-A
+A

Inwestycje budowlane

U progu XXI wieku archiwa państwowe stanęły przed koniecznością dostosowania swojej infrastruktury do warunków, które gwarantowałyby bezpieczeństwo i sprawną obsługę gromadzonej dokumentacji - jej przejmowanie od podmiotów administracji publicznej, opracowywanie, konserwowanie i udostępnianie.

Powierzchnie magazynowe archiwów państwowych były niewystarczające, infrastruktura przestarzała. Rozbudowę lub modernizację siedzib w wielu przypadkach uniemożliwiał zabytkowy charakter budynków, w których lokowane były archiwa.

W 2011 r. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wspólnie z wybranymi archiwami podjęła działania na rzecz powstania nowoczesnych i funkcjonalnych budynków służących do przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych.

W roku 2013 r. oddano do użytku siedziby archiwów państwowych w Gorzowie Wielkopolskim, Radomiu i Zielonej Górze. W 2015 r. odbyło się otwarcie nowego budynku dla archiwum w Bielsku-Białej. W listopadzie 2016 r. planowane jest otwarcie nowej siedziby dla Archiwum Państwowego w Rzeszowie. W sierpniu 2016 r. rozpoczęła się budowa siedziby dla Archiwum Państwowego w Białymstoku. Archiwum Narodowe w Krakowie ogłosiło przetarg na wykonawcę robót budowlanych. Archiwum Państwowe w Poznaniu złożyło wniosek do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o realizację inwestycji w ramach VIII osi priorytetowej Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Nowo powstałe archiwa:

- zapewniają:

  • powierzchnie magazynowe przystosowane do przejmowania dokumentów w wieloletniej perspektywie,
  • warunki klimatyczne odpowiednie dla długotrwałego przechowywania dokumentów; jednocześnie są budynkami pasywnymi, czyli oszczędnymi w utrzymaniu;

- posiadają:

  • pracownie konserwacji i digitalizacji zbiorów,
  • repozytoria dokumentów elektronicznych,
  • czytelnie wyposażone w komputery i stanowiska do samodzielnego skanowania dokumentów,
  • sale wystawiennicze i konferencyjne, które są miejscem spotkań i wydarzeń kulturalnych;

- są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Archiwa są także gruntowanie remontowane i modernizowane (w Bolesławiecu, Międzyzdrojach i Lublinie) oraz rozbudowywane (w Gdańsku).

Inwestycje są finansowane ze środków budżetowych przekazanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dalsze inwestycje w infrastrukturę archiwów państwowych są wciąż niezbędne, ponieważ w przeciągu najbliższych 25 lat archiwa będą zobowiązane do przejęcia ponad 550 km bieżących dokumentacji wytworzonej przez instytucje państwowe i samorządowe to jest niemal dwa razy tyle, ile zgromadziły do tej pory (ponad 330 km).


BUDYNEK ARCHIWUM - wskazówki dla uczestników budowlanego procesu inwestycyjnego, oprac. R. Wojtkowski, A. Czajka, M. Boruszkowska, NDAP 2016

Przewodnik po procesie inwestycyjnym realizowanym przez jednostki budżetowe 

Program inwestycyjny polskich archiwów - transmisja z posiedzenia Komisji Kultury i Środków Przekazu, 14 czerwca 2016 r. Więcej


Inwestycje zakończone


Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim

AP w Gorzowie Wielkopolskim

Nowa siedziba Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim to pierwszy od ponad pół wieku budynek w Polsce zaprojektowany w celu ochrony obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego. Dzięki nowatorskim rozwiązaniom zapewnia nowoczesne warunki dla przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych, które stanowią jedno z najważniejszych źródeł do badań nad historią województwa lubuskiego.

Budynek liczy 1841 m kw. powierzchni. Posiada m.in.: dwa magazyny archiwalne o powierzchni 830 m kw, pracownię naukową wyposażoną w stanowisko do samodzielnego kopiowania akt oraz terminale komputerowe, umożliwiające korzystanie z baz danych i zdigitalizowanej części zasobu. W nowej siedzibie Archiwum znalazło się również miejsce na salę wystawową i konferencyjną oraz pracownie konserwacji i digitalizacji dokumentów. Nowy obiekt umożliwia instytucji prowadzenie projektów edukacyjnych i popularyzacyjnych, co wcześniej nie było możliwe. Więcej


Archiwum Państwowe w Radomiu

AP w Radomiu

fot. Nowy Styl  

Radomskie archiwum powstało w 1920 r. W latach 1921-1963 pięciokrotnie zmieniało siedzibę. Dopiero adaptacja zabytkowego Ratusza na pewien czas zapewniła odpowiednie warunki dla przechowywania i udostępniania zbiorów. Stale powiększający się zasób Archiwum sprawił jednak, że i tu zaczęło brakować miejsca, niemożliwe było także realizowanie misji w zakresie popularyzacji i edukacji. Decyzję o budowie nowej siedziby podjęto w 2009 r., prace rozpoczęły się w lipcu 2011 r.

Nowy budynek liczy 2,3 tys. m kw. powierzchni użytkowej. Znajdują się w nim magazyny mogące pomieścić ponad 11 km akt, czytelnia wyposażona w komputery z dostępem do baz danych i zdigitalizowanej części zasobu oraz w samoobsługowy skaner. W obiekcie mieści się sala wystawiennicza, konferencyjna oraz pracownie konserwacji i digitalizacji akt. Zastosowane rozwiązania techniczne oraz wyposażenie zapewnią optymalne warunki przechowywania i udostępniania zbiorów. Archiwum przechowuje dokumentację aktową, fotografie, mapy i plany z których najstarsze pochodzą z XIV w. Stanowią one cenne źródło informacji do badań nad historią polityczną, gospodarczą, społeczną i kulturalną regionu radomskiego. Więcej


Archiwum Państwowe w Zielonej Górze

AP w Zielonej Górze

Przez 60 lat siedziba zielonogórskiej instytucji mieściła się poza miastem. W 2009 r., po oszacowaniu kosztów remontu zabytkowego budynku, podjęto decyzję o budowie dla archiwum nowego obiektu.

Archiwum Państwowe w Zielonej Górze przechowuje materiały wytworzone przez instytucje państwowe i samorządowe, a także przedsiębiorstwa i osoby prywatne w latach 1303-2013. Do najcenniejszych należą dokumenty królewskie, przywileje miejskie, statuty cechowe, akta metrykalne oraz mapy i fotografie. Biblioteka archiwum zawiera m.in. XVIII-wieczne kodeksy i XIX-wieczne czasopisma.

Nowoczesny obiekt zapewnia optymalne warunki dla przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych. Obok magazynów, przystosowanych do długoterminowego przechowywania akt, w archiwum znajduje się pracownia digitalizacji i konserwacji dokumentów oraz sala wystawiennicza i konferencyjna. Czytelnia wyposażona w komputery z dostępem do baz danych i zdigitalizowanej części zasobu oraz w samoobsługowe skanery. Archiwum dysponuje infrastrukturą teleinformatyczną umożliwiającą gromadzenie dokumentacji elektronicznej i udostępnianie jej on-line. Więcej


Oddział w Bielsku-Białej Archiwum Państwowego w Katowicach

W budynku przy ul.Piłsudskiego 43 znajdują się magazyny na ok. 10 km akt, nowocześnie wyposażona czytelnia, a także sala wystawiennicza i konferencja, które staną się miejscem wystaw, sesji naukowych i zajęć edukacyjnych. Teren pod inwestycję przekazał Prezydent Miasta Bielska-Białej, środki na budowę w wysokości 11,6 mln złotych Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Więcej


Archiwum Państwowe w Rzeszowie

Uroczyste otwarcie nowej siedziby Archiwum Państwowego w Rzeszowie odbyło się 15 listopada 2016 r.

Budynek, usytuowany przy ul. Władysława III Warneńczyka, składa się z dwóch części  – biurowej i magazynowej o łącznej powierzchni użytkowej blisko 5 tys. m2. Znajdują się w m.in. magazyny mogące pomieścić docelowo 30 kilometrów bieżących dokumentacji, pracownie digitalizacji i konserwacji akt, czytelnia wyposażona w komputery i stanowiska do samodzielnego skanowania dokumentów oraz sala konferencyjno-wystawiennicza. Nowoczesny i funkcjonalny budynek został również wyposażony w serwerownie oraz system monitorujący temperaturę i wilgotność powietrza w magazynach.

Koszt inwestycji wraz z wyposażeniem wyniósł 23,5 mln zł mln zł. Inwestycja została sfinansowana ze środków pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Relacja z uroczystości otwarcia

Fot. Maciej Zdun


Przebudowy i modernizacje


W 2014 r. zakończyła się rozbudowa Archiwum Państwowego w Gdańsku, w 2015 r. przebudowa jego starej części.

AP w Gdańsku

Pracownia naukowa w Gdańsku

 


W latach 2013-2015 przebudowywany był budynek dla Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Bolesławcu.

Fot. A. Baniecki


Sukcesywnie remontowane są budynki oddziału szczecińskiego archiwum w Międzyzdrojach.

Jeden z wyremontowanych budynków wchodzących w kompleks siedziby oddziału szczecińskiego archiwum państwowego w Międzyzdrojach. Fot. K. Muras

 


Archiwum Państwowe w Lublinie prowadzi kompleksowe inwestycje mające na celu poprawę warunków obsługi klientów oraz prezentacji i bezpieczeństwa zbiorów. Powierzchnia pracowni naukowej zwiększyła się dwukrotnie, dzięki czemu klienci instytucji zyskali dodatkowe, przestronne miejsca do korzystania z zasobów instytucji. Powstała galeria wystawiennicza oraz sala konferencyjna, które stały się miejscem spotkań, warsztatów i konferencji. Inwestycje przyczyniły się również do niemal dwukrotnego zwiększenia pojemności magazynów oraz poprawy warunków przechowywania i obsługi materiałów archiwalnych. Prace objęły także zewnętrzną część archiwum, które mieści się w zabytkowym budynku dawnego kolegium jezuickiego. Wymieniono nawierzchnię dziedzińca i wyremontowano elewację. Inwestycja ma przyczynić się do odtworzenia historycznego wyglądu budynku, zabezpieczenia go przed warunkami atmosferycznymi, podniesienia estetyki otoczenia i utworzenia miejsca do organizacji plenerowych wydarzeń kulturalnych.

 


Inwestycje w realizacji

 


Archiwum Państwowe w Białymstoku


Umowa podpisana 22 sierpnia 2016 r. z firmą Skanska przewiduje powstanie nowej siedziby dla Archiwum Państwowego w Białymstoku do końca 2017 r. Obecna siedziba instytucji mieści się w zabytkowym budynku przy białostockim Rynku Kościuszki, co utrudnia jej modernizację i rozbudowę.

Obiekt przy ul. Mickiewicza o powierzchni ok. 3 tys. mkw zapewni odpowiednie warunki dla przechowywania i korzystania z dokumentacji historycznej gromadzonej przez placówkę. Budynek będzie wyposażony w specjalistyczny system central wentylacyjnych oraz system zarządzania BMS, którego zadaniem jest ograniczanie kosztów eksploatacji obiektu, przy jednoczesnym zwiększeniu jego funkcjonalności i bezpieczeństwa.

Obok magazynów powstaną pracownie konserwacji i digitalizacji akt, a także biblioteka, czytelnia oraz sale konferencyjna i wystawiennicza. Pozwoli to instytucji rozwinąć działalność naukową i edukacyjną adresowaną do mieszkańców regionu oraz wszystkich zainteresowanych historią Podlasia.

Białystok - wizualizacja

Wizualizacja: J. Kabac

Fotoreportaż z placu budowy


Archiwum Państwowe w Poznaniu


Przygotowywana jest dokumentacja projektowa rozbudowy Archiwum Państwowego w Poznaniu. Inwestycja pozwoli na stworzenie miejsca spotkań kulturalnych i edukacyjnych, powiększenie powierzchni magazynowej oraz przywrócenie historycznej części budynku oryginalnego wyglądu. Projekt zostanie zgłoszony do realizacji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-202, działanie 8.1. 

Projekt: PB Architekci


Archiwum Narodowe w Krakowie


W fazie projektowej znajduje się największa inwestycja - siedziba Archiwum Narodowego w Krakowie.

Budynek powstanie przy ul. Rakowickiej. Będzie posiadał ok. 14 000 m² powierzchni użytkowej. Rozpoczęcie prac planowane jest na 2016 r., zakończenie inwestycji na rok 2019.

Prace konkursowe 1

Projekt: Pracownia Konserwacji Zabytków „Arkona” Sp. z o.o.


Inwestycje  przygotowywane


Koncepcja siedziby Archiwum Państwowego w Koszalinie o powierzchni ok. 2500 m² (pow. magazynowa na ok. 18 km bież. akt)

Koncepcja: Pracownia Projektowa „Archika”


Koncepcja siedziby Archiwum Państwowego w Bydgoszczy przy ul. Karłowicza o powierzchni ok. 6000 m² (pow. magazynowa na ok. 35 km akt)

Koncepcja: Pracowania architektury Vector


Koncepcja siedziby Archiwum Państwowego w Łodzi przy placu Dąbrowskiego o powierzchni ok. 9 tys. m² (pow. magazynowa na ok. 50 km bież. akt)


Koncepcja przebudowy budynku dla Archiwum Państwowego w Suwałkach

 


Czytaj także:

Roztrzygnięcie konkursu studenckiego na opracowanie koncepcji budynku Archiwum Narodowego RP

Program inwestycyjny polskich archiwów i działania archiwów społecznych - transmisja z posiedzenia senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu, 14 czerwca 2016 r.

Newsletter NDAP