-A
+A

Digitalizacja

Digitalizacja zbiorów archiwalnych prowadzona przez archiwa państwowe uwzględnia oczekiwania różnych grup użytkowników: historyków, nauczycieli, uczniów i studentów, osób poszukujących informacji w celach urzędowych, a także hobbystycznie zajmujących się badaniem historii Polski, dziejów swojej rodziny czy miejscowości.

Procesowi digitalizacji poddawane są w szczególności księgi metrykalne i akty stanu cywilnego (stwierdzające fakt urodzin, zawarcia małżeństwa, zgonu), dokumenty podmiotów administracji publicznej, archiwa rodzinno-majątkowe. Dokumenty te stanowią bogate źródło informacji na temat historii Polski w różnorodnych aspektach: społeczno-kulturowym, politycznym, gospodarczym oraz wymiarach: międzynarodowym, krajowym, regionalnym i lokalnym.

W latach 2012-2015 archiwa państwowe prowadziły prace nad digitalizacją zasobu - we własnym zakresie, wykorzystując infrastrukturę do digitalizacji będącą w ich dyspozycji oraz w formie usługi zamawianej u zewnętrznego wykonawcy - w ramach:

- Programu digitalizacji materiałów archiwalnych z zasobu archiwów polskich i zagranicznych, opracowanego w 2012 r. przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych,

- Wieloletniego Programu Rządowego KULTURA+ Priorytet Digitalizacja, prowadzonego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a także

- we współpracy z muzeami, bibliotekami i organizacjami społecznymi.

W latach 2012-2015 archiwa państwowe wykonały ponad 53 mln kopii cyfrowych dokumentów archiwalnych.

Tylko w 2015 r. archiwa państwowe pozyskały 11,3 mln skanów dokumentów.

W 2015 r. w ramach Programu digitalizacji materiałów archiwalnych, w którym uczestniczyło 26 archiwów państwowych, wykonanych zostało 1,8 mln skanów z 421 zespołów (21 620 j.a.).

W ramach Programu Kultura+ Priorytet Digitalizacja, w którym w 2015 r. uczestniczyło 12 archiwów: Archiwum Akt Nowych, Narodowe Archiwum Cyfrowe, archiwa w: Gdańsku, Katowicach, Koszalinie, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu oraz Przemyślu, powstało 2,1 mln skanów (z 313 zespołów, 28 197 j.a.).

Ponadto archiwa w Lublinie i Łodzi otrzymały dofinansowanie na kontynuację zadań inwestycyjnych związanych z dalszą rozbudową infrastruktury do przechowywania danych w postaci elektronicznej. Dofinansowanie otrzymało również Narodowe Archiwum Cyfrowe, występujące jako instytucja wspierająca Narodowy Instytut Audiowizualny w charakterze Centrum Kompetencji, w zakresie digitalizacji materiałów archiwalnych oraz stanowiące repozytorium dla zdigiatlizowanych materiałów.

W ramach tzw. działań własnych oraz we współpracy z innymi organizacjami m.in. towarzystwami genealogicznymi archiwa państwowe powiększyły zasób cyfrowy o 7,5 mln skanów  (wykonanych z 1 612 zespołów, 139 009 j.a.).

Ponadto archiwa państwowe w Toruniu i Bydgoszczy, w ramach unijnego projektu „Źródła genealogiczne mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego”, wykonały prawie 1,1 mln skanów akt metrykalnych i stanu cywilnego.


Pracownia digitalizacji w Archiwum Państwowym w Zielonej Górze

 

DOKUMENTY DOSTĘPNE ON-LINE

Zdigitalizowane zbiory archiwów państwowych są sukcesywnie zamieszczane w Internecie. Obecnie dostępne są:

  • w serwisie szukajwarchiwach.pl, którym administruje Narodowe Archiwum Cyfrowe i który docelowo prezentować ma zasoby wszystkich archiwów państwowych
  • na stronach internetowych archiwów państwowych
  • stronach instytucji współpracujących z archiwami państwowymi

We wrześniu 2016 r. serwis szukajwarchiwach.pl oferował ponad 21 mln skanów z zasobu archiwów państwowych.  Oprócz aktów stanu cywilnego i ksiąg metrykalnych z tysięcy miejscowości w Polsce oraz ewidencji mieszkańców (m.in. Krakowa, Poznania i Łodzi) czy archiwów rodowych, które stanowią cenne źródło informacji do badań nad historią rodzinną, w serwisie można zapoznać się m.in. z aktami miast,dokumentami Rządu RP na uchodźstwie, Biura Odbudowy Stolicy, Rozgłośni Polskiej „Radia Wolna Europa”, dotyczącymi hitlerowskich obozów koncentracyjnych i łódzkiego getta. W serwisie znajdują się także dokumenty rodziny Zamoyskich z lat 1800-1942 pochodzące ze zbiorów Muzeum Zamoyskich w Kozłówce i akta przedwojennych poselstw polskich z zasobu Archiwum Instytutu Hoovera.

Ostatnia aktualizacja serwisu nastąpiła we wrześniu 2016 r.

Wykaz wybranych zespołów archiwalnych dostępnych w serwisie szukajwarchiwach.pl wraz z odnośnikami i instrukcją dla użytkowników

Założeniem serwisu szukajwarchiwach.pl jest jego pełna dostępność i otwartość; korzystanie z niego jest bezpłatne i nie wymaga logowania. Kopie dokumentów, o ile nie zastrzeżono inaczej w opisach lub na samych kopiach cyfrowych, mogą być w dowolny sposób wykorzystywane.

Od czasu uruchomienia w 2009 r. serwis odwiedziło ponad 2,1 mln użytkowników. Codziennie korzysta z niego ok. 5 tys. osób. Najwięcej odbiorców pojawiło się w ostatnich kilku latach, gdy liczba skanów znacznie powiększyła się (z 5 mln na początku 2013 r. do ponad 20 mln w roku 2016). W miarę uzupełniania serwisu rośnie także liczba i długość sesji. Najwięcej użytkowników pochodzi z Polski (73%), Niemiec (13,6 %), Stanów Zjednoczonych, Francji i Wielkiej Brytanii.

 

Cyfrowe kopie materiałów archiwalnych z zasobu archiwów państwowych dostępne są także na stronach internetowych:

archiwów państwowych:

Archiwum Głównego Akt Dawnych (ok. 1,3 mln kopii cyfrowych akt Metryki Koronnej, Rady Stanu Królestwa Polskiego, Centralnych Władz Wyznaniowych Królestwa Polskiego oraz kopie cyfrowe akt metrykalnych tzw. zabużańskich z lat 1590-1911, powstałych na terenach położonych na wschód od dzisiejszej granicy Polski)

Archiwum Państwowego w Olsztynie (ok. 0,5 mln kopii akt stanu cywilnego i instytucji wyznaniowych, komitetów gminnych PZPR)

Archiwum Państwowego w Przemyślu (ok. 130 tys. skanów akt stanu cywilnego, archiwum Biskupstwa Greckokatolickiego w Przemyślu)

Archiwum Państwowego w Szczecinie (ok. 0,5 mln kopii akt oddziałów powiatowych państwowych urzędów repatriacyjnych oraz sądów obwodowych)

Narodowego Archiwum Cyfrowego -  ponad 200 tys. fotografii ukazujących życie społeczne, polityczne, gospodarcze i kulturalne od początku XX w. po czasy współczesne: www.audiovis.nac.gov.pl

 

a także:

www.genealogiawarchiwach.pl - źródła genealogiczne mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego

www.archiwaprzelomu.pl

www.genealodzy.pl

http://mbc.malopolska.pl

www.mtg-malopolska.org.pl

http://pbc.biaman.pl/dlibra

www.sbc.org.pl

www.warszawa1939.pl

www.wegrow.com.pl

www.wbc.poznan.pl

www.zbc.ksiaznica.szczecin.pl

 

Czytaj także:

Dokumenty do badań nad historią przodków w internecie

Badania genealogiczne stanowią obecnie najczęstszy cel poszukiwań prowadzonych w archiwach państwowych, przed naukowym, własnościowym i socjalnym. Jak pokazują statystyki uwzględniające obszary badawcze i zainteresowania użytkowników zbiorów archiwalnych, liczba osób zarówno w kraju, jak i zza granicy, chcących poznać historię swoich przodków, systematycznie rośnie. Z tego względu archiwa w pierwszej kolejności digitalizują i udostępniają w Internecie księgi metrykalne i akty stanu cywilnego, tworzą również indeksy ułatwiające odszukanie danego dokumentu. Więcej

Digitalizacja archiwaliów za granicą

Newsletter NDAP