-A
+A

Zapobieganie skutkom katastrof i ratowanie archiwaliów


KRÓTKA INSTRUKCJA - RATOWANIE ZALANYCH ARCHIWALIÓW

  • Przeniesienie do suchych zadaszonych, przewiewnych pomieszczeń lub tymczasowo pod wiatę, do garażu itp.).
  • O ile to możliwe selekcja najcenniejszych lub najważniejszych archiwaliów, które będą suszone lub zamrażane w pierwszej kolejności.
  • Oczyszczenie z powierzchniowych zanieczyszczeń (np. przez przepłukiwanie czystą, zimną wodą).
  • Jeżeli to możliwe zawilgocone archiwalia można suszyć w przewiewnych pomieszczeniach rozłożone na posadzce lub na paletach, zawieszone na linkach, poprzekładane chłonnymi papierami (bibuła, ręczniki papierowe, makulatura gazetowa itp.). Przekładki należy regularnie wymieniać na suche.
  • Do suszenia dokumentacji można wykorzystać próżniowe komory do suszenia drewna. Temperatura w komorze nie powinna przekraczać 38 st. C.
  • Przygotowanie do zamrażania - zapakowanie w ażurowe pojemniki plastikowe lub folię plastikową (paczki objętościowo nie większe niż karton po papierze ksero (A4) – Każda porcja zamrażanych archiwaliów musi być opisana do późniejszej identyfikacji. Bezwzględnie nie wolno przetrzymywać archiwaliów szczelnie zapakowane w worki foliowe do zamrożenia dłużej niż 24 H
  • Podczas akcji ratunkowej o ile to możliwe nie wolno oddzielać od archiwaliów okładek, teczek, fascykuł i innych opakowań, na których zapisana jest sygnatura i informacje o archiwaliach.
  • Zamrożenie obiektów - jak najszybsze (max. 48 godz. od zalania) i w jak najniższej temperaturze (min. —18° C). Zalane archiwalia zamrażać można we wszelkiego rodzaju urządzeniach chłodniczych zapewniających niską temperaturę np. chłodnie przemysłowe, przyczepy samochodów chłodni, zamrażarki.
  • Obiekty, których nie można zamrażać: - materiały fotograficzne na błonach kolodionowych, taśmy filmowe, fotografie oprawne (dagerotypy, ambrotypie itp.), płyty kompaktowe, płyty gramofonowe, dyskietki komputerowe.
  • Po zamrożeniu archiwaliów niezwłocznie należy rozpocząć planowanie i organizację suszenia, a następnie dezynfekcji.

 

Uwaga: w przypadku materiałów fotograficznych, mikrofilmowych i audiowizualnych konieczne odrębne postępowanie (należy je niezwłocznie suszyć).

PO WYSUSZENIU WSZYSTKIE ARCHIWALIA, KTÓRE MIAŁY KONTAKT Z WODAMI POWODZIOWYMI JAK NAJSZYBCIEJ POWINNY ZOSTAĆ ZDEZYNFEKOWANE. SKUTECZNOŚĆ DEZYNFEKCJI POWINNY POTWIERDZIĆ BADANIA LABORATORYJNE.

Odpowiednią metoda do dezynfekcji archiwaliów po powodzi jest zastosowanie tlenku etylenu w komorze fumigacyjnej. Dezynfekowane archiwalia mogą zawierać max.12% wody.

WSZYSTKIE PRACE RATOWNICZE NALEŻY PRZEPROWADZAĆ W ODZIEŻY OCHRONNEJ: RĘKAWICE, FARTUCHY/KOMBINEZONY, MASKI ZABEZPIECZAJĄCE DROGI ODDECHOWE ORAZ OKULARY OCHRONNE.

Szczegółowe informacje na temat postępowania z zalanymi archiwaliami i wyboru metod suszenia - "Postępowanie na wypadek katastrofy" (.pdf) 


Dodatkowe linki:
Ratowanie zbiorów bibliotecznych - www.bn.org.pl

Liofilizatorami dysponują następujące instytucje:

Komorami do dezynfekcji tlenkiem etylenu w Warszawie i okolicach dysponują:

Dodatkowych informacji na temat ewakuacji, suszenia i dezynfekcji archiwaliów udzielają Archiwa Państwowe oraz Centralne Laboratorium Konserwacji Archiwaliów (22 831 54 91 w. 465,455,469) oraz pracownie konserwacji w Archiwach Państwowych
 

Newsletter NDAP