-A
+A

Współpraca NDAP z Polonią

W 2019 roku Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wraz z archiwami państwowymi kontynuowały działania związane z ochroną polskiego zasobu narodowego za granicą, głównie poprzez pomoc instytucjom polonijnym we właściwym zabezpieczaniu zbiorów oraz ich udostępnianie i popularyzację.

Pomocą w roku 2019 objętych zostało 22 instytucji z Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Australii. Wśród beneficjentów pomocy znalazły się następujące instytucje: Biblioteka Polska w Paryżu, Archiwum Polskiej Misji Katolickiej we Francji, Polska Misja Katolicka w Szwajcarii, Fundacja Archivum Helveto-Polonicum z siedzibą we Fryburgu (Szwajcaria), Biblioteka Polska POSK w Londynie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, Polska Misja Katolicka Anglii i Walii, Instytut Polskiej Akcji Katolickiej w Wielkiej Brytanii, Archiwum Rzymskie Domu Generalnego Zakonu Zmartwychwstańców w Rzymie, Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II, Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Polski Instytut Naukowy w Ameryce, Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, Muzeum Polskie w Ameryce, Misja Polska w Orchard Lake oraz Polish Music Center w Los Angeles, Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie, Towarzystwo Polskie w Rosario, Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej. Większość z wymienionych instytucji zrzeszona jest w Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie.

W wymienionych instytucjach prace prowadziło 3 konserwatorów i 23 archiwistów zaangażowanych w zabezpieczanie, porządkowanie, inwentaryzację, opracowanie i digitalizację materiałów archiwalnych. Odbyli oni 29 wyjazdów do 20 instytucji, w których aktywnie włączali się także w bieżącą działalność. Pracami w zakresie porządkowania, ewidencjonowania i zabezpieczania objętych zostało 56 zespołów, zbiorów i kolekcji archiwalnych, o łącznym rozmiarze ponad 95 mb. Wyniki prac wprowadzono do baz danych poszczególnych instytucji, a w niektórych przypadkach także do Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej (ZoSIA), dzięki czemu dane dostępne są poprzez serwis szukajwarchiwach.gov.pl. W przypadku, gdy nie było to możliwe, materiały zostały zewidencjonowane w formie spisów w programie Excel, jako narzędzia wspierającego zarządzanie zasobem danej instytucji.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych zakupiła również specjalistyczne opakowania ochronne do przechowywania akt oraz zbiorów kartograficznych i map, które zabezpieczą zbiory Biblioteki Polskiej w Paryżu oraz Polish Music Center w Los Angeles.

Podjęto także działania związane z popularyzacją zasobu archiwalnego partnerskich instytucji polonijnych. Przygotowano międzynarodową konferencję naukową i wystawę poświęconą Ignacemu Janowi Paderewskiemu, która dostępna była dla zwiedzających w przestrzeni otwartej Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy przy ul. Koszykowej od listopada 2019 r. do końca stycznia 2020 r. Na wystawie oraz w towarzyszącym jej wydawnictwie albumowym zaprezentowano niezwykle bogatą i rozproszoną po całym świecie spuściznę dokumentacyjną Paderewskiego – w tym także przechowywaną w 9 instytucjach polonijnych, których przedstawiciele wzięli aktywny udział w konferencji. Wydarzenie zorganizowano pod Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości, a także Patronatem Honorowym Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego. 

Wydano także tłumaczenie przewodnika po zasobie archiwum Muzeum Polskiego w Ameryce na j. angielski, dzięki czemu możliwe będzie szersze spopularyzowanie wiedzy na temat zasobu Muzeum oraz roli Polaków w kształtowaniu dziejów USA. Poczyniono też pierwsze działania zmierzające do wydania katalogu map dawnych przechowywanych w Bibliotece Polskiej w Paryżu oraz „Kroniki kompanii żołnierzy polskich w Algierii z lat 1941-1942", przechowywanej w zasobie Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.

W ramach projektu pilotażowego Archiwum Akt Nowych zabezpieczono 200 matryc drukarskich, tzw. klocków drukarskich pisma „Weteran” – organu prasowego Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, na których utrwalono zdjęcia żołnierzy polskich. Doświadczenie zdobyte podczas projektu pilotażowego zostanie wykorzystane przy dalszych pracach, którymi będą objęte pozostałe z 1 895 matryc.

Poniższe zestawienie zawiera szczegółową charakterystykę pomocy dla poszczególnych instytucji.

EUROPA

FRANCJA

Biblioteka Polska w Paryżu

W instytucji prace prowadziły łącznie 3 osoby, których pobyty trwały od 10 dni do 1 miesiąca. W ich trakcie zakończono foliację zespołu „Akta Obozów Uniwersyteckich dla żołnierzy internowanych w Szwajcarii” oraz rozpoczęto porządkowanie „Archiwum Zrzeszenia Studentów Polskich Zagranicą”. Podczas prac rozpoznano zawartość 13 pudeł i 2 ksiąg (1,10 mb. akt), które następnie wstępnie rozsegregowano na 43 jednostki. Kontynuowano także zabezpieczanie zbiorów kartograficznych i fotograficznych Biblioteki. Konserwatorki z Archiwum Akt Nowych kontynuowały zabezpieczanie negatywów szklanych – 35 wybranych pudeł, zawierających 381 negatywów zostało odkurzonych, umieszczonych w obwolutach z papieru bawełnianego i przepakowanych do zbiorczych opakowań, które w przyszłości zostaną zastąpione przez specjalnie zamówione w tym celu pudła. W przypadku uszkodzonych negatywów wykonano specjalne, indywidualne opakowania z tektury bezkwasowej. Konserwatorki dokonały także oceny stanu zachowania 1.718 map pochodzących z XIX wieku. Zwymiarowano także poszczególne obiekty w celu zamówieniu przez NDAP specjalistycznych opakowań ochronnych. Partia 185 map została oczyszczona i przepakowana do nowych obwolut. Podczas pobytu zostały pobrane próbki do zbadania w pracowni mikrobiologicznej Centralnego Laboratorium Konserwacji Archiwaliów przy Archiwum Głównym Akt Dawnych.


Przepakowane mapy XVIII-wieczne, fot. A. Stecko.

Polska Misja Katolicka we Francji

W instytucji prace prowadziły 2 osoby przez łączny okres 3 miesięcy. Archiwiści zakończyli inwentaryzację zespołu nr 36 „Listy do Prymasa Polski Józefa Glempa”, zawierającego ok. 55 tys. listów z poparciem obywateli Francji dla Polaków i sprzeciwem wobec stanu wojennego, które w zdecydowanej większości stanowią szablonowy tekst zredagowany przez dziennik „La Croix”. W wyniku prac zinwentaryzowano 5.837 listów o rozmiarze 2,6 mb. Uporządkowano także spuściznę Stanisława Suwały, która została wyodrębniona z zespołu nr 19 „Związek Rezerwistów i b. Wojskowych Polskich we Francji”. Ponadto dokonano przeglądu zawartości jednostek archiwalnych w poszczególnych zespołach oraz wprowadzono zmiany w ewidencji oraz układzie zespołów i jednostek.

 

SZWAJCARIA

Polska Misja Katolicka w Szwajcarii

W Misji przez okres 1 miesiąca prace prowadziła jedna osoba. Kontynuowano porządkowanie dokumentacji „Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Szwajcarii” z lat 1942-1983. SPK utworzyli w 1947 r. polscy żołnierze, którzy pozostali w Szwajcarii po internowaniu w latach 1940-1945. Cele Stowarzyszenia określał statut, który zakładał podtrzymanie tożsamości narodowej, stworzenie na obczyźnie odpowiednich warunków do egzystencji oraz krzewienie idei braterstwa i wzajemnej pomocy. Działalność SPK prowadzona była za pośrednictwem sieci Kół usytuowanych na terenie Szwajcarii.


Koperta z logo „Piosenki Solidarności”, fot. A. Wojciechowska.

W wyniku prac uporządkowano 1,5 mb. akt, z których utworzono 54 nowych jednostek. Dodatkowo uzupełniono 41 już istniejących jednostek, a 19 włączono do innych zespołów archiwalnych. Dzięki pracom dotychczas uporządkowano już 60% całości zespołu. Ich wyniki będą dostępne on-line w Zintegrowanym Systemie Informacji Archiwalnej ZoSIA oraz na portalu szukajwarchiwach.gov.pl. W oparciu o opracowane przygotowano referat zatytułowany „Geneza powstania i pierwsza dekada działalności Stowarzyszenia Kombatantów Polskich w Szwajcarii”, który wygłoszony został na ubiegłorocznej konferencji pn. „Polskie wychodźstwo i jego przyczyny podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu”, zorganizowanej przez Światową Radę Badań nad Polonią oraz Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Fundacja Archivum Helveto-Polonicum

W instytucji przez łączny okres 4 miesięcy prace porządkowe prowadziły trzy osoby. W ich wyniku uporządkowano 162 j.a. korespondencji z zespołu 2/19 Spuścizna Henryka Opieńskiego i Lydii Barblan Opieńskiej (1870-1942), z których 122 jednostek wraz z roboczym indeksem imienny, rzeczowym i geograficznym wprowadzono do systemu ZoSIA. Zdigitalizowano także ok. 1900 stron korespondencji. Rozpoczęto inwentaryzację zespołu nr 4/3 Paderewskiana 1885-2016. W ramach prac zewidencjonowano i zeskanowano 140 obiektów, w tym 38 programów koncertów Paderewskiego, które dodatkowo zinwentaryzowano w systemie ZoSIA jako druki ulotne.


Paderewskiana, fot. J. Leśniewska.

W roku 2019 kontynuowano także porządkowanie i digitalizację korespondencji ze spuścizny dr. Janusza Rakowskiego, współpracownika wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego, pełniącego w Szwajcarii po II wojnie światowej funkcję Pełnomocnika Rządu RP na Uchodźstwie. Uporządkowano 5,6 mb. rozsypu, z którego utworzono 56 j.a. oraz wykonano 500 skanów korespondencji.

 

WIELKA BRYTANIA

Biblioteka Polska Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie

W instytucji tej przez okres 5 tygodni prace prowadziła jedna osoba, kontynuująca porządkowanie zespołu „Fundacja Pomocy Medycznej w Londynie” (Medical Aid for Poland Fund). W roku 2019 uporządkowano 290 j.a., tj. 2,30 mb. akt (18 pudeł archiwalnych). Część z nich została włączona do istniejących serii: „Accounting”, „Cooperation”, „Track Reports” i „Donations”, część zaś utworzyła kolejnych pięć serii: „Medical Orders”, „Appeals”, „Charity Shop”, „Friends of MAPF”, „MAPF Office”. Medical Aid for Poland Fund to zespół obrazujący działalność najprężniej działającej organizacji polonijnej o charakterze charytatywnym w Wielkiej Brytanii. Materiały w nim zawarte stanowią cenne źródło historyczne na temat stosunków polsko-brytyjskich i funkcjonowania brytyjskiej Polonii. W wyniku dotychczasowych prac uporządkowano już blisko 70% zespołu, liczącego łącznie 21,90 mb.

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie

W instytucji przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba, kontynuująca porządkowanie zbioru fotografii – zespół nr 201 „Zbiór fotograficzny” (1900-1964; 85 j.a., 2,50 mb.). Podczas pobytu dokonano podziału na serie ponad 11.000 fotografii z rozsypu, które następnie zewidencjonowano i opisano ich zawartość.


Album z fotografiami, fot. M. Hartwig.

Studium Polski Podziemnej w Londynie

W instytucji tej przez łączny okres 2 miesięcy pracowały 2 osoby. Kontynuowały one porządkowanie i przygotowanie do digitalizacji Akt Komisji Weryfikacyjnej (KW3). W wyniku prac zewidencjonowano 4.551 j.a. o rozmiarze 5,85 mb. oraz spaginowano pond 25.000 stron, co stanowi 1/5 całego zespołu. Prace obejmowały przygotowanie opisu jednostki w arkuszu MS Excel, nadanie aktom jednolitego układu wewnątrz teczek, usunięcie elementów metalowych, paginację i osygnowanie. Prace nad porządkowaniem liczącego blisko 27 mb. zespołu rozpoczęto w 2017 r. i w procesie tym czynnie uczestniczą pracownicy Studium, którzy pod nieobecność archiwistów z Polski porządkują akta według przyjętych wcześniej zasad nadawania układu wewnątrz teczki.


Akta KW 3, fot. M. Knitter.

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie

W 2019 r. rozpoczęto prace nad porządkowaniem kolekcji nr 779 „Prezydent Ryszard Kaczorowski”. Trwały one 1 miesiąc, w czasie którego delegowany archiwista dokonał rozpoznania materiałów oraz wstępnego uporządkowania i zewidencjonowania całego zespołu liczącego 191 j.a. o rozmiarze 5 mb. akt. Zespół dotyczy w głównej mierze Ryszarda Kaczorowskiego, a szczególnie jego działalności w harcerstwie. Do cenniejszych materiałów należą wspomnienia z harcerstwa białostockiego w latach 1939-1940 oraz dokumentacja dotycząca przekazania Lechowi Wałęsie przez Ryszarda Kaczorowskiego insygniów II RP czy też pochowania prochów Władysława Sikorskiego na Wawelu. Istotną część kolekcji stanowią fotografie, które wymagać będą identyfikacji miejsca i czasu wydarzeń oraz osób na nich przedstawionych.

Polska Misja Katolicka Anglii i Walii

W roku 2019 Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych kontynuowała współpracę z Polską Misją Katolicką w Anglii i Walii, której archiwum można uznać za najstarsze w Anglii stworzone przez Polaków. Posiada ono w swoich zbiorach materiały dotyczące polskiej emigracji sięgające 1831 r. Dotyczą one przede wszystkim uchodźstwa polskiego i różnych aspektów życia religijnego. W tym roku po raz pierwszy polscy archiwiści podjęli pracę w Archiwum Misji, dokąd na okres 2 tygodni udało się dwóch pracowników Archiwum Państwowego w Warszawie. Była to okazja, by zapoznać się z bogatym zasobem Archiwum oraz podjąć pierwsze prace porządkowe. W trakcie swojego pobytu przepakowali oni 2.303 metryk zgonów Polaków zmarłych lub uznanych za zmarłych w czasie II wojny światowej z zespołu „Dokumenty Ordynariatu Biskupa Polowego Wojska Polskiego Józefa Gawliny 1939-1968” oraz wstępnie uporządkowali teczki mieszczące się w 11 pudłach z podzespołu I Kancelaria Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii.


Przepakowane archiwalia z zasobu Archiwum PMK Anglii i Walii, fot. K. Pobideł.

Instytut Polski Akcji Katolickiej w Wielkiej Brytanii

W trakcie 2-tygodniowego pobytu w Instytucie delegowany archiwista dokonał rozpoznania zbiorów Instytutu, ocenił stan materiałów archiwalnych i warunki ich przechowywania oraz ustalił potrzeby w zakresie pomocy na kolejne lata. Z przeprowadzonej analizy wynika, że zasadnicza część zasobu IPAK pochodzi z okresu 1947-2019. Materiały te dotyczą terytorium Wielkiej Brytanii, częściowo również innych krajów europejskich, takich jak: Polska, Włochy, Francja, Szwajcaria, czy Belgia. Obejmują one całe spektrum działalności, od organizacji dorocznych zjazdów i pielgrzymek, po współpracę z międzynarodowymi organizacjami katolickimi.


Materiały z archiwum IPAK, fot. B. Nowożycki.


Fragment protokołu z pierwszego zebrania Zarządu Tymczasowego IPAK, fot. B. Nowożycki.

 

WŁOCHY

Papieski Instytut Studiów Kościelnych w Rzymie

W instytucji przez łączny okres 1,5 miesiąca prace prowadziła jedna osoba, która zakończyła rozpoczęte rok wcześniej wstępne porządkowanie spuścizny ks. prof. Jerzego Langmana – historyka sztuki, wykładowcy archeologii wczesnochrześcijańskiej na Angelicum w Rzymie. W ramach prac utworzono 125 j.a o rozmiarze 1,8 mb. W wyniku przesunięć międzyzespołowych wyłączono z zespołu nr 8 „Spuścizna Kazimierza Papèe” i przeniesiono do zespołu  nr 2 „Ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej” znaczną grupę 306 fotografii z lat 1939-1972. W czasie wyjazdu dokonano weryfikacji ich opisów oraz odpowiednich przesunięć między tematami. Rozbudowano także opisy szczegółowe oraz zidentyfikowano nierozpoznane wcześniej wydarzenia i osoby.

Archiwum Rzymskie Domu Generalnego Zgromadzenia Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa

W Archiwum Rzymskim Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców, powołanego w 1836 r. na Wielkiej Emigracji w Paryżu przez okres 2 tygodni prace prowadziła jedna osoba. Celem pobytu było rozpoznanie kolekcji „Res Polonicae” oraz potrzeb Archiwum w zakresie porządkowania zbiorów. W czasie wyjazdu rozpoczęto digitalizację kolekcji, wykonując 3.181 skanów z 555 j.a. o łącznym rozmiarze 17,1 GB.


Iga Bańskowska z AP Szczecin i kolekcja «Res Polonicae», fot. ACRR.


Materiały z kolekcji «Res Polonicae» podczas digitalizacji, fot. ACRR.

Ośrodek Dokumentacjii Studium Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie

Prace w Ośrodku przez okres 1 miesiąca prowadziła jedna osoba. Podczas pobytu uporządkowano i zewidencjonowano Archiwum Karola Wojtyły, liczącego 90 j.a. o rozmiarze 2,5 mb. Dokonano także rozpoznania i zewidencjonowania materiałów z zespołu „Archiwum Jana Pawła II, liczącego 12 j.a. o rozmiarze 0,35 mb. Wydzielono także zespół „Fundacja Jana Pawła II – Ośrodek Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II. Liczy on 55 j.a. o rozmiarze 1,61 mb. Podczas pobytu przesygnowano również 279 j.a. ze zbioru albumów.

 

AMERYKA PÓŁNOCNA

USA

Polski Instytut Naukowy w Ameryce

W instytucji przez łączny okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba. Celem pobytu było podsumowanie dotychczasowych działań Archiwów Państwowych w Polskim Instytucie Naukowym w Ameryce oraz przygotowanie propozycji długofalowego programu współpracy. W wyniku pobytu określono stan prac nad digitalizacją materiałów archiwalnych zgromadzonych w Instytucie oraz określono potrzeby w zakresie ewidencjonowania i porządkowania zasobu.

Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce

Archiwum Akt Nowych zrealizowało projekt pilotażowy dotyczący zabezpieczenia matryc drukarskich (tzw. klocki drukarskie) pisma „Weteran” – organu prasowego SWAP,
na których utrwalono zdjęcia żołnierzy polskich. Działaniami było objętych 200 z 1.895 matryc. W ramach projektu wykonano obrazowanie obiektów w technice fotograficznej po jego odpowiednim doświetleniu. Następnie uzyskany obraz poddawano obróbce cyfrowej, której celem było zwiększenie czytelności przedstawionego obrazu.


Klocki drukarskie «Weterana» przed wykonaniem prac, fot. M. Wiercińska.


Reprodukcje fotografii portretowych żołnierzy przedstawione na klockach SWAP «Weteran» – opr. M. Dzik, fot. R. Stasiuk.

W grupie 200 klocków znalazły się przedstawienia związane z działalnością SWAP: fotografie, reprodukcje obrazów, grafiki satyryczne oraz winiety pisma. Wśród fotografii reprodukowanych w technice autotypii zidentyfikowano między innymi pamiątkowe fotografie zbiorowe, uroczystości, weduty, portrety żołnierzy, weteranów oraz ich rodzin, a także portrety J. Piłsudskiego, J. Hallera, D. Eisenhowera.

Muzeum Polskie w Ameryce

W instytucji przez okres 3 miesięcy prace prowadziła jedna osoba, której celem było zakończenie opracowania akt liczącego ostatecznie prawie 160 mb. zespołu „Rady Polonii Amerykańskiej”. Pracami objęte były akta 20 podserii akt Rady Polonii Amerykańskiej w Chicago z serii Rada Polonii Amerykańskiej Centrala w Chicago. W wyniku prac uporządkowano 34,07 mb. akt (3025 j.a.). Podczas pobytu dokonano także przeglądu i weryfikacji akt opracowanych w poprzednich latach – uzupełniono tytuły i opisy zawartości jednostek. Prace to pozwolą na przygotowanie przewodnika po tym ważnym zespole.

Ponadto w roku 2019 Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wydała anglojęzyczną wersję „Informatora o zasobie archiwalnym Muzeum Polskiego w Ameryce”. Dzięki temu wydaniu informacje o materiałach Muzeum dotrą do szerszego grona anglojęzycznych odbiorców.


Anglojęzyczna wersja informatora o zasobie archiwalnym MPA, fot. NDAP.

Centralne Archiwum Polonii w Orchard Lake

W Archiwum Misji przez okres 9 tygodni prace prowadziła jedna osoba. Podczas pobytu prace skupiały się na kontynuacji rozpoczętego rok wcześniej opracowania zespołu nr 7 „Fundacja i Centrum 2 Polskiego Korpusu przy Zakładach Naukowych w Orchard Lake, Michigan”, w ramach którego opracowano kolejnych 176 j.a. o rozmiarze blisko 5 mb. dokumentacji. Podczas pobytu dokonano także rozpoznania i wstępnego opisania stanu zachowania filmów z okresu II wojny światowej należących do ww. zespołu.

Polish Music Center w Los Angeles

W instytucji prace prowadziły 3 osoby, każda przez okres 1 miesiąca. W ich wyniku zakończono opracowanie, digitalizację i zabezpieczanie „Kolekcji Paderewskiego” („Paderewski Archives – Paso Robles Collection”). Opracowano blisko 200 j.a. o rozmiarze 1,3 mb. oraz wykonano 4.393 skanów. Zakończono prace nad zabezpieczeniem materiałów archiwalnych z „Kolekcji Paderewskiego” oraz częściowo zabezpieczono muzealia z tej kolekcji. Dla części z nich wykonano pomiary, co pozwoli na zaprojektowanie i zamówienie indywidualnych opakowań ochronnych. Wykonano większość niezbędnych prac konserwatorskich przy ok. 360 fotografiach oraz przygotowano dokumentację ilustrującą ich stan przed i po zabiegach. Dokonano także zabezpieczenia dokumentów wielkoformatowych i materiałów audiowizualnych, w tym płyt szelakowych, należących zarówno do Archiwum Paderewskiego, jak i Archiwum Henryka Warsa.


Zabezpieczone zbiory Polish Music Center w Los Angeles, fot. A. Czajka.

AMERYKA POŁUDNIOWA

ARGENTYNA

Biblioteka Polska im. Ignacego Domeyki w Argentynie

W Bibliotece przez okres 1 miesiąca prace prowadziła 1 osoba. Podczas pobytu wydzielono 5 nowych zespołów o łącznym rozmiarze 0,84 mb. akt, na które składają się 35 j.a. Wśród nowo utworzonych zespołów znajdują się między innymi akta Związku Polaków w Argentynie. Dokonano także wstępnego rozpoznania dokumentacji rodziny Żółtowskich, która została w rozsypie przekazana do Biblioteki (ok. 0,8 mb.). Dokumentacja ta została wytworzona głównie przez członków rodziny Żółtowskich (Helenę, Zbigniewa i Jana) i obejmuje rachunki, wycinki prasowe, fotografie, zapiski, notatki, brudnopisy, dokumenty dotyczące Union Internacional de Socorro a Los Ninos oraz Comite de Socorro Pro Victimas de la Guerra en Polonia (Komitet Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce), a także korespondencję z instytucjami, przedstawicielami władz i instytucji RP oraz korespondencję prywatną.

Towarzystwo Polskie w Rosario

Archiwista pracujący w Bibliotece Domeyki (patrz opis wyżej) odbył kilkudniową podróż do Rosario, gdzie sporządził roboczy spis ze znajdującej się w Domu Polskim dokumentacji Towarzystwa Polskiego. Wizyta potwierdziła fatalny stan dokumentów oraz warunków ich przechowywania, który ilustrują poniższe fotografie. Archiwa Państwowe zaproponowały pomoc w ratowaniu zbiorów, które w celu konserwacji musiałyby być przewiezione do Polski. Jednak władze Towarzystwa nie podjęły ostatecznej decyzji w sprawie dalszych działań. Niestety bez interwencji konserwatorskiej dokumentacja w klimacie południowoamerykańskim będzie nieuchronnie degradować.


Dokumentacja Towarzystwa Polskiego w Rosario, fot. Sz. Modzelewski.

 

AUSTRALIA I OCEANIA

AUSTRALIA

Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej

W instytucji przez okres 2 miesięcy prace porządkowe prowadziła 1 osoba. W ramach pomocy rozpoczęto porządkowanie akt Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Australii (SPK), będącego częścią ogólnoświatowej Federacji z siedzibą główną w Londynie. W związku z tym, że miejscowe koła Stowarzyszenia były zlokalizowane w głównych miastach Australii, akta Stowarzyszenia są rozproszone na terenie całego kontynentu. Muzeum prowadzi aktywne działania na rzecz pozyskania do swojego zasobu rozproszonych materiałów tej organizacji. W trakcie pobytu uporządkowano wstępnie 443 j.a. o łącznym rozmiarze ponad 11 mb. Wśród nich znalazły się pozyskane z Brisbane akta Zarządu Krajowego – 0,70 mb. i akta nieistniejącego już Koła nr 5 – blisko 8 mb.


Inwentaryzacja akt SPK, fot. B. Grzybek.
 

 

 

 

 

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl