnięcia naboru wniosków złożonych do MKiDN to koniec stycznia 2011 r. W przypadku zaaprobowania zadania zgłoszonego przez NDAP – ze względu na obowiązujące w Programie procedury – pomoc będzie mogła być świadczona od kwietnia do połowy grudnia / końca listopada 2012 r. W ramach programu nie jest możliwy zakup sprzętu, ani wyposażenia. Ograniczenia te nie dotyczą zakupu materiałów konserwatorskich, archiwalnych i fotograficznych.

W przypadku pytań związanych z przygotowywaniem aplikacji pomocą służy Departament Edukacji i Współpracy z Zagranicą NDAP (tel. +48 22 56 54 623, e-mail: kkiliszek@archiwa.gov.pl).

Wypełnione wnioski należy przesyłać w terminie do 17 października 2011 r. pocztą elektroniczną na adres: kkiliszek@archiwa.gov.pl lub faksem na nr: +48 22 56 54 622.

Wniosek (.doc)

 


 

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Pomoc instytucjom polonijnym w 2011 r.
w ramach zadania „Ochrona dziedzictwa archiwalnego w instytucjach polonijnych”, realizowanego z wykorzystaniem funduszy z programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”

 

W roku 2011 w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe”, priorytet „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych pozyskała 235.000 zł na realizację zadania „Ochrona dziedzictwa archiwalnego w instytucjach polonijnych”, zapewniając wkład własny w wysokości 96.581 zł. Środki pozyskane na ten cel nie były w stanie w pełni zaspokoić wszystkich potrzeb instytucji polonijnych. Dlatego też w ramach zadania pomocą zostało objętych 9 instytucji z Europy i Ameryki Północnej, a przeprowadzone prace w znacznym stopniu stanowiły kontynuację działań rozpoczętych w latach ubiegłych.
Wśród beneficjentów programu znalazły się w głównej mierze instytucje stowarzyszone w Stałej Konferencji Muzeów, Bibliotek i Archiwów Polskich na Zachodzie: Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria), Polska Misja Katolicka w Szwajcarii, Polska Misja Katolicka we Francji, Biblioteka Polska w Paryżu, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Biblioteka Polska POSK w Londynie, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie oraz Instytut Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. W wymienionych instytucjach od końca czerwca do połowy grudnia 2011 roku pracowało 12 pracowników archiwów państwowych, zaangażowanych w prace związane z porządkowaniem, inwentaryzacją, opracowaniem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych. Archiwiści włączali się także w bieżącą działalność placówek, na rzecz których wykonywali pracę. Ponadto w Polskiej Misji Katolickiej przeprowadzone zostało szkolenie poświęcone profilaktyce ochrony zbiorów przechowywanych w Misji oraz obejmujące także podstawy prawa archiwalnego i metodyki archiwalnej – głównie z zakresu ewidencjonowania i udostępniania materiałów archiwalnych.
W wyniku przeprowadzonych prac uporządkowano i zewidencjonowano kilkadziesiąt zbiorów, zespołów i kolekcji archiwalnych (łącznie przygotowano 11.313 rekordów z przeznaczeniem do baz danych SEZAM i IZA) oraz wykonano 3.713 skanów materiałów archiwalnych przechowywanych w Fundacji Archivum Helveto-Polonicum oraz Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Wyniki prac zostały wprowadzone do baz danych SEZAM i IZA, lub też baz prowadzonych przez konkretne instytucje. W przypadku, gdzie nie było to możliwe materiały zostały zewidencjonowane w formie arkuszy Excel.

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły dwie osoby. W trakcie pobytu opracowywano i skanowano akta zbioru „Archiwum Żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych internowanych w Szwajcarii”.

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba, która sporządziła indeks osobowy do korespondencji z lat 1955-65 wchodzącej w skład zespołu nr 707/2 „Akta Rodziny Bronarskich”. Zespół ten zawiera m. in. bezcenne źródła muzyczne związane z twórczością Fryderyka Chopina. Ponadto w trakcie pobytu przeszkolono pracownika Misji w zakresie archiwistyki i profilaktyki ochrony archiwaliów.

Polska Misja Katolicka we Francji – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziły dwie osoby, które kontynuowały porządkowanie zespołu nr 36 „Listy do Prymasa Polski Józefa Glempa”. W wyniku przeprowadzonych prac rozpoznano i zewidencjonowano ponad 800 listów, do których sporządzono indeks geograficzny i osobowy. Materiały te również zdigitalizowano – łącznie wykonano ponad 2200 skanów.

Biblioteka Polska w Paryżu – w instytucji tej prace prowadziły dwie osoby, z czego jedna przebywała przez okres 1 miesiąca, a druga przez okres 2 miesięcy. W trakcie prac zinwentaryzowano akta Biblioteki i Towarzystwa Historyczno-Literackiego z lat 1945-1992, dokonano weryfikacji spisu zdawczo-odbiorczego Archiwum Ludwika Nabielaka oraz przygotowano do wpisu do książki nabytków akta Polskiego Związku Byłych Deportowanych i Więźniów Politycznych we Francji z lat 1948-2011. Ponadto uporządkowano zespół Polskiego Czerwonego Krzyża, rozpoznano zawartość spuścizny działacza PCK – Józefa Kożuchowskiego oraz sporządzono opis zawartości 17 z 40 akcesji wchodzących w skład zbioru College de l’Europe Libre (Kolegium Wolnej Europy) z lat 1950-1957.

Instytut Piłsudskiego w Londynie – w instytucji tej przez okres 1 miesiąca prace prowadziła jedna osoba, która prowadziła prace związane z ewidencją i porządkowaniem kolekcji zgromadzonych w Instytucie. Wykonane prace ewidencyjne dotyczyły 44 kolekcji i polegały na uzupełnieniu opisu zawartości kolekcji w bazie danych SEZAM oraz uzupełnieniu brakujących biogramów osób, których kolekcje dotyczyły. Ponadto uporządkowano kolekcję nr 22 „Legiony Polskie” oraz nr 27 „Druga Wojna Światowa”.

Studium Polski Podziemnej w Londynie – w instytucji tej przez okres 2 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. Podczas pobytu zewidencjonowano i wprowadzono do bazy Studium ok. 4,20 mb akt – łącznie 220 j.a. z zespołu „Oddział VI Sztabu Naczelnego Wodza”, zawierającego m.in. akta prezydenta RP, rządu polskiego, stronnictw emigracyjnych, korespondencję dot. powstania warszawskiego. Wyniki prac zostały wpisane do elektronicznej bazy danych Instytutu – Adlib.

Biblioteka Polska POSK w Londynie – w instytucji tej prace prowadziły dwie osoby, z czego jedna przebywała przez okres 1 miesiąca, a druga przez okres 2 miesięcy.
W trakcie obu pobytów łącznie zewidencjonowano i opracowano 281 j.a. (blisko 5 mb) akt zespołu nr 717/35/0 „Zjednoczenie Polskie w Wielkiej Brytanii (1945-1997)”. Akta przed przystąpieniem do prac nie posiadały żadnej ewidencji i były spakowane w pudła bez układu, a część z nich znajdowała się w stanie rozsypu. Akta posegregowano, sformowano właściwe jednostki archiwalne i nadano im układ, a następnie zewidencjonowano w bazie IZA oraz sporządzono inwentarz zespołu.

Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie – w instytucji tej prace przez okres 1 miesiąca prowadziła jedna osoba, która uporządkowała 2 mb akt ze spuścizny Karola Kleszczyńskiego W wyniku przeprowadzonych prac powstały 134 jednostki, o łącznym rozmiarze 1,5 mb akt.

Instytut Piłsudskiego w Ameryce – w instytucji tej przez okres 3 miesięcy prace prowadziła jedna osoba. W trakcie pobytu opracowano kolekcję „Zbiór relacji, wspomnień i opracowań” z lat 1900-1989” o rozmiarze 349 j.a. (4,23 mb akt) oraz zakończono prace przy porządkowaniu „Archiwum Osobowego”. Ponadto, w trakcie prac utworzono i opracowano cztery nowe kolekcje archiwalne: Archiwum Karola Edwarda Durskiego-Trzasko (nr 166), Kolekcja Ireny Szwede (nr 168), Związek Polek w Ameryce (nr 169) oraz Poselstwo Rzeczpospolitej Polskiej w Bernie (nr 170), a także opracowano dopływy do 14 istniejących kolekcji archiwalnych.


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

 

 

 

 

 


 

Newsletter NDAP