-A
+A

Centralne Laboratorium Konserwacji Archiwaliów



W pracowni Mikrobiologicznej CLKA można uzyskać informacje na temat zagrożeń biologicznych dla zasobów i pracowników archiwów. Konsultowane są też problemy z dziedziny zabezpieczania archiwaliów przed skażeniami biologicznymi, sposoby ochrony osobistej osób pracujących z materiałami archiwalnymi. Wykonywane tu są badania biologiczne – badanie czystości biologicznej powietrza, oraz archiwaliów. Prowadzi się też testy skuteczności odkażania.

Konsultacji telefonicznych udziela we wtorki i środy w godzinach 9-16 specjalista do spraw mikrobiologii CLKA pani mgr Iwona Pannenko
(Tel. 22 831 54 92 w.439)

 

Wstrzymane zostało wykonywanie badań dla instytucji nienależących do sieci archiwów państwowych.
Oprócz Pracowni Mikrobiologicznej CLKA na terenie Warszawy działają dwie inne placówki wyspecjalizowane w prowadzeniu badań skażeń biologicznych kolekcji obiektów zabytkowych – w Muzeum Narodowym i w Bibliotece Narodowej

  

 

Procedura pobierania prób, inkubacji drobnoustrojów zgodna z obowiązującymi normami:

  • PN-EN 13098 Powietrze na stanowiskach pracy – wytyczne dotyczące pomiaru zawieszonych w powietrzu mikroorganizmów i endotoksyn,
  • PN-EN 14583 Powietrze na stanowiskach pracy – przyrządy do objętościowego pobierania bioaerozolu – wymagania i metody badań,
  • PN-EN 14042 Powietrze na stanowiskach pracy – przewodnik użytkowana i stosowania
    procedur do oceny narażenia na czynniki chemiczne i biologiczne.
    Badanie mikroflory powietrza wykonywane za pomocą próbnika MAS 100 firmy Merck.


 


O ile istnieje możliwość samodzielnego pobrania próby mikrobiologicznej z powierzchni książek i archiwaliów (postępując ściśle według instrukcji zamieszczonej poniżej), to próby powietrza każdorazowo pobierane są przez pracownika Pracowni Mikrobiologicznej CLKA.

Pobieranie próbek materiału biologicznego z powierzchni książek i archiwaliów:

 

Procedura I (stosowana obecnie w CLKA)
Materiał mikrobiologiczny jest pobierany z powierzchni archiwaliów, półek magazynowych, innych powierzchni w środowisku archiwalnym przy pomocy próbnika z wysterylizowanej bibuły filtracyjnej. Pobrana próbka jest bezpośrednio umieszczana na pożywce hodowlanej.

Procedura II
Materiał mikrobiologiczny należy pobierać na sterylne patyczki wymazowe. „Wymazówki” dostępne są zazwyczaj w większych aptekach lub sklepach medycznych. Patyczki wymazowe przeznaczone do dalszych badań w CLKA nie mogą zawierać żadnych podłoży transportowych.
„Wymazówkę” należy otworzyć i chwytając za plastikową zatyczkę wyjąć z probówki. Jałowym wacikiem (na końcu patyczka) należy delikatnie pocierać po miejscach noszących ślady zainfekowania (plamy grzybowe, widoczne kolonie w postaci różnokolorowych nalotów, meszku, spudrowań na powierzchni papieru, skóry). Należy uważać, aby podczas pobierania próbek nie przenieść zarodników grzybowych, komórek bakteryjnych na sąsiednie, jeszcze nie zainfekowane miejsca na papierze/materiale.


 


 
Patyczek wymazowy wraz z pobranym materiałem należy z powrotem włożyć do plastikowej probówki. Wymazówkę po oznaczeniu numerem należy jak najszybciej dostarczyć do Pracowni Mikrobiologicznej CLKA (przesyłka kurierska lub priorytetowa). Do przesyłki powinna być dołączona lista wraz z krótkim opisem obiektów, z których pobrany został materiał biologiczny.


  
Osoba pobierająca próbki musi być zaopatrzona w środki ochrony osobistej: maseczkę, jednorazowe gumowe rękawiczki i fartuch. Samodzielne pobranie prób powinno być dodatkowo skonsultowane z Pracownią Mikrobiologiczna CLKA.

Podczas pobierania prób przez pracownika Pracowni Mikrobiologicznej CLKA wykonywane są dodatkowe badania:
Oględziny budynku i magazynów (archiwalnych, bibliotecznych), pomiary temperatury i wilgotności względnej powietrza (termohigrometr HANNA HI 8564), natężenie światła naturalnego i sztucznego padającego na archiwalia (luksomierz L-20A Sonopan), zawartość wody w papierach (miernik HUMITEST MC-50P), pobieranie prób mikrobiologicznych z powierzchni archiwaliów, regałów, półek, sprawdzenie odczynu obwolut i pudeł ochronnych, ocena zakurzenia akt, warunków przechowywania i stanu zbiorów, wywiad z pracownikami itd.
We wszystkich obserwacjach i badaniach prowadzonych przez pracownika Pracowni Mikrobiologicznej CLKA uwzględniane są wytyczne zawarte w PN-ISO 11-799:2006 Informacja i dokumentacja. Wymagania dotyczące warunków przechowywania materiałów bibliotecznych i archiwalnych.
Pracownia Mikrobiologiczna CLKA wykonuje również badania z zakresu zniszczeń obiektów zabytkowych wywołanych przez owady.
Do wszystkich badań dołączana jest ekspertyza zawierająca wyniki, wnioski i zalecenia.

   

 

 

Newsletter NDAP