-A
+A

Genealogia

Przed przystąpieniem do poszukiwań dotyczących historii rodziny w materiałach archiwalnych należy zapoznać się z publikacjami o tematyce genealogicznej oraz historycznej .

Biblioteki gromadzą m.in. prasę lokalną, publikacje regionalne, monografie dotyczące miejscowości lub instytucji, stare książki telefoniczne i adresowe, słowniki biograficzne, które pomogą odnaleźć informacje o konkretnych osobach. Dobrze jest zacząć od zaznajomienia się z tłem historycznym badanej epoki, zwłaszcza z historią regionu, w którym mieszkali przodkowie, jego przynależnością państwową, administracyjną i kościelną (w administracji państwowej i kościelnej nazwy i podziały terytorialne zmieniały się niejednokrotnie w ciągu wieków), strukturą społeczną ludności. Pomogą one w zaplanowaniu kolejnych kroków badawczych.

W związku z tym, że nazwy miejscowości mogą się powtarzać (np. Wólka, Nowa Wieś) należy ustalić przynależność parafialną, gminną czy powiatową.

Materiały archiwalne przechowywane są według zasady przynależności terytorialnej i zespołowej. Dlatego tak ważne jest, aby poszukiwacz wiedział kiedy, gdzie i kto wytworzył potrzebne mu materiały. Ułatwi to ustalenie miejsca ich przechowywania. Dokumentacja tworzona w poprzednich wiekach na terenie obecnej Polski powstawała w różnych językach, m.in. łacińskim, niemieckim i rosyjskim. Większość dokumentów, z którymi styka się genealog, to rękopisy. Stąd też wynika trudność w odczytaniu zawartych w nich informacji. Pracownicy instytucji, które przechowują dokumentację rękopiśmienną, mogą czasami służyć pomocą.

Na pierwszym etapie poszukiwań należy zebrać i uporządkować własne dokumenty z archiwum domowego, takie jak akty urodzenia, chrztu, bierzmowania, konfirmacji, świadectwa szkolne, legitymacje, dyplomy, dokumenty związane ze służbą wojskową, studiami, pracą, małżeństwem, akta własności, wycinki z gazet (np. nekrologi), pamiętniki, kalendarze, modlitewniki i książki z dedykacjami.

Zgromadzone dane powinno się uporządkować sporządzając np. drzewo genealogiczne. Do tego celu można zakupić specjalistyczne programy komputerowe lub znaleźć je w Internecie (przykładowe strony www o genealogii - linki poniżej)

Standardowym formatem zapisu danych genealogicznych jest GEDCOM. Dla badacza polskiej genealogii ważne jest aby program miał wersję polską (odczytywał polskie i inne znaki diakrytyczne). Przykłady bezpłatnych programów w wersjach polskich: Brother's Keeper, Fzip Family Tree oraz w wersjach angielskich LifeLines, GeneWeb.

Zebrane wiadomości można zweryfikować po rozmowach ze starszymi członkami rodziny. Prawdopodobnie większość z nich chętnie udzieli informacji i z pewnością udostępnią posiadane przez siebie dokumenty i zdjęcia.

Mając informacje o dacie i miejscu urodzenia, chrztu, ślubu, śmierci lub pogrzebu, o wyznaniu członków rodziny można prowadzić dalsze poszukiwania w lokalnych instytucjach (urzędach stanu cywilnego, parafiach, archiwach państwowych i kościelnych, rzadziej bibliotekach i muzeach).

Pomocą w poszukiwaniach mogą też służyć osoby zajmujące się genealogią zawodowo lub amatorsko, wyspecjalizowane ośrodki i biura badań genealogicznych a także internetowe grupy dyskusyjne i tablice ogłoszeń.

Linki

 

Literatura

  • Arnold S., Geografia historyczna Polski, Warszawa 1957
  • Czarniecki Z. A., Schematyzm Kościoła rzymsko-katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, [brak miejsca wydania] 1925
  • Gloger Z., Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1903 [reprint Warszawa 1991]
  • Kolanowski L., Kościół a cerkiew w Galicyi wschodniej, Kraków 1909
  • Kołbuk W., Kościoły wschodnie w Rzeczypospolitej około 1772 roku. Struktury administracyjne, Lublin 1998
  • Lattermann A., Einführung in die Deutsche Sippenforschung in Polen und dem Preussischen Osten, Poznań 1938
  • Litak S., Kościół łaciński w Rzeczypospolitej około 1772 roku. Struktury administracyjne, Lublin 1996
  • Litak S., Struktura terytorialna Kościoła łacińskiego w Polsce w 1772 roku, Lublin 1980
  • Misius K., Sinkunas Romualdas, Lietuvos Kataliku baznycios (zinaynas), Vilnius 1993
  • Nazwy geograficzne Rzeczypospolitej Polskiej. Geograpfhical Names of The Republic of Poland, Warszawa-Wrocław 1991
  • Prinke R.T., Poradnik genealoga amatora, Warszawa 1992
  • Rospond S., Słownik Etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984
  • Rospond S., Skorowidz ustalonych nazw miejscowości na Ziemiach Odzyskanych według Uchwał Komisji Ustalania Nazw Miejscowości przy Ministerstwie Administracji Publicznej, Wrocław 1948
  • Rospond S., Słownik nazw geograficznych Polski Zachodniej i Północnej według uchwał Komisji Ustalania nazw miejscowości pod przewodnictwem Stanisława Srokowskiego, Wrocław-Warszawa 1951
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 1-15, Warszawa 1880-1902 [reprinty]
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorialnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, oprac. komitet redakcyjny pod kierunkiem inż. T. Bystrzyckiego, Przemyśl-Warszawa [1935]
  • Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce, t. 1-3, Warszawa 1980

 

Newsletter NDAP