-A
+A

Inwestycje budowlane


U progu XXI wieku archiwa państwowe stanęły przed koniecznością dostosowania swojej infrastruktury do warunków, które gwarantowałyby bezpieczeństwo i sprawną obsługę gromadzonej dokumentacji.

Powierzchnie magazynowe archiwów państwowych były niewystarczające, infrastruktura przestarzała. Rozbudowę lub modernizację siedzib w wielu przypadkach uniemożliwiał zabytkowy charakter budynków, w których lokowane były archiwa.

W 2011 r. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych wspólnie z wybranymi archiwami podjęła działania na rzecz powstania nowoczesnych i funkcjonalnych budynków służących do przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych.

W roku 2013 r. oddano do użytku siedziby archiwów państwowych w Gorzowie Wielkopolskim, Radomiu i Zielonej Górze. W 2015 r. odbyło się otwarcie nowego budynku dla archiwum w Bielsku-Białej. W listopadzie 2016 r. nastąpiło otwarcie nowej siedziby Archiwum Państwowego w Rzeszowie. W sierpniu 2016 r. rozpoczęła się budowa siedziby dla Archiwum Państwowego w Białymstoku. W kwietniu 2017 r. Archiwum Narodowe w Krakowie podpisało umowę ze Skanska S.A. na budowę nowego gmachu.

Nowo powstałe archiwa:

- zapewniają:

  • powierzchnie magazynowe przystosowane do przejmowania dokumentów w wieloletniej perspektywie,
  • warunki klimatyczne odpowiednie dla długotrwałego przechowywania dokumentów; jednocześnie są budynkami pasywnymi, czyli oszczędnymi w utrzymaniu;

- posiadają:

  • pracownie konserwacji i digitalizacji zbiorów,
  • repozytoria dokumentów elektronicznych,
  • czytelnie wyposażone w komputery i stanowiska do samodzielnego skanowania dokumentów,
  • sale wystawiennicze i konferencyjne, które są miejscem spotkań i wydarzeń kulturalnych;

- są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Inwestycje są finansowane ze środków budżetowych przekazanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dalsze inwestycje w infrastrukturę archiwów państwowych są wciąż niezbędne, ponieważ w przeciągu najbliższych 25 lat archiwa będą zobowiązane do przejęcia blisko 550 km bieżących dokumentacji wytworzonej przez instytucje państwowe i samorządowe, to jest niemal dwa razy tyle, ile zgromadziły do tej pory (ponad 340 km). Został przygotowany Program Wieloletni "Budowa archiwów państwowych 2018-2023", obejmujący inwestycje w Warszawie, Szczecinie, Bydgoszczy, Katowicach, Koszalinie oraz Poznaniu.


BUDYNEK ARCHIWUM - wskazówki dla uczestników budowlanego procesu inwestycyjnego, oprac. R. Wojtkowski, A. Czajka, M. Boruszkowska, NDAP 2017

Przewodnik po procesie inwestycyjnym realizowanym przez jednostki budżetowe 

Program inwestycyjny polskich archiwów - transmisja z posiedzenia Komisji Kultury i Środków Przekazu, 14 czerwca 2016 r. Więcej


INWESTYCJE ZAKOŃCZONE

 

 


Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim

AP w Gorzowie Wielkopolskim

Nowa siedziba Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim to pierwszy od ponad pół wieku budynek w Polsce zaprojektowany w celu ochrony obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego. Dzięki nowatorskim rozwiązaniom zapewnia nowoczesne warunki dla przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych, które stanowią jedno z najważniejszych źródeł do badań nad historią województwa lubuskiego.

Budynek liczy 1841 m2 powierzchni. Posiada m.in.: dwa magazyny archiwalne o powierzchni 830 m2 pracownię naukową wyposażoną w stanowisko do samodzielnego kopiowania akt oraz terminale komputerowe, umożliwiające korzystanie z baz danych i zdigitalizowanej części zasobu. W nowej siedzibie Archiwum znalazło się również miejsce na salę wystawową i konferencyjną oraz pracownie konserwacji i digitalizacji dokumentów. Nowy obiekt umożliwia instytucji prowadzenie projektów edukacyjnych i popularyzacyjnych, co wcześniej nie było możliwe. Więcej


Archiwum Państwowe w Radomiu

AP w Radomiu

fot. Nowy Styl  

Radomskie archiwum powstało w 1920 r. W latach 1921-1963 pięciokrotnie zmieniało siedzibę. Dopiero adaptacja zabytkowego Ratusza na pewien czas zapewniła odpowiednie warunki dla przechowywania i udostępniania zbiorów. Stale powiększający się zasób Archiwum sprawił jednak, że i tu zaczęło brakować miejsca, niemożliwe było także realizowanie misji w zakresie popularyzacji i edukacji.

Decyzję o budowie nowej siedziby podjęto w 2009 roku. Prace rozpoczęły się w lipcu 2011 r.

Otwarty w 2013 r. nowy budynek liczy 2,3 tys. m2 powierzchni użytkowej. Znajdują się w nim magazyny mogące pomieścić ponad 11 km akt, czytelnia wyposażona w komputery z dostępem do baz danych i zdigitalizowanej części zasobu oraz w samoobsługowy skaner. W obiekcie mieści się sala wystawiennicza, konferencyjna oraz pracownie konserwacji i digitalizacji akt. Zastosowane rozwiązania techniczne oraz wyposażenie zapewnią optymalne warunki przechowywania i udostępniania zbiorów. Archiwum przechowuje dokumentację aktową, fotografie, mapy i plany z których najstarsze pochodzą z XIV w. Stanowią one cenne źródło informacji do badań nad historią polityczną, gospodarczą, społeczną i kulturalną regionu radomskiego. Więcej


Archiwum Państwowe w Zielonej Górze

AP w Zielonej Górze

Przez 60 lat siedziba zielonogórskiej instytucji mieściła się poza miastem. W 2009 r., po oszacowaniu kosztów remontu zabytkowego budynku, podjęto decyzję o budowie dla archiwum nowego obiektu.

Archiwum Państwowe w Zielonej Górze przechowuje materiały wytworzone przez instytucje państwowe i samorządowe, a także przedsiębiorstwa i osoby prywatne w latach 1303-2013. Do najcenniejszych należą dokumenty królewskie, przywileje miejskie, statuty cechowe, akta metrykalne oraz mapy i fotografie. Biblioteka archiwum zawiera m.in. XVIII-wieczne kodeksy i XIX-wieczne czasopisma.

Nowy bydynek archiwum otwarto w 2013 r. Powierzchnia użytkowa wynosi 2,1 tys. m2 Nowoczesny obiekt zapewnia optymalne warunki dla przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych. Obok magazynów, przystosowanych do długoterminowego przechowywania akt, w archiwum znajduje się pracownia digitalizacji i konserwacji dokumentów oraz sala wystawiennicza i konferencyjna. Czytelnia wyposażona w komputery z dostępem do baz danych i zdigitalizowanej części zasobu oraz w samoobsługowe skanery. Archiwum dysponuje infrastrukturą teleinformatyczną umożliwiającą gromadzenie dokumentacji elektronicznej i udostępnianie jej on-line. Więcej

 

Fot. Pracownia konserwatorska

 


Oddział w Bielsku-Białej Archiwum Państwowego w Katowicach

W budynku przy ul.Piłsudskiego 43 znajdują się magazyny na ok. 10 km akt, nowocześnie wyposażona czytelnia, a także sala wystawiennicza i konferencja, które staną się miejscem wystaw, sesji naukowych i zajęć edukacyjnych. Teren pod inwestycję przekazał Prezydent Miasta Bielska-Białej, środki na budowę w wysokości 11,6 mln złotych Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nowy budynek archiwum oddano do użytku w 2015 r.  Więcej


Archiwum Państwowe w Rzeszowie

Uroczyste otwarcie nowej siedziby Archiwum Państwowego w Rzeszowie odbyło się 15 listopada 2016 r.

Budynek, usytuowany przy ul. Władysława III Warneńczyka, składa się z dwóch części  – biurowej i magazynowej o łącznej powierzchni użytkowej blisko 5 tys. m2. Znajdują się w m.in. magazyny mogące pomieścić docelowo 30 kilometrów bieżących dokumentacji, pracownie digitalizacji i konserwacji akt, czytelnia wyposażona w komputery i stanowiska do samodzielnego skanowania dokumentów oraz sala konferencyjno-wystawiennicza. Nowoczesny i funkcjonalny budynek został również wyposażony w serwerownie oraz system monitorujący temperaturę i wilgotność powietrza w magazynach.

Koszt inwestycji wraz z wyposażeniem wyniósł 23,5 mln zł. Inwestycja została sfinansowana ze środków pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Relacja z uroczystości otwarcia

Fot. Maciej Zdunek

 


PRZEBUDOWY I MODERNIZACJE


W 2014 r. zakończyła się rozbudowa Archiwum Państwowego w Gdańsku, w 2015 r. przebudowa jego starej części.

AP w Gdańsku

Pracownia naukowa w Gdańsku

 


W latach 2013-2015 przebudowany został budynek dla Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Bolesławcu.

Fot. A. Baniecki


Zmodernizowane zostały budynki oddziału szczecińskiego archiwum w Międzyzdrojach.

Jeden z wyremontowanych budynków wchodzących w kompleks siedziby oddziału szczecińskiego archiwum państwowego w Międzyzdrojach. Fot. K. Muras

 


Archiwum Państwowe w Lublinie prowadziło kompleksowe inwestycje mające na celu poprawę warunków obsługi klientów oraz prezentacji i bezpieczeństwa zbiorów. Powierzchnia pracowni naukowej zwiększyła się dwukrotnie, dzięki czemu klienci instytucji zyskali dodatkowe, przestronne miejsca do korzystania z zasobów instytucji. Powstała galeria wystawiennicza oraz sala konferencyjna, które stały się miejscem spotkań, warsztatów i konferencji. Inwestycje przyczyniły się również do niemal dwukrotnego zwiększenia pojemności magazynów oraz poprawy warunków przechowywania i obsługi materiałów archiwalnych. Prace objęły także zewnętrzną część archiwum, które mieści się w zabytkowym budynku dawnego kolegium jezuickiego. Wymieniono nawierzchnię dziedzińca i wyremontowano elewację. Inwestycja ma przyczynić się do odtworzenia historycznego wyglądu budynku, zabezpieczenia go przed warunkami atmosferycznymi, podniesienia estetyki otoczenia i utworzenia miejsca do organizacji plenerowych wydarzeń kulturalnych.

 


INWESTYCJE W REALIZACJI


Archiwum Państwowe w Białymstoku


Umowa na budowę nowej siedziby Archiwum Państwowego w Białymstoku została podpisana z firmą Skanska S.A. w sierpniu 2016 r. Obecna siedziba instytucji mieści się w zabytkowym budynku przy białostockim Rynku Kościuszki, co utrudnia jej modernizację i rozbudowę. Nowy budynek archiwum powstaje przy ul. Mickiewicza. Powierzchnia użytkowa (3600 m2) zapewni odpowiednie warunki dla przechowywania i korzystania z dokumentacji historycznej gromadzonej przez placówkę.

Budynek będzie składał się z magazynów archiwalnych pozwalających na bezpieczne przechowywanie 11 tysięcy metrów bieżących akt, pracowni naukowej, pracowni digitalizacji, biblioteki, czytelni, sali konferencyjnej i wystawowej oraz zamontowanych urządzeń i nowoczesnych systemów pozwalających na przyjmowanie, przechowywanie oraz udostępnianie obywatelom w sposób tradycyjny lub on-line dokumentacji. Pozwoli to instytucji rozwinąć działalność naukową i edukacyjną skierowaną do mieszkańców regionu oraz wszystkich zainteresowanych historią Podlasia.

Budynek wyposażony zostanie w najnowocześniejsze instalacje sanitarne, niskoprądowe i system zarządzania budynkiem BMS, który daje możliwości monitorowania  i zarządzania instalacją wentylacji i klimatyzacji, instalacją elektryczną, monitorowania temperatury i wilgotności, monitorowania i sterowania oświetleniem budynku. Wszystkie te czynniki pozwolą na minimalizację kosztów eksploatacji budynku przy jednoczesnym zwiększeniu jego funkcjonalności.

 

Białystok - wizualizacja

Wizualizacja: J. Kabac

 

Fotoreportaż z placu budowy

 

   Elewacja Archiwum (30 sierpnia 2017 r.)                                                                                                          Prace przy elewacji (30 sierpnia 2017 r.)

 

29 maja 2017 r. odbyła się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod budowę nowej siedziby Archiwum Państwowego w Białymstoku. W uroczystości wziął udział dr Wojciech Woźniak, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

 

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, dr Wojciech Woźniak oraz Dyrektor Archiwum Państwowego w Białymstoku, dr Marek Kietliński.
Uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod budowę nowej siedziby Archiwum w Białymstoku.

 


Archiwum Narodowe w Krakowie


Budynek powstanie przy ul. Rakowickiej. Będzie posiadał ok. 14 000 m2 powierzchni użytkowej. Zakończenie inwestycji przewidziane zostało na rok 2020.

- Nowa siedziba powstanie w ścisłym centrum miasta w sąsiedztwie Muzeum Armii Krajowej, Muzeum Historii Fotografii, dworca kolejowego i autobusowego oraz Uniwersytetu Ekonomicznego. Dogodna lokalizacja i możliwość korzystania z zasobu archiwum w jednym miejscu ułatwi krakowianom i przyjezdnym dostęp do interesujących ich archiwaliów – mówi Dyrektor Archiwum Narodowego w Krakowie,  dr. hab. Wojciech Krawczuk.
Magazyn w nowej siedzibie Archiwum będzie mógł pomieścić do 80 km akt. W części biurowej funkcjonować będą m.in.: czytelnia do pracy z aktami na ok. 100 stanowisk, sala konferencyjna mieszcząca do 150 osób, pracownie konserwacji materiałów archiwalnych, pracownia introligatorska, digitalizacyjna oraz repozytorium cyfrowe, przechowujące reprodukcje cyfrowych materiałów archiwalnych z obszaru całej Polski.
Zastosowane zostaną rozwiązania technologiczne, które pozwolą m.in. na obniżenie nakładów na utrzymanie chociażby magazynu Archiwum. Na dachu całego gmachu zainstalowane będą panele fotowoltaiczne, dostarczające część energii elektrycznej dla obiektu – wyjaśnia dr. hab. Wojciech Krawczuk, Dyrektor Archiwum Narodowego w Krakowie.

Źródłem finansowania inwestycji jest budżet państwa w części dysponowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Generalnym wykonawcą inwestycji została firma Skanska S.A.

 

 

Prace konkursowe 1

Projekt: Pracownia Konserwacji Zabytków „Arkona” Sp. z o.o.


Czytaj także:

Program inwestycyjny polskich archiwów i działania archiwów społecznych - transmisja z posiedzenia senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu, 14 czerwca 2016 r.

Newsletter NDAP